گزارش جدید مرکز آمار ایران از شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت در تابستان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد افزایش قیمت محصولات صنعتی همچنان با شدت ادامه دارد؛ به طوری که تورم نقطه به نقطه تولیدکننده صنعتی به ۱۴۷.۳ درصد رسیده است. این رقم به معنای آن است که تولیدکنندگان در تابستان امسال محصولات خود را ۱۴۷.۳ درصد گران‌تر از تابستان سال گذشته تولید کرده‌اند. همچنین تورم فصلی صنعت ۲۸ درصد و تورم سالانه آن ۹۷.۳ درصد اعلام شد. به بیان ساده، قیمت دریافتی از صنایع در تابستان امسال نسبت به بهار ۲۸ درصد افزایش یافته و میانگین قیمت‌ها در چهار فصل منتهی به پایان تابستان (سالانه) نیز نسبت به چهار فصل مشابه سال قبل ۹۷.۳ درصد بیشتر شده است. مقایسه آمار تابستان با بهار امسال نشان می‌دهد اگرچه تورم فصلی صنعت کاهش یافته، اما تورم نقطه به نقطه و سالانه روندی افزایشی داشته است. تورم فصلی تولیدکننده از ۳۶.۲ درصد در بهار به ۲۸ درصد در تابستان رسیده و ۸.۲ واحد درصد کاهش یافته است. با این حال، تورم نقطه به نقطه از ۱۰۹ درصد به ۱۴۷.۳ درصد افزایش پیدا کرده و ۳۸.۳ واحد درصد بیشتر شد. تورم سالانه نیز با رشد ۲۶.۴ واحد درصدی از ۷۰.۹ درصد در بهار به ۹۷.۳ درصد در تابستان رسیده است. البته کاهش تورم فصلی به معنای ارزان شدن کالاهای صنعتی نیست، بلکه فقط از کمتر شدن سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به فصل قبل حکایت دارد. بررسی جزئیات تورم در گروه‌های صنعتی نشان می‌دهد برخی بخش‌ها با افزایش بسیار شدید قیمت‌ها روبه‌رو شده‌اند. در تابستان امسال بیشترین تورم فصلی با ۸۰.۲ درصد به گروه ساخت کک و فرآورده‌های حاصل از پالایش نفت اختصاص داشته است. این رقم به معنای افزایش بیش از ۸۰ درصدی قیمت دریافتی تولیدکنندگان این گروه تنها در فاصله بهار تا تابستان امسال است. پس از آن، گروه ساخت چوب و فرآورده‌های چوبی با تورم فصلی ۲۸.۵ درصد، سایر تجهیزات حمل‌ونقل با ۲۶.۸ درصد، ماشین‌آلات و تجهیزات با ۲۵.۴ درصد و مواد شیمیایی با ۲۵.۳ درصد قرار گرفته‌اند. از نظر تورم نقطه به نقطه نیز گروه ساخت فرآورده‌های توتون و تنباکو با ۲۱۶.۸ درصد بیشترین افزایش را ثبت کرده است. گروه کک و فرآورده‌های حاصل از پالایش نفت با ۱۹۹.۱ درصد، لاستیک و پلاستیک با ۱۸۱.۳ درصد، چوب و فرآورده‌های چوبی با ۱۷۷ درصد و منسوجات با ۱۶۹.۳ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در مقابل، کمترین تورم نقطه به نقطه با ۸۴ درصد مربوط به گروه ساخت سایر محصولات کانی غیرفلزی بوده است.
تورم محصولات غذایی از ۱۳۷ درصد گذشت
نکته قابل توجه در گزارش مرکز آمار، افزایش قابل توجه قیمت محصولات صنایعی است که ارتباط مستقیمی با زندگی روزمره مردم دارند. تورم نقطه به نقطه تولید محصولات غذایی به ۱۳۷.۲ درصد رسیده است. این رقم برای پوشاک ۱۰۳.۶ درصد، منسوجات ۱۶۹.۳ درصد، محصولات دارویی ۱۳۴.۱ درصد و تجهیزات برقی ۱۴۷ درصد اعلام شده است. همچنین تورم نقطه به نقطه تولید وسایل نقلیه موتوری به ۱۱۱.۱ درصد رسیده است. این آمار نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها به بخش‌های مختلف صنعت، از صنایع غذایی و پوشاک گرفته تا دارو، تجهیزات برقی و خودرو، گسترش یافته است.
تشدید گرانی در هتل‌ها و رستوران‌ها
افزایش قیمت‌ها تنها به بخش صنعت محدود نمانده و بخش خدمات نیز با موج قابل توجهی از تورم روبه‌رو شده است. در گزارش مرکز آمار تورم نقطه به نقطه این بخش ۶۷.۵ درصد، تورم فصلی ۱۶.۴ درصد و تورم سالانه ۵۵.۹ درصد اعلام شد. به این ترتیب، هزینه ارائه خدمات در تابستان امسال نسبت به فصل مشابه سال گذشته ۶۷.۵ درصد افزایش یافته است. مقایسه آمار تابستان با بهار نشان می‌دهد تورم فصلی خدمات اندکی کاهش یافته، اما تورم نقطه به نقطه و سالانه همچنان در مسیر صعودی قرار دارد. تورم فصلی از ۱۶.۹ درصد در بهار به ۱۶.۴ درصد در تابستان رسیده و ۰٫۵ واحد درصد کاهش یافته است. در مقابل، تورم نقطه به نقطه از ۵۸ درصد به ۶۷.۵ درصد افزایش یافته و ۹.۵ واحد درصد بیشتر شده است. تورم سالانه نیز با افزایش ۶.۶ واحد درصدی از ۴۹.۳ درصد به ۵۵.۹ درصد رسیده است. بیشترین افزایش قیمت فصلی با ۴۵.۲ درصد به فعالیت‌های اداری و خدمات پشتیبانی اختصاص دارد. در مقابل، گروه آموزش با تورم فصلی ۵.۵ درصد کمترین افزایش را تجربه کرده است. از نظر تورم نقطه به نقطه نیز فعالیت‌های خدماتی مربوط به تأمین جا و غذا با ۱۰۴.۸ درصد در صدر قرار دارند و فعالیت‌های بیمه با ۳۳.۵ درصد کمترین تورم را ثبت کرده‌اند. در محاسبه تورم سالانه نیز فعالیت‌های خدماتی مربوط به تأمین جا و غذا با ۸۰ درصد بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. در مقابل، گروه اطلاعات و ارتباطات با تورم سالانه ۳۶.۴ درصد کمترین افزایش را در میان گروه‌های خدماتی تجربه کرده است.
