23 اسفند ۱۴۰۴، زمانی که جنگ وارد سومین هفته خود شده بود، تنگه هرمز تحت مدیریت نیروهای مسلح ایران قرار داشت، نفتکش‌های زیادی منتظر اجازه ایران برای عبور و کشورها نیز برای عبور آن‌ها با ایران وارد رایزنی شده بودند، خبری منتشر شد که توجه بسیاری از کارشناسان و اقتصاددانان را به خود جلب کرد: «ایران اکنون در حال بررسی اجازه عبور به تعداد محدودی نفتکش از تنگه هرمز است، اما فقط در صورتی که محموله نفتی آن‌ها با یوان چین معامله شود.» همین خبر کافی بود تا تحلیل‌های زیادی پیرامون آن شکل بگیرد. کنت روگاف، استاد اقتصاد دانشگاه هاروارد و اقتصاددان ارشد سابق صندوق بین‌المللی پول، در همین خصوص گفت: «اگر ایران و چین پیروز شوند، این اتفاق کشورها را تشویق خواهد کرد که برای محافظت از خود در برابر گروگان گرفته شدن توسط تحریم‌های مالی آمریکا وابستگی خود را به نظام مالی دلار کاهش دهند.» جفری ساکس، اقتصاددان سرشناس دانشگاه کلمبیا، نیز گفت: «هرچه کشورهای بیشتری، به‌خصوص کشورهایی که خود را در معرض تحریم‌های آمریکا می‌بینند، تسویه معاملاتشان را از دلار به ارزهای دیگری مانند یوان منتقل کنند، جایگاه محوری دلار در نظام پرداخت و تجارت جهانی به‌تدریج تغییر خواهد کرد.»
این موضوع برای ایران از این جهت اهمیت دارد که یکی از نتایج آن کاهش قدرت آمریکا برای مختل کردن درآمدهای نفتی ایران از طریق نظام مالی دلاری است. کاهش وابستگی به دلار می‌تواند مستقیماً بر توانایی ایران در فروش نفت، دسترسی به درآمدهای ارزی و تأمین کالاهای مورد نیاز اثر بگذارد. در شرایط فعلی، بخش مهمی از تجارت بین‌المللی از طریق دلار و شبکه بانکی تحت نفوذ آمریکا انجام می‌شود. این وابستگی به واشنگتن امکان می‌دهد با تحریم بانک‌ها، محدود کردن دسترسی به حساب‌های کارگزاری و مسدود کردن دارایی‌ها، هزینه تجارت خارجی ایران را افزایش دهد. اما با فروش نفت منطقه به یوان، ماجرا دیگر صرفاً بی‌اثر کردن تحریم‌های ایران نیست، بلکه تغییر در یکی از مهم‌ترین پایه‌های نظام مالی بین‌المللی، یعنی پیوند تجارت نفت با دلار، خواهد بود. اگر قرار است ایران از تحولات تنگه هرمز دستاوردی فراتر از مدیریت صرف تنگه هرمز به دست بیاورد، شاید یکی از مهم‌ترین فرصت‌ها همین بازتعریف مناسبات پولی و مالی تجارت انرژی منطقه باشد؛ فرصتی که نباید در اثر مشغله رد و بدل کردن پیام‌ها به فراموشی سپرده شود.
