روز گذشته، سرانجام صحن علنی مجلس پس از ۸ ماه تعطیلی انتقادبرانگیز، فعالیت خود را از سر گرفت. مشکلات متعدد جلسات مجازی، شکلگیری گعدههای موازی در جلسات مجازی، مانعتراشی هیئترئیسه در استیضاح وزرا، نقضهای متعدد آییننامهای و تعداد کم جلسات نسبت به مشکلات کشور، از جمله مهمترین مسائلی بود که از زمان فعالیت مجازی مجلس دیده شده بود. بهویژه اینکه اخیراً در جلسهای، ۲۸ نماینده به دلیل قطعی اینترنت نتوانسته بودند در روند رأیگیری مشارکت داشته باشند.
در این حال، صحن علنی مجلس که از بهمنماه در تعطیلی به سر میبرد، در حالی بازگشایی شد که هفته گذشته، رئیس مجلس با رهبر انقلاب دیدار کرده بود. در این دیدار، درباره آخرین تحولات جنگ نظامی، اقتصادی و شناختی دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی بررسی و بر تقویت مؤلفههای قدرت کشور صحبت شد. همچنین بر نقش مؤثر نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حفظ و تحکیم انسجام اجتماعی و وحدت ملی، استمرار حضور آگاهانه و بازدارنده ملت مبعوث در اجتماعات میدانی، اهتمام دولت و مجلس به همکاری در جهت گرهگشایی از مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم و پیشبرد امور مرتبط با شرکای راهبردی تأکید شد.
آنچه پس از این دیدار قابل توجه بود، تأکید رهبر انقلاب اسلامی بر نقش مؤثر نمایندگان ملت در امر وحدت و همچنین پیگیری مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم بود؛ موضوعی که با بازگشایی معنادار مجلس پس از ۲۴۸ روز همراه بود.
قابل ذکر است که این نخستین فرمایش و دستور رهبر انقلاب در خصوص وظایف نمایندگان و رسالت مهمی که مجلس در گرهگشایی از مشکلات مردم کشور دارد، نبوده است. ایشان در پیام ۷ خردادشان در خطاب کلی به نمایندگان فرموده بودند:
«از آنجا که نماینده حقیقی ملت باید از جنس ملت باشد، مقطع کنونی، نقطه عطف جلوه بعثت مردم در نمایندگان و مجلس شورای اسلامی است تا نقشآفرینی و انجام مسئولیت خود را در تراز ملت مبعوثشده تنظیم کنند و با کار و ابتکار مضاعف، قانونگذاری و نظارت را در مسیر ریلگذاری آینده ایران اسلامی تسریع و تعمیق نمایند.»
تأکید رهبر انقلاب بر نقشآفرینی و انجام مسئولیت نمایندگان در پیام ۷ خرداد و همچنین تأکید دوباره ایشان بر نقش مؤثر نمایندگان ملت در امر وحدت و پیگیری مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم در دیدار ۲۹ مهرماه با رئیس مجلس و توأمان بازگشایی صحن مجلس پس از ۸ ماه تعطیلی، حاکی از این موضوع است که به نظر میرسد بازگشایی صحن با تاکید دوباره رهبر انقلاب در خصوص وظایف نمایندگان در دیدار با قالیباف صورت گرفته است.
نکته جالب توجه دیگر ماجرای تعطیلی آنجا بود که برخی از حامیان ریاست مجلس برای توجیه این تعطیلی کمسابقه در تاریخ جمهوری اسلامی، مدعی بودند که این تصمیم پشتوانه «مصوبه شورای عالی امنیت ملی (شعام) و تأیید رهبری» را دارد تا از این مسیر هرگونه انتقاد و مطالبهای مبنی بر بازگشایی مجلس را مسدود کنند؛ موضوعی که حتی به زندانی شدن یا تهدید به زندان برخی از نمایندگان منجر شده بود.
فتحالله توسلی، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس، اخیراً طی اظهاراتی گفته بود: «یکی از مشاوران رؤسای قوا به من میگوید: ما جایی نداریم که حتی دو جلسه برگزار کنیم. حالا فرض کنید دفاتر باز شده و میخواهیم جلسهای برگزار کنیم و چند مهمان دعوت کنیم؛ میگویند جایی نداریم. همان آقا به من میگوید: زندان اوین جای خوبی است؛ جلسهتان را آنجا برگزار کنید.»
البته که در همان زمان، با افشاگری شفاف جمعی از نمایندگان، مشخص شد اساساً مصوبهای از سوی شعام وجود نداشته و آنچه ابزار تعطیلی خانه ملت قرار گرفته بود، صرفاً نامهای از سوی دبیرخانه این شورا بوده است.
مجلس شورای اسلامی پس از حدود ۲۴۸ روز تعطیلی، در حالی فعالیت خود را از سر گرفت که پیش از این، در جریان برگزاری مجازی جلسه رأی اعتماد به وزیر دفاع، بر موضوعاتی از جمله مشکلات کشور تأکید شده بود.
بی اعتنایی دولت به نامه رئیس مجلس
روز سهشنبه ۲۰ مردادماه، غلامرضا تاجگردون از جزئیات نامه رئیس مجلس به مسعود پزشکیان خبر داده بود. قالیباف در این نامه که در مردادماه ارسال شده بود، خواستار ارائه لایحه اصلاحی قانون بودجه با قید فوریت شده بود؛ با این حال، دولت در اقدامی عجیب و کمسابقه، عملاً نامه رئیس مجلس را بایگانی کرد و پاسخی به درخواست اصلاحیه نداد. موضوعی که میتوان آن را یکی از پیامدهای مهم تعطیلی هشتماهه مجلس قلمداد کرد؛ وضعیتی که به نظر میرسد پاسخگویی دولت را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
کاهش فشارهای نظارتی بر دولت، از جمله اطمینان از عدم استیضاح وزرا و کاهش الزام به پاسخگویی در برابر سایر قوا، به تضعیف جایگاه نظارتی مجلس انجامیده است؛ تا جایی که دولت نیازی نمیبیند حتی به نامه رسمی رئیس مجلس نیز پاسخ دهد.