سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران در هفته گذشته بهعنوان میانجی، در شرایطی انجام شد که محدودیتهای مرزی با ایران پیامدهای خود را در این کشور نشان میدهد. همراهی پاکستان با محدودیتهای اقتصادی علیه ایران، در عمل به مردم پاکستان آسیب زد؛ بهطوری که توقف مبادلات تجاری در گذرگاههای مشترک ایران و پاکستان، اثر خود را بهطور مستقیم در بازار انرژی این کشور نشان داد.
هرچند آخرین خبرها و بررسیها نشان میدهد فعالیت تجاری در مرز ریمدان ـ گبد از سر گرفته شده، اما مبادلات دو کشور هنوز به روال کامل سابق بازنگشته است.
روزنامه والاستریت ژورنال نیز گزارش داد: پاکستان در ادامه تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران، عبور کامیونها از خاک ایران را در دو گذرگاه مرزی مهم متوقف کرده است؛ اقدامی که مسیرهای زمینی تجارت ایران را با محدودیت بیشتری مواجه میکند.
به نوشته این روزنامه، پاکستان طی روزهای گذشته از عبور کامیونها از گذرگاههای مرزی گبد ـ ریمدان و تفتان جلوگیری کرده است. مقامهای پاکستانی ملاحظات امنیتی را از دلایل این اقدام عنوان کردهاند، اما سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط این تصمیم با تحریمها گفت: «اسلامآباد بهعنوان عضوی مسئول از جامعه بینالمللی، به تمام رژیمهای تحریمی قابل اجرا مطابق قوانین داخلی و بینالمللی پایبند است و به این پایبندی ادامه خواهد داد.»
این اقدام در شرایطی انجام شده که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر گفته بود واشنگتن برای محدود کردن مسیرهای زمینی تجارت ایران با پاکستان و ترکیه همکاری میکند. این روزنامه آمریکایی نوشت: تا ۷ مهرماه امسال، حدود ۱۷ هزار کامیون در مرزهای ایران با ترکیه، افغانستان و جمهوری آذربایجان در انتظار عبور بودند و تأخیرها در برخی مسیرها به حدود ۲۰ روز میرسد.
رویترز هم در گزارشی نوشت: بسته شدن دو گذرگاه مرزی میان ایران و پاکستان، واردات گاز مایع (LPG) به پاکستان را مختل کرده و به کمبود عرضه و افزایش قیمتها در این کشور انجامیده است. تجار پاکستانی اعلام کردند بسته شدن گذرگاههای مرزی گبد ـ ریمدان و تفتان از ۲۵ مهر ۱۴۰۵، واردات گاز مایع از ایران را متوقف کرده است. این وضعیت در روزهای اخیر به افزایش قیمت این سوخت در بازار پاکستان منجر شده است.
دولت ایالت بلوچستان پاکستان هم اعلام کرد که تعطیلی مرزها بهصورت موقت و با هدف رسیدگی به نگرانیهای امنیتی و مقابله با قاچاق صورت گرفته است.
بر اساس اعلام انجمن گاز مایع پاکستان، این کشور روزانه حدود ۷ هزار تن گاز مایع از ایران وارد میکند. شمسالحق، رئیس پیشین اتاق بازرگانی و صنایع گوادر، گفت: روزانه بیش از ۴ هزار تن از این محمولهها از مسیر گبد ـ ریمدان وارد پاکستان میشود؛ وارداتی که اکنون متوقف شده است.
تجار همچنین اعلام کردهاند صدها کامیون، از جمله تانکرهای حمل گاز مایع، در دو سوی مرز متوقف شدهاند. به گفته شمسالحق، بیش از هزار کانتینر پاکستانی حامل محصولاتی مانند سیبزمینی، موز و برنج نیز که مقصدشان ایران است، در مرزها گرفتار شدهاند.
با این حال، گذرگاه گبد ـ ریمدان روز چهارشنبه هفته گذشته برای صادرات کالاهای فسادپذیر پاکستان بازگشایی شد. اختلال در واردات گاز مایع، قیمت این سوخت را بهشدت افزایش داده است. تجار میگویند قیمت یک کپسول ۱۲ کیلوگرمی گاز مایع طی چند روز از ۴ هزار و ۵۰۰ روپیه پاکستان به ۷ هزار روپیه رسیده است. آنان هشدار دادهاند که در صورت ادامه اختلال در عرضه، قیمتها ممکن است باز هم افزایش یابد.
عرفان خوکار، رئیس انجمن گاز مایع پاکستان، نیز نسبت به تشدید کمبود عرضه و افزایش قیمتها هشدار داد و گفت: قیمت یک کپسول ۱۲ کیلوگرمی در بلوچستان حدود ۷ هزار روپیه، در لاهور ۷ هزار و ۵۰۰ روپیه و در اسکاردو ۸ هزار و ۲۰۰ روپیه است. افزایش قیمت گاز مایع بر بهای سایر کالاها نیز تأثیر گذاشته است.