مسعود حنیفی

فیلم دکتر فون گویر به کارگردانی بهروز افخمی اکنون در مراحل پایانی پست پروداکشن قرار دارد.

حال این اثر سینمایی با حواشی و اظهارنظرهای جالب توجه سازنده‌اش همراه شده و افخمی صراحتا اعلام کرده است که هیچ برنامه‌ای برای حضور در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر ندارد و حتی اگر این فیلم -که برداشتی آزاد از دکتر استرنج‌لاو کوبریک است- در رویداد یاد شده غایب باشد نیز هیچ مشکلی ایجاد نمی‌شود.

دلیل اصلی این موضع‌گیری زبان اثر است زیرا فیلم به زبان فارسی ساخته نشده است. کارگردان شوکران تاکید کرده است که در صورت ورود اثرش به جشنواره سایر فیلم‌سازان حق دارند با این موضوع مخالفت کنند.

این موضع‌گیری شجاعانه و منطقی را باید در کنار رفتار بسیاری از مدعیان سینمای ایران قرار داد. عده‌ای از سینماگران همواره خود را دغدغه‌مند فرهنگ و هنر این مرز و بوم معرفی می‌کنند اما در عمل تنها به دنبال دیده شدن هستند.

این افراد حاضرند هرگونه افت کیفی را بپذیرند تا فقط نامشان در ویترین جشنواره‌ها و اکران‌ها قرار گیرد. آن‌ها حاضر نیستند حتی یک ریال از بودجه‌های کلان نهادی را که برای ماندن در این صحنه پرزرق و برق دریافت می‌کنند از دست بدهند.

در مقابل این رویکرد فرصت‌طلبانه بهروز افخمی مسیری کاملا متفاوت را طی می‌کند. او که با ساخت آثاری چون عروس، جهان پهلوان تختی، صبح اعدام، روز شیطان، روباه و... جایگاه ویژه‌ای در تاریخ سینمای ایران دارد اکنون با نگاهی واقع‌بینانه و حتی ریشخندآمیز به وضعیت موجود می‌نگرد.

کارگردان دکتر فون گویر به راحتی از مرگ سینما سخن می‌گوید و آمادگی خود را برای کناره‌گیری از عرصه فیلم‌سازی اعلام می‌کند. این انصراف داوطلبانه از رقابت‌های فرسایشی و دوری از حاشیه‌های مرسوم نشان می‌دهد که او هنوز اصالت هنر را بر منافع مادی و جایگاه‌های نمایشی ترجیح می‌دهد.

در نهایت باید پذیرفت که تفاوت میان یک هنرمند واقعی و یک فرصت‌طلب در همین تصمیمات ساده اما بنیادین مشخص می‌شود. افخمی با ساخت فیلمی به زبانی غیر از فارسی و عدم تمایل به رقابت در جشنواره فجر پیامی روشن به اهالی صنعت ارسال کرده است.

او نشان داد که دغدغه اصلی‌اش خلق یک اثر مستقل است نه کسب جایزه یا جلب توجه نهادهای دولتی. این نگرش والای هنری در دورانی که سینما اسیر منافع مالی شده است ارزشی دوچندان دارد و نشان می‌دهد که هنوز می‌توان با شرافت و بدون سازش به مسیر هنری خود ادامه خواهد داد.