نویسنده: مسعودپوردادفر
اختلافات ترامپ و زلنســـکی وارد مرحله تازهای شـــده اســـت. مرحلـــهای کـــه در آن، نه تنها حمایـــت نظامی واشـــنگتن از کییف بـــا تردیـــد و تأخیر مواجه شـــده، بلکه رئیسجمهور آمریـــکا آشـــکارا رهبر اوکرایـــن را مانع توافق معرفـــی میکنـــد و همزمان برای عادیســـازی روابط با مســـکو خیز برداشـــته اســـت. تحـــولات اخیر، تصویـــری روشـــن از سیاســـت خارجی ترامپ به نمایش میگذارد. سیاســـتی که با وعده پایان ســـریع جنگها آغاز میشـــود، اما در مواجهه با واقعیتهای میدانی، بـــه چرخشهـــای پرهزینـــه و اختـــلاف بـــا متحـــدان میرسد.
روزنامه واشنگتنپســـت در گزارشـــی نوشت که دولت ترامـــپ هنـــوز انتقـــال موشـــکهای رهگیـــر پاتریـــوت به اوکرایـــن را تأییـــد نکرده اســـت. موشـــکهایـــی که بـــرای مقابله با حمـــلات موشـــکی و پهپادی روســـیه اهمیت حیاتی دارند. ایـــن تأخیر در شـــرایطی رخ داده کـــه روابط ترامـــپ و زلنســـکی رو به وخامت گذاشـــته و رئیسجمهـــور آمریـــکا در هفتههای اخیـــر مواضعی نزدیکتـــر به مســـکو اتخاذ کرده اســـت. رویتـــرز نیز در گزارش خـــود از تلاش زلنســـکی برای ترمیـــم روابط با واشـــنگتن خبر داد. رئیسجمهور اوکرایـــن قرار اســـت در اســـلو با اســـتیو ویتـــکاف، فرســـتاده ویژه ترامپ، دیدار کند. دیـــداری که در ســـایه اختلافـــات فزاینده بـــر ســـر تســـلیحات، اطلاعـــات نظامـــی و چگونگـــی پایـــان جنـــگ برگـــزار میشـــود. ترامـــپ در تازهتریـــن موضعگیـــری خـــود مدعی شـــده اســـت که روســـیه، به اصطـــلاح، در قبـــال اوکرایـــن خـــوب عمل کـــرده و زلنســـکی نیـــز بـــا اقداماتـــش به حـــل بحـــران کمکی نمیکنـــد. او حتـــی خواســـتار انتخـــاب فـــرد دیگری برای مذاکره شـــده اســـت. موضعی که نشان میدهد کاخ ســـفید به جای تمرکز بر فشـــار بر طرف آغازکننده جنگ، بیش از گذشـــته کییف را بـــرای پذیـــرش توافق تحت فشـــار قرار میدهـــد. روزنامـــه نیویورک تایمز نیز در گزارشـــی، روند چرخش سیاســـت ترامپ به سمت عادیســـازی روابط با روســـیه را بررســـی کرده اســـت. بر اســـاس ایـــن گـــزارش، ترامـــپ در هفتههـــای اخیر از کاهش فشـــار تحریمـــی بر مســـکو حمایت کـــرده، به توافقهایـــی در حوزه انرژی نزدیک شـــده و زلنســـکی را به عنـــوان مانـــع اصلی صلـــح معرفی کرده اســـت.
ایـــن تغییر رویکرد، پرسشـــی جدی را پیش میکشد که چگونه دولتی که ســـالها از ضرورت دفـــاع از اوکرایـــن ســـخن میگفت، اکنون برای نزدیک شـــدن به روسیه، همان متحد پیشـــین خـــود را تحت فشـــار میگذارد؟ پاســـخ را بایـــد در فاصله میـــان شـــعارهای انتخاباتی ترامپ و محاســـبات واقعی دولت او جســـتوجو کرد. وعده پایان ســـریع جنـــگ، زمانی که بـــا واقعیتهای پیچیـــده میـــدان نبـــرد برخـــورد میکنـــد، به جـــای یـــک پیروزی روشـــن، بـــه تلاش بـــرای یافتـــن توافقی کمهزینـــهتـــر برای واشـــنگتن تبدیل میشـــود. در ایـــن میان، ملاحظـــات اقتصادی و سیاســـی داخلی آمریـــکا نیز اهمیت دارد. ترامپ کاهش فشـــار بر بازار سوخت را از دلایـــل تصمیمهای خود درباره تحریمهای روســـیه عنوان کـــرده اســـت. آن هم در شـــرایطی کـــه افزایش هزینـــههای انـــرژی میتوانـــد بـــرای جمهوریخواهان در آســـتانه انتخابـــات میاندورهای کنگـــره هزینـــه سیاسی داشـــته باشـــد. به ایـــن ترتیب، جنگ اوکرایـــن بیش از گذشـــته با محاســـبات اقتصـــادی و انتخاباتی کاخ ســـفید گره خـــورده اســـت.
واقعیت آن اســـت که رئیسجمهـــور آمریـــکا اکنـــون بـــا مســـئلهای فراتـــر از اختلاف بـــا زلنســـکی روبهروســـت. چگونه میتوان جنگی را کـــه پایان ســـریع آن وعده داده شـــده، بدون پذیـــرش هزینـــههای ســـنگینتر به پایان رســـاند؟ فشـــار بر کییف شـــاید مســـیر توافق را هموار کند، امـــا لزوماً به معنای صلحی پایدار نیســـت. تجربـــه تحولات اخیر بار دیگر نشـــان میدهد کـــه در سیاســـت قدرتهای بزرگ، وعدههـــای حمایت تـــا زمانی اعتبـــار دارند که با محاســـبات سیاســـی و اقتصـــادی آنها تعـــارض پیدا نکنند. اوکرایـــن امروز با همین واقعیت مواجه اســـت؛ واقعیتی که میتوانـــد برای دیگر متحدان واشـــنگتن نیز هشـــداری جدی باشد.