وحید ناظری روزنامه‌نگار
وضعیت فرهنگ در فوتبال ایران به‌شدت افسارگسیخته و خطرناک شده است. ورزشگاه‌هایی که باید جای رقابت سالم و شادی جمعی باشند، امروز بیش از هر چیز صحنه تنش، توهین و ادعاهای مناقشه‌برانگیز شده‌اند. حواشی دیدار اخیر تراکتور و ملوان تازه‌ترین نمونه این روند است؛ روندی که ریشه‌اش در رفتار خود متولیان فوتبال است، نه فقط در رفتار هواداران.
محمدرضا زنوزی، مالک باشگاه تراکتور، پس از این دیدار با انتقاد از شعارهای سکوها بر ضرورت مقابله با نژادپرستی و حفظ وحدت ملی تأکید کرد و حتی هشدار داد که اگر نتیجه سه بر صفر به ضرر تراکتور اعلام شود، باشگاه از لیگ برتر انصراف می‌دهد. مقابله با نژادپرستی و دفاع از وحدت ملی البته سخنی درست است، اما اعتبار چنین سخنی به یکسان بودن معیار بستگی دارد و به آقای زنوزی هم چندان نمی‌آید. وقتی هواداران همین تیم در ویدئوی منتشرشده شعار «آستارا و حیران، برای آذربایجان» سر می‌دهند، این پرسش جدی پیش می‌آید که آیا چنین شعارهایی با همان حساسیتی بررسی می‌شوند که از دیگران مطالبه می‌شود؟ شعاری که درباره هویت جغرافیایی مناطقی از گیلان ادعا مطرح می‌کند، ذاتاً تحریک‌آمیز است و نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
مسئله اصلی اما از جایی شروع می‌شود که فدراسیون فوتبال برخوردی سلیقه‌ای با این پرونده‌ها دارد. اگر قانون برای برخی تیم‌ها اجرا شود و برای برخی دیگر نه، اگر جریمه و تذکر تابع نام باشگاه و وزن حامیان آن باشد، نتیجه‌ای جز تشویق به تکرار تخلف نخواهد داشت. مصونیت دادن عملی به تیم‌های خاص، پیام روشنی به سکوها می‌فرستد: هزینه‌ای وجود ندارد.
این‌ها تازه نیستند. از چند سال پیش که شعارهای تجزیه‌طلبانه در ورزشگاه تبریز شنیده شد و اقدام مؤثری صورت نگرفت، سرانجام این مسیر معلوم بود. بی‌عملی در برابر نخستین هشدارها، مرز را جابه‌جا کرد و امروز همان فضا به شهرهای دیگر هم کشیده شده است. فرهنگی که با ناهنجاری روبه‌رو نشود، به ناهنجاری ختم می‌شود.
راه‌حل روشن است: بررسی کامل تصاویر و مستندات، شنیدن اظهارات همه طرف‌ها و اجرای یک معیار واحد برای همه تیم‌ها و هواداران، بدون توجه به رنگ پیراهن و نام باشگاه. وحدت ملی با معیارهای دوگانه حفظ نمی‌شود؛ عدالت یعنی یک معیار برای همه. تا زمانی که فدراسیون این اصل را جدی نگیرد، فوتبال ایران هر هفته هزینه بیشتری برای بی‌تفاوتی دیروز خواهد پرداخت.