جهش ۱۰۷ درصدی قیمت تولیدات معدنی
بخش معدن نیز در تابستان امسال با افزایش قابل توجه قیمت‌ها روبه‌رو شده است. بر اساس این گزارش، تورم نقطه به نقطه این بخش به ۱۰۷.۷ درصد رسیده؛ یعنی قیمت دریافتی تولیدکنندگان محصولات معدنی در تابستان امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۲ برابر شده است. تورم فصلی بخش معدن نیز در تابستان به ۲۵.۴ درصد رسیده که در مقایسه با تورم ۱۸.۲ درصدی بهار، ۷.۲ واحد درصد افزایش یافت. همچنین تورم سالانه این بخش با رشد ۱۸.۷ واحد درصدی از ۵۸.۷ درصد در بهار به ۷۷.۴ درصد در تابستان رسیده است. کانه‌های فلزی بیشترین افزایش قیمت را در میان گروه‌های این بخش تجربه کرده‌اند. تورم فصلی این گروه ۲۶.۹ درصد، تورم نقطه به نقطه آن ۱۱۵.۹ درصد و تورم سالانه آن ۸۲.۱ درصد بوده است. در مقابل، گروه زغال‌سنگ با تورم فصلی ۱۱.۱ درصد کمترین افزایش را در این دوره ثبت کرده است. همچنین گروه سایر معادن با تورم نقطه به نقطه ۵۱.۴ درصد و تورم سالانه ۴۰.۴ درصد، کمترین افزایش قیمت را در میان گروه‌های معدنی داشته است. افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی تورم تولیدکننده در بخش معدن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا محصولات معدنی در زنجیره تأمین بسیاری از صنایع نقش دارند.
تورم ۱۱۱ درصدی در بخش برق
طبق گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق نیز ۷۷۰.۲ واحد رسیده و تورم نقطه به نقطه آن ۱۱۱.۲ درصد اعلام شد. همچنین تورم سالانه این بخش ۷۶.۸ درصد و تورم فصلی آن ۲۴.۴ درصد بوده است. نکته قابل توجه در آمار برق، کاهش شدید تورم فصلی در مقایسه با بهار امسال است. تورم فصلی تولیدکننده برق از ۶۵.۷ درصد در بهار به ۲۴.۴ درصد در تابستان رسیده و ۴۱.۳ واحد درصد کاهش یافته است. در مقابل، تورم نقطه به نقطه برق از ۸۴.۹ درصد در بهار به ۱۱۱.۲ درصد در تابستان رسیده و ۲۶.۳ واحد درصد افزایش یافته است. تورم سالانه نیز با رشد ۹ واحد درصدی از ۶۷.۸ درصد به ۷۶.۸ درصد ثبت شده است.
انتقال موج گرانی ارز به خانوارها
روند افزایشی نرخ ارز رسمی از اصلی‌ترین عوامل تشدید فشار هزینه‌ها بر تولیدکنندگان است؛ به طوری که نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران از حدود ۶۹ هزار و ۸۵۴ تومان در ۳۰ شهریور ۱۴۰۴ به ۱۳۷ هزار و ۴۷۳ تومان در نخستین روز فروردین امسال و به ۱۸۹ هزار تومان در روز گذشته (۱۳ آبان) رسیده؛ یعنی نرخ دلار رسمی از ابتدای امسال تاکنون ۳۷.۲ درصد افزایش یافته و در مقایسه با شهریور سال گذشته بیش از ۱۷۰ درصد گران‌تر شده است. این روند، حاصل مسیر سیاست ارزی دولت چهاردهم و افزایش تدریجی نرخ ارز رسمی است؛ سیاستی که آثار آن در رشد هزینه واردات مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای و در نهایت، جهش تورم تولیدکننده نمایان شده است. مجموع آمارهای مرکز آمار از تورم تولیدکننده نشان می‌دهد بخش‌های مختلف اقتصاد ایران با فشار افزایش قیمت روبه‌رو هستند؛ فشاری که در بازار مصرف اثر می‌گذارد؛ زیرا وقتی هزینه تولید محصولات در کارخانه با چنین سرعتی (تورم ۱۴۷.۳ درصد صنعت) افزایش پیدا می‌کند، این افزایش هزینه به قیمت کالا منتقل خواهد شد و خودش با یک تأخیر چندماهه را در سفره خانوار (تورم مصرف‌کننده) نشان خواهد داد.
