در حالی که وزیر صنعت، معدن و تجارت بارها از برنامهریزی برای افزایش تولید و رونق خطوط خودروسازی سخن گفته است، آمارهای تولید و وضعیت بازار خودرو از تداوم رکود در این صنعت و کاهش قدرت خرید مردم حکایت دارد. بررسی دادههای سامانه کدال نشان میدهد تولید سه خودروساز بزرگ کشور در نیمه نخست امسال به حدود ۲۸۰ هزار دستگاه رسیده؛ رقمی که در مقایسه با ۴۲۷ هزار دستگاه مدت مشابه سال گذشته، نزدیک به ۳۵ درصد کاهش دارد. این افت تولید در شرایطی رخ داده که خودروسازان طی ماههای گذشته با استناد به افزایش هزینههای تولید، چند مرحله قیمت کارخانهای محصولات خود را افزایش دادهاند. با این حال، افزایش قیمتها نه تنها نتوانسته روند نزولی تولید را متوقف کند، بلکه بازار خودرو همچنان با گرانی و فاصله فزاینده میان قیمتها و توان خرید خانوارها مواجه است.
گزارش پژوهشکده پولی و بانکی نیز از آغاز روند نزولی تولید از دیماه سال گذشته حکایت دارد؛ بهطوری که رشد ماهانه تولید در آن ماه به منفی ۱۱.۳ درصد رسید و در اسفندماه به منفی ۶۴.۶ درصد سقوط کرد. این روند پس از جنگ نیز ادامه یافت و رشد تولید در مرداد و شهریور امسال بهترتیب منفی ۴۱.۷ و منفی ۳۷.۴ درصد ثبت شد. تولید ایرانخودرو نیز از حدود ۲۴۲ هزار دستگاه در سال گذشته به ۲۰۴ هزار دستگاه کاهش یافته است. همزمان با افت تولید، قیمت خودرو در بازار نیز جهشی قابل توجه را تجربه کرده است. دنا اتوماتیک که پاییز سال گذشته حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان قیمت داشت، اکنون به حدود ۴ میلیارد تومان رسیده است. قیمت لاماری نیز از ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به حدود ۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. این جهشها پرسش مهمی درباره میزان اثرگذاری داخلیسازی بر کنترل قیمتها ایجاد میکند. در شرایطی که ایرانخودرو از داخلیسازی ۷۸ درصدی و سایپا از سهم ۸۱ درصدی قطعات داخلی سخن میگویند، وابستگی قیمت خودرو به نوسانات ارز همچنان پابرجاست. سعید موتمنی، رئیس سابق اتحادیه نمایشگاهداران خودرو، میگوید: در شرایط تورمی، مردم ارزش داراییهای خود را با ارز میسنجند و افزایش نرخ ارز بر قیمت کالاهای مختلف اثر میگذارد. محمدحسن صبوری، کارشناس اقتصادی، نیز افزایش هزینه خرید قطعات و مواد اولیه در پی رشد نرخ ارز را از عوامل افزایش قیمت کارخانهای خودرو میداند، اما راهکار پایدار مهار این روند را شکلگیری بازار رقابتی عنوان میکند.
سقوط تولید خودرو و جهش قیمت ها از دی ماه ۱۴
در حالی که وزیر صنعت، معدن و تجارت بارها از برنامهریزی برای افزایش تولید و رونق خطوط خودروسازی سخن گفته است، آمارهای تولید و وضعیت بازار خودرو از تداوم رکود در این صنعت و کاهش قدرت خرید مردم حکایت دارد.