یکی از نشانههای تغییر نظم اقتصادی جهان، تلاش چین برای افزایش نقش یوآن در تجارت و مبادلات بینالمللی و کاهش وابستگی کشورها به دلار است؛ یعنی کشورها بهجای استفاده از دلار آمریکا، بیشتر از پول ملی خود یا ارزهای دیگری مانند یوآن استفاده کنند.
ارزش یوآن چین در سال جاری میلادی حدود ۵ درصد در برابر دلار افزایش یافته و به بالاترین سطح خود در بیش از ۴ سال گذشته رسیده است. بانک مرکزی چین در این شرایط، برای مدیریت سرعت تقویت پول ملی این کشور دست به اقدام زد. این بانک دیروز (۱۱ آبان) نرخ برابری میانی یوآن در برابر دلار آمریکا را در سطح ۶.۷۱۴۶ تعیین کرد؛ رقمی که در مقایسه با نرخ ۶.۷۱۳۸ روز جمعه، اندکی کمتر است.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که یوآن در بازار برونمرزی چین طی روزهای گذشته روند صعودی قابل توجهی را تجربه کرده و روز جمعه از ۶.۶۵ عبور کرده بود. ارزش یوآن تا ظهر دیروز نیز به ۶.۶۴۵ رسید که بالاترین ارزش از ژوئن ۲۰۲۲ تاکنون است.
بانک مرکزی چین با تعیین نرخ تثبیت روزانه، یکی از ابزارهای اصلی مدیریت بازار ارز را در اختیار دارد. این نرخ مبنای معاملات یوآن در بازار داخلی قرار میگیرد و سیاستگذار پولی از طریق آن میتواند انتظارات فعالان بازار را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، تعیین نرخ مرجع در سطحی ضعیفتر، حتی اگر به معنای مداخله مستقیم و گسترده در معاملات نباشد، پیام روشنی درباره ترجیح سیاستگذار برای کنترل سرعت تغییرات ارزی دارد.
اقدام اخیر چین نشان میدهد مدیریت نرخ ارز برای این کشور تنها به جلوگیری از کاهش ارزش پول ملی محدود نیست، بلکه مهار تقویت بیش از اندازه آن نیز بخشی از سیاست ارزی این کشور به شمار میرود. در شرایطی که نوسانات دلار و تحولات اقتصاد جهانی بر بازارهای ارزی اثرگذار است، بانک مرکزی چین تلاش دارد میان حفظ ثبات پول ملی، کنترل انتظارات بازار و حمایت از توان رقابتی صادرکنندگان تعادل برقرار کند.
افزایش قدرت یوآن برای آمریکا و اروپا اهمیت دارد؛ زیرا هرچه استفاده از پول چین در تجارت جهانی بیشتر شود، وابستگی کشورها به دلار و نفوذ آمریکا بر نظام مالی بینالمللی میتواند کاهش پیدا کند. آمریکا و اتحادیه اروپا از چین میخواهند ارزش یوآن را بیشتر تقویت کند و چین را متهم میکنند که با پایین نگه داشتن ارزش پول ملی خود، صادراتش را ارزانتر و رقابتپذیرتر میکند. چین این اتهام را رد کرده است.