نویسنده: سعید مصباح
جواد قارایی، طبیعت‌گرد و مستندســـاز، تصویری از لحظه کشف خلبان ایرانی جنگنده ۱۳۰-YAK منتشـــر کرده اســـت؛ خلبانی کـــه در جریان جنگ ۴۰ روزه، پـــس از هدف قـــرار گرفتـــن هواپیمایش، ناچار بـــه ایجکت در کوه‌های لواســـان شـــده بود. ایـــن تصویـــر از آن جهـــت اهمیت دارد کـــه با یک صحنه واقعی مواجهیم؛ نه خبری از صحنه‌ســـازی است و نه قهرمان‌ســـازی تصنعی. آنچه می‌بینیم، حقیقتی اســـت کـــه به‌تنهایی می‌تواند هر انســـان وطن‌دوســـتی را به شـــعف بیاورد.
کوهســـتانی پوشـــیده از برف و مردی که در نمایـــی دور، در دل طبیعـــت حرکـــت می‌کنـــد. قارایی در حین فیلم‌برداری به ســـتایش خلبـــان می‌پردازد و همیـــن واکنـــش طبیعـــی، بـــه جذابیـــت تصویـــر می‌افزایـــد. نـــه دیالوگـــی از پیش نوشـــته شـــده، نه موســـیقی حماســـی و نـــه جلوه‌های ویژه‌ای در کار اســـت. طبیعت اســـت و انســـانی که بـــا وجود تمـــام خطرها و دشـــواری‌ها، وظیفه خـــود را انجام د اده ا ست.
جواد قارایـــی نمونه یک طبیعت‌گرد وطن‌پرســـت اســـت؛ کســـی کـــه در روزهـــای حملـــه به کشـــور، بـــا هرچـــه در اختیار داشـــت، بـــه دفـــاع از میهن پرداخت. اکنون نیز با انتشـــار ایـــن ویدیو، تصویـــری ثبت کرده کـــه نظیـــر آن را می‌تـــوان در بهتریـــن آثار ســـینمایـــی جهـــان جســـت‌وجو کـــرد. اگـــر چنین اتفاقـــی در هالیـــوود رخ می‌داد، بعیـــد بـــود بـــه انتشـــار یک ویدیوی کوتـــاه ختم شـــود. از آن فیلم و مســـتند می‌ســـاختند، موســـیقی حماســـی روی تصاویـــر می‌گذاشـــتند و لحظه نجات خلبـــان را به سکانســـی فراموش‌نشدنی تبدیل می‌کردند. اما اینجـــا واقعیت تمـــام آن چیزی را که ســـینما برای ســـاختنش به ابزارهـــای متعدد نیـــاز دارد، یک‌جا در اختیار ما گذاشـــته اســـت.
اهمیت کار قارایی نیز دقیقاً در همین جاســـت. او فقـــط یک تصویـــر منتشـــر نکـــرده، بلکه بخشـــی از حافظـــه تصویری یـــک ملت را ثبت کرده اســـت. وطـــن فقـــط یـــک محـــدوده جغرافیایی نیســـت؛ وطن، انســـان‌هایـــی اســـت که برای آن ایســـتادگی می‌کنند و در ســـخت‌تریـــن شرایط، مسئولیت خود را فرامـــوش نمی‌کنند.
وطن‌دوســـتی همیشـــه بـــه معنـــای حضـــور در میدان نبرد نیســـت. گاهی دفاع از وطن با ســـلاح انجام می‌شـــود و گاهی بـــا ثبت حقیقـــت و روایت قهرمانی‌هایـــی که نباید در هیاهـــوی اخبار روزمره فراموش شـــوند. در روزگاری که عده‌ای برای جلب رضایـــت جشـــنواره‌های خارجـــی، تصویـــر وطـــن خـــود را بـــه ســـیاه‌تریـــن شکل ممکن بـــه نمایش می‌گذارنـــد، قارایـــی از زاویـــه‌ای دیگـــر بـــه ایــران نگاه می‌کند؛ زاویه‌ای کـــه در آن، زیبایـــی طبیعت، شجاعت انســـان ایـــرانی و تعلق به سرزمین در کنار یکدیگـــر قـــرار می‌گیرند.
جـــواد قارایـــی نشـــان داده اســـت که می‌تـــوان با دوربیـــن هـــم از وطن دفـــاع کرد. گاهـــی یک قاب ســـاده از کوهســـتان و یـــک خلبـــان نجات‌یافتـــه، بیش از ســـاعت‌ها ســـخنرانی درباره وطن‌دوستی حرف برای گفتـــن دارد.
