نویسنده: سعید مصباح

جشنواره فیلم روسیه در رم، قرار بود از ۲۱ تا ۲۳ نوامبر برگزار شود. اما اعتراض گروه‌های اوکراینی و برخی سیاستمداران ایتالیایی باعث شد سینمای باربرینی از میزبانی این رویداد عقب‌نشینی کند. جشنواره‌ای که قرار بود میزبان آثار سینمای روسیه باشد، حالا به دلیل تابعیت فرهنگی و ملی آثارش با مانع مواجه شده است. اتفاقی که بار دیگر ادعاهای پرطمطراق غرب درباره استقلال هنر از سیاست را زیر سؤال می‌برد و حیثیت نداشته آن را بیش از پیش مخدوش می‌کند!

ظاهراً در اروپا، سینما تا زمانی مستقل و آزاد است که در چهارچوب مطلوب دستگاه سیاسی غرب حرکت کند. اما به محض آنکه پای سینمای یک کشور رقیب به میان می‌آید، ناگهان هنر هم باید پاسخگوی سیاست‌های دولت متبوعش باشد! اینجا سؤال پیش می‌آید که اگر ملیت فیلمساز و عملکرد دولت او معیار محرومیت از فعالیت فرهنگی است، چرا این قاعده فقط درباره روسیه اجرا می‌شود؟

با همین منطق، آیا نباید کل سینمای آمریکا نیز تحریم شود؟ کشوری که در کارنامه نظامی خود، از جنگ‌های ویرانگر تا حملات غیرقانونی علیه کشورهای دیگر را ثبت کرده و در تجاوز نامشروع و وحشیانه به ایران نیز مسئولیت دارد. حمله‌ای که به کشته شدن بسیاری از کودکان و غیرنظامیان ایرانی انجامید. آیا قرار است سینمای آمریکا هم به دلیل جنایات دولت این کشور از جشنواره‌های اروپایی کنار گذاشته شود؟ آیا هالیوود باید تاوان تصمیمات کاخ سفید را پس بدهد؟

اگر پاسخ منفی است، پس چرا سینمای روسیه باید تاوان جنگ اوکراین را بپردازد؟ اگر پاسخ مثبت است، چرا این معیار درباره آمریکا و متحدان اروپایی‌اش به کار گرفته نمی‌شود؟ این همان استاندارد دوگانه‌ای است که ادعای جهان‌شمولی ارزش‌های غربی را به مضحکه تبدیل می‌کند.

هنرمندان و ورزشکاران روسی سال‌هاست که به دلیل جنگ با اوکراین از رقابت در سطح بین‌المللی محروم می‌شوند، اما وقتی این معادله را برعکس می‌کنیم، می‌بینیم که صهیونیست‌ها و آمریکایی‌ها از این قاعده مستثنی هستند.

غرب نمی‌تواند یک روز آزادی بیان را مقدس بداند و روز دیگر، به بهانه مخالفت با یک دولت، درهای سینما را به روی هنرمندان ببندد. آزادی فرهنگی با گزینش سیاسی معنا پیدا نمی‌کند. آزادی‌ای که فقط برای دوستان مجاز باشد، چیزی جز امتیاز سیاسی نیست.