جشنواره دریای سرخ لغو شد و جام ملت‌های آسیا هم به دلیل مشت محکم مجاهدان انصارالله بر دهان آل سعود یک سال به تعویق افتاد. این در حالی است که ما در ایران یک جشنواره اسکار کوالیفای به نام جشنواره فیلم کوتاه تهران برگزار کردیم و فجر و حقیقت را هم در پیش داریم. این رویه همیشه و به طور پیوسته ادامه‌دار بوده و هیچ‌وقت متوقف نشده است. در واقع تصویری از دو مدل حکمرانی این وسط بازنمایی می‌شود که یکی شکست‌خورده کامل است و دیگری حتی با وجود حمله دو کشور اتمی و تا بن دندان مسلح کارش را با تمام ضعف‌ها و انتقادات جلو می‌برد. از زاویه همین تفاوت می‌توان به شکست پروژه توسعه سعودی و استمرار ساخت نهادی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد. در طرف دیگر، چندین جشنواره سینمایی در منطقه بودند که در این سال‌ها بدون هیچ تهدیدی و صرفاً بنا به دلایلی که می‌شد جلوی آن‌ها را گرفت تعطیل شدند.
تحلیل دقیق‌تر این پدیده نیازمند نگاهی به بازه زمانی بیست و دو سال اخیر است. بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ میلادی، چندین جشنواره سینمایی شاخص در کشورهای عربی غرب آسیا یا لغو شدند یا به حالت تعلیق درآمدند. برای نمونه جشنواره بین‌المللی فیلم دبی پس از چهارده سال برگزاری در سال ۲۰۱۷ کاملاً متوقف شد. جشنواره فیلم ابوظبی نیز بعد از سال ۲۰۱۲ دیگر برگزار نشد و جشنواره فیلم دوحه ترایبکا در قطر نیز سرنوشتی مشابه پیدا کرد و به دلیل عدم استقبال و نبود زیرساخت فرهنگی پایدار از رده خارج شد. در بخش مشرق نیز جشنواره بین‌المللی فیلم دمشق و جشنواره فیلم بغداد به دلیل شرایط جنگی و امنیتی بارها تعلیق شدند. همچنین جشنواره فیلم اسکندریه در مصر نیز دوره‌هایی از رکود شدید را تجربه کرد.
در مقابل این حجم از انفعال و توقف، جشنواره فیلم فجر با وجود فشارهای سنگین داخلی و خارجی، تحریم‌های فلج‌کننده و تغییرات مکرر مدیریتی، همچنان زنده مانده است. این بقا تصادفی نیست و نتیجه هویت مستقل و ریشه‌دار آن در بدنه جامعه هنری ایران است. از سوی دیگر البته این مسئله را هم باید مدنظر قرار داد که دولت‌های همسو با غرب در دوره‌های مختلف تلاش کردند این نهاد را تضعیف یا حذف کنند اما موفق نشدند زیرا فجر فراتر از یک رویداد صرفاً دولتی عمل کرده و ریشه در تاریخ سینمای پس از انقلاب ایران دارد.
این جشنواره توانسته است با وجود تمام محدودیت‌ها، به عنوان یک پل ارتباطی میان نسل‌های مختلف سینماگران باقی مانده، فضای گفت‌وگو و تعامل را حفظ و درنهایت رویش‌های بزرگ و مهمی نظیر ابراهیم حاتمی‌کیا، مجید مجیدی، رضا میرکریمی و... را پدید بیاورد. مدل حکمرانی در ایران بر پایه نهادسازی تدریجی شکل گرفته است. در حالی که پروژه توسعه سعودی سعی دارد با تزریق پول سریع و خرید امتیازات بین‌المللی، چهره‌ای مدرن از خود ارائه دهد، این اقدامات فاقد زیرساخت اجتماعی لازم است. لغو ناگهانی رویدادهای سینمایی در حاشیه خلیج فارس نمونه بارز این شکنندگی است. چنین برنامه‌هایی مانند بادکنک‌هایی هستند که با دمیدن سریع پر می‌شوند اما با کوچک‌ترین فشار منفجر می‌گردند.
فقدان مخاطب واقعی و وابستگی شدید به بودجه‌های دولتی باعث شده است این جشنواره‌ها نتوانند در برابر تغییرات سیاسی یا اقتصادی مقاومت کنند. در مقابل جشنواره فیلم کوتاه تهران که مجوز رسمی آکادمی اسکار را دارد، حاصل سال‌ها تلاش مستمر و اصلاحات ساختاری و فنی است. این دستاوردها با دستور یک‌شبه به دست نیامده‌اند و محصول تعامل پیچیده میان هنرمندان و نهادهای فرهنگی است.
انتقاد از ضعف‌های موجود در مدیریت فرهنگی ایران انکارناپذیر است اما نباید باعث نادیده گرفتن موفقیت در حفظ حیات فرهنگی شود، زیرا، حقیقت این است که در شرایط جنگ اقتصادی و فشارهای ژئوپلیتیک، برگزاری منظم رویدادهای تخصصی مانند جشنواره حقیقت یا فجر، نوعی مقاومت فرهنگی محسوب می‌گردد.
این مقاومت نشان می‌دهد سیستم اداری توانسته مکانیزم‌های دفاعی خود را فعال نگه دارد، در حالی که همسایگان ثروتمندتر، حتی بدون تهدید نظامی مستقیم، قادر به حفظ جذابیت رویدادهای عاریه‌ای خود نبوده‌اند. این تضاد آشکار، اعتبار ادعاهای توسعه‌یافتگی سریع را زیر سؤال می‌برد و نشان می‌دهد که فرهنگ واقعی نیازمند زمان، اعتماد عمومی و استقلال نسبی نسبت به سیاست‌های روزمره است.
