روز گذشته، رئیس دولت چهاردهم در آیین تجلیل از مدالآوران المپیادهای علمی جهانی در سال ۲۰۲۶، بار دیگر با سخنان خود حاشیهآفرینی کرد. وی در این مراسم گفت: «اگر لازم باشد، اساتید را به کشورهای مثل چین، ترکیه یا ژاپن میفرستیم تا الگوهای موفق را ببینند و متناسب با شرایط کشور اجرا کنند.» رئیسجمهور افزود: «اینکه میگوییم آمریکاییها گرفتار شدند، به معنای آن نیست که ما گرفتار نیستیم، ولی با کمک کسانی که دل در گرو این آب و خاک دارند، مشکلات خود را حل خواهیم کرد.»
علاوه بر این، پزشکیان دو هفته پیش، روز چهارشنبه ۱۳ آبانماه ۱۴۰۵، در نشست تخصصی «آمایش هوشمند سرزمین و طرحهای عمرانی» گفته بود: «بهرهگیری از دانش جهانی و مشاوره با مشاوران خارجی میتواند به راهبردهایی که واقعبینانه هستند، کمک کند و بر اساس شناخت دقیق شرایط شکل بگیرند. در هر استان، با انجام آمایش سرزمینی و استفاده از دانش و تجربه جهانی، میتوان برنامههای عملیاتی را با اختصار و دقت بیشتر تدوین و اجرا کرد. برای این منظور، کافی است بدانیم در چه وضعیتی قرار داریم و چه چشماندازی را دنبال میکنیم.» پزشکیان همچنین در این جلسه مطرح کرد که: «اجازه استفاده از مشاوران خارجی از رهبر انقلاب اخذ شده است» و افزود: «اگر میخواهیم در حوزه توسعه سرزمینی از دیگر کشورهای عقب نمانیم، باید بر اساس اصول اثباتشده حرکت جهانی و بهترین روشها برای اجرای طرحهای عملیاتی را برگزینیم.»
این اظهارات پزشکیان در حالی مطرح میشوند که به موجب اصل هشتاد و دوم قانون اساسی، استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است، مگر در موارد ضرورت و با تصویب مجلس شورای اسلامی. از سوی دیگر، این مسئله طی یک دهه اخیر چندین بار مطرح شده بود و مورد تذکر رهبر شهید انقلاب نیز قرار گرفته بود.
پیروز حناچی، اصلاحطلب و شهردار اسبق تهران، در سال ۹۷ سخنانی مشابه اظهارات رئیسجمهور مطرح کرده بود. وی گفته بود: «برای این کار ما به بهترین متخصصان شهری نیاز داریم. مگر ما برای تیم ملی نمیرویم مربی خارجی میگیریم. شهرسازی کشور از تیم ملی کشور کمتر است؟ ما باید قبول کنیم که خیلی از تجربیات را نداریم. ما باید قبول کنیم که تجربه منطقهای در مقیاس کلانشهر را بهطور کامل نداریم. ما تجربیاتی که لیست میکند سیاستهای اقتصادی را با سیاستهای تعادل منطقهای در دانشگاه تجربه نکردیم.»
علاوه بر این، محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت دولت اول حسن روحانی، در موضعی مشابه گفته بود: «من به برخی از شرکتها پیشنهاد واردات مدیران خارجی را دادم که برخی از آنها نیز اقدام به این کار و از این شرایط استقبال کردند. هیچ اشکالی ندارد که برای حضور در بازارهای بینالمللی از مدیران باتجربه خارجی و دانش آنها استفاده کنیم. همانطور که در بخش ورزشی مربی خارجی به کشور میآوریم، در اقتصاد نیز نیازمند آوردن مدیران اقتصادی خارجی هستیم.»
در همین راستا و در واکنش به همین مواضع مشابه رئیسجمهور، محسن هاشمی درباره ماجرای تذکر رهبر معظم انقلاب به پیروز حناچی در روزنامه اعتماد نوشته بود: «در دوران شورای شهر پنجم همراه با جناب آقای حناچی، شهردار وقت تهران، برای مراسم نماز جماعت ظهر و عصر به دفتر رهبری رفتیم و با دیگران نماز را به امامت آیتالله خامنهای خواندیم. بعد از نماز فرصت کوتاهی پیش آمد که در میان هیاهوی حاضران چند کلمهای هم ایستاده با ایشان صحبت کنم. ایشان به آقای حناچی تذکر دادند که گویا شهرداری قصد استفاده از مشاور خارجی برای بررسی و طراحی بعضی از پروژهها و مسائل مبتلابه در شهرداری را دارد و فرمودند به اندازه کافی در کشور در این زمینهها عالم و کارشناس برجسته و مبرز وجود دارد و با یک جمله آقای حناچی را از این کار پرهیز دادند.»
بنابراین، در شرایط کنونی که کشورمان به یک ابرقدرت تبدیل شده و توانستهایم آمریکا را شکست بدهیم، اینگونه مواضع رئیسجمهور چه سودی برای حکمرانی و مدیریت در کشور دارد؟ مواضعی که نهتنها عایدی برای کشور به همراه ندارد، بلکه ادامه همان مسیر ضعیفنمای رئیسجمهور در دو سال اخیر است. بیش از دو سال از عمر دولت میگذرد و هنوز رئیسجمهور به دنبال راهحل در کتابهاست! و مکرر از مردم درخواست میشود که برنامه ارائه کنند؛ موضوعی که نشان میدهد برنامه نداشتن برای اداره کشور چه پیامدهای سختی برای اقتصاد و رفاه مردم به همراه دارد.
برجام و استفاده از آشپزان خارجی اهل اتریش در قطار
گفتنی است در دولت یازدهم و زمانی که برجام در حال اجرا بود، در حالی که اذهان عمومی انتظار یک تحول بزرگ در صنعت حملونقل ریلی کشور را میکشید، به یکباره «فردریش اشتیفت»، سفیر اتریش در تهران، دومین دستاورد برجام را واگذاری کیترینگ راهآهن جمهوری اسلامی ایران (صنعت آمادهسازی و طبخ غذا و نوشیدنی در آشپزخانه مرکزی و سِرو آنها در قطارها جهت پذیرایی) به یک شرکت اتریشی اعلام کرد تا از آن پس، قرمهسبزی ایرانی بهجای آشپزهای ماهر ایرانی، توسط آشپزهای اتریشی طبخ شود و غذای فرنگی نیز در سبد غذایی مسافران راهآهن قرار گیرد. به عبارت دیگر، سهم وزارت راه و شهرسازی از برجام، کیترینگ خارجی بود.