سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵، بیستودومین دوره پاسداشت ادبیات جهاد و مقاومت میزبان خبری مهم بود؛ انتشار تقریظ حضرت آیتاللهالعظمی امام سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، بر رمان «خاکسپاری دوم بانوی مرگ». این اثر که به قلم نیما اکبرخانی نگاشته شده و محصول انتشارات انقلاب اسلامی است، داستان خود را در بستر یک میدان نبرد پنهان و مستمر شکل داده است؛ میدانی که سه نسل از جوانان ایران در آن نقشآفرینی کردهاند. این رمان با تمرکز بر فداکاری و ایستادگی مردانی که مجاهدتهای خاموششان با امنیت و اقتدار ملی پیوند خورده است، از دوران دفاع مقدس تا امتداد جبهه مقاومت از غرب سوسنگرد تا شرق مدیترانه را روایت میکند.
نیما اکبرخانی، نویسنده این اثر، در گفتوگویی با رسانه بیت رهبری درباره فلسفه وجودی کتاب و فرآیند خلق آن صحبت کرد. او هدف اصلی تولید این رمان را نه صرفاً سرگرمی، بلکه مستندسازی رشد و پیشرفت ایران در حوزههای دفاعی دانست. به گفته اکبرخانی، مخاطب هدف این کتاب کسانی هستند که یا در این زمینه شک دارند یا موضوع پیشرفتهای دفاعی برایشان مسئلهای حلنشده است. وی با انتقاد از رویکرد برخی برنامهریزان فرهنگی که انتظار داشتند یک رمان همزمان بیانگر پیشرفت موشکی، زرهی، نیروی دریایی و هوایی باشد، تأکید کرد که چنین هدفی غلط است.
او معتقد است که واقعیتهای موجود، مانند نمایش موشکهای شانزدهمتری در هفته دفاع مقدس، آنقدر واضح هستند که اگر کسی آنها را نمیبیند، تصمیم گرفته است نبیند. اکبرخانی مثال دیگری زد و اشاره کرد که بسیاری از دستاوردها، مانند داشتن بزرگترین شبکه گازرسانی شهری جهان، برای عموم مردم حتی نویسندگان ناشناخته است، در حالی که مقایسه وضعیت امروز با دوران خرید سیمخاردار در جنگ تحمیلی، تحول عظیمی را نشان میدهد. از نظر روششناسی نوشتن، اکبرخانی خود را از دسته نویسندگان «طرحنویس» معرفی کرد، برخلاف گروهی که بدون طرح اولیه شروع به نوشتن میکنند.
او فرآیند خلق «خاکسپاری دوم بانوی مرگ» را شامل پنج ماه تحقیق و طراحی دقیق روی تخته وایتبرد و تنها دو ماه نگارش توصیف کرد. نویسنده تأکید داشت که صفر تا صد داستان را قبل از نوشتن میداند و چیدمان نهایی فصلها را پس از اتمام کار انجام میدهد.
در بحث ژانر، اکبرخانی اثر خود را در دسته «هارد تریلر» (تریلر سخت) طبقهبندی کرد؛ ژانری که در آن اطلاعات جزئیجزئی و قابل استناد هستند. او توضیح داد که در هارد تریلر، اگر ادعایی مانند ظرفیت گلوله یک سلاح خاص مطرح شود، باید دقیقاً صحیح باشد. برای نمونه، او در رمان قبلی خود مشخصات فنی خودرویی که شخصیت داستان در ترکیه سوار آن میشود و حتی محل دقیق پمپ بنزینهایی که برای سوختگیری نیاز دارد را روی نقشه بررسی و در متن گنجانده است. این سطح از دقت، حاصل پژوهشهای اینترنتی گسترده و تسلط بر قواعد جستوجو است.
اکبرخانی درباره منبع الهام و ایدهپردازی نیز گفت که نویسنده خوب نباید فقط «کتابخوان»، بلکه باید «کتابخور» باشد؛ یعنی آثار زیادی را در گونه خود مطالعه کرده باشد تا عناصر مختلف در ذهنش رسوب کند.
او با تأکید بر ضرورت آگاهی از منابع انگلیسی برای درک بهتر فضای بینالمللی، تحلیلهای سیاسی و ژئوپلیتیکی عمیق ارائه داد. نویسنده با رد این باور که آمریکا غیرقابلمقابله است، به تاریخ اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که قدرت آمریکا پس از سال ۱۹۵۰ تثبیت شده است. او با ذکر مثالهایی مانند عقبنشینیهای طولانی آمریکا در ویتنام و افغانستان و هزینههای سرسامآور جنگ عراق، استدلال کرد که هر ملتی که در برابر زورگویی ایستاده، موفق بوده است. به عقیده اکبرخانی، فرهنگسازی (فیلم، موسیقی، رمان) ابزار قدرتمندی برای تغییر نگرشهای کاذب نسبت به قدرتهای جهانی است.
در بخش پایانی گفتوگو، نویسنده به چالشهای بازار نشر در سالهای اخیر اشاره کرد. او اعلام کرد که چاپ اول کتاب درست در زمان برگزاری نمایشگاه کتاب منتشر شد، اما بلافاصله پس از آن، حوادث تلخی مانند شهادت رئیسجمهور وقت و درگیریهای منطقهای رخ داد. اکبرخانی معتقد است که این تلاطمها باعث شد ذهن جامعه از مسائل فرهنگی و هنری منحرف شده و اولویتهای دیگری پیدا کند. او ضمن اشاره به بازخوردهای مثبت محدود از سوی خوانندگان وفادار قدیمی، اذعان داشت که انتظار داشته است واکنشهای گستردهتری دیده شود، اما شرایط حاکم بر جامعه مانع از توجه عمومی به این اثر شد. با این حال، انتشار تقریظ رهبر انقلاب، بار دیگر اهمیت این رمان را بهعنوان سندی ادبی از ایستادگی و پیشرفتهای پنهان نظام جمهوری اسلامی برجسته ساخت.