نویسنده: حسین عبداللهی
گرفتاری امروز سعودی ناشی از سیاست وابستگی به آمریکاست که البته جز ضرر و آسیب چیزی نصیبش نشده است. تا زمانی که محاصره دریایی و هوایی یمن بهطور کامل برداشته نشود، عربستان نمیتواند انتظار بازگشت آرامش و امنیت به خاک خود را داشته باشد. معادلهای که یمنیها بر آن تأکید دارند، محاصره در برابر محاصره است. نه وعدههای مالی، نه میانجیگریهای سیاسی و نه تهدیدهای نظامی نمیتواند جایگزین پایان دادن به محاصره شود.
در همین چارچوب، سفر اخیر هیئت سعودی به تهران و گزارشها و گمانهزنیهای مطرحشده درباره پیشنهاد پرداخت یک میلیارد دلار به یمن در ازای توقف حملات، معنای قابل تأملی دارد. اگر چنین پیشنهادی واقعاً روی میز قرار گرفته باشد، نشان میدهد طرف سعودی بهخوبی دریافته است که ادامه وضعیت کنونی چه هزینه سنگینی برایش دارد. اما مسئله یمن با پرداخت پول حلشدنی نیست.
تحولات میدانی نیز نشان میدهد که یمن نهتنها قصد عقبنشینی ندارد، بلکه در حال گسترش میدان فشار بر طرف مقابل است. حملات موشکی و پهپادی به زیرساختهای نفتی و نظامی عربستان، از رأس تنوره و بقیق تا فرودگاهها و مراکز نظامی، نشان داده است که عمق راهبردی عربستان دیگر مصون از تهدید نیست. هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی و مراکز حیاتی این کشور، مستقیماً امنیت اقتصادی و اعتبار نظامی ریاض را تحت تأثیر قرار میدهد.
در جبهه زمینی نیز تحرکات نیروهای انصارالله در مناطق المقاطرة، لحج و تعز و تلاش برای تسلط بر ارتفاعات راهبردی این مناطق، از اهمیت ویژهای برخوردار است. پیشروی در این محور میتواند مسیرهای ارتباطی و خطوط پشتیبانی نیروهای وابسته به عربستان در جنوب یمن را با چالش جدی مواجه کند. همزمان، مقامهای دولت مستقر در صنعا از نزدیک شدن به آزادسازی کامل تعز سخن گفتهاند. به بیان دیگر، ریاض با جبههای مواجه است که همزمان در حوزه نظامی، اقتصادی و جغرافیایی برایش هزینه ایجاد میکند.
نکته قابل تأمل در این میان، سابقه شکستهای عربستان در جنگ یمن است. ریاض حدود هشت سال با برخورداری از پیشرفتهترین جنگندهها، تسلیحات غربی، حمایت اطلاعاتی و لجستیکی آمریکا و همراهی ائتلافی از کشورهای منطقه، سنگینترین حملات هوایی را علیه زیرساختها و مناطق مختلف یمن انجام داد؛ اما نهتنها نتوانست مقاومت یمن را درهم بشکند، بلکه در نهایت ناچار شد پای میز مذاکره بنشیند.
حالا همان عربستان بار دیگر در موقعیتی قرار گرفته که برای متوقف کردن حملات یمن به میانجیگری و پیشنهادهای مالی متوسل میشود. واقعیت این است که عربستان در حال تکرار یک خطای راهبردی است؛ خطایی که هزینه آن را پیشتر با میلیاردها دلار هزینه نظامی، خسارت به زیرساختها و ناامنی مرزهایش پرداخت کرده است. ادامه این مسیر نه یمن را تسلیم میکند و نه امنیت را به ریاض بازمیگرداند. هرچه فشار نظامی بیشتر شود، هزینههای اقتصادی و امنیتی عربستان نیز افزایش خواهد یافت.