نویسنده: وحید ناظری
روزنامه‌نگار
همایون اسعدیان، مدیرعامل خانه سینما، در واکنش به انتقادها درباره حضور سفیر فرانسه در این نهاد، توضیحاتی داده که بیش از آنکه روشنگر باشد، صورت مسئله را پاک می‌کند. به گفته او، پی‌یر کوشار صرفاً برای چند دقیقه و به رسم میزبانی ایرانی به خانه سینما دعوت شده و همه‌چیز در حد یک سلام و علیک بوده است. اسعدیان حتی تأکید کرده که هیچ تفاهم‌نامه یا مذاکره‌ای صورت نگرفته است. اما آقای اسعدیان! چه کسی گفته است ریل‌گذاری فرهنگی الزاماً با امضای تفاهم‌نامه آغاز می‌شود؟
مسئله دقیقاً همین ساده‌انگاری است. فرانسه سال‌هاست برای حضور مؤثر در سینمای جهان، شبکه‌ای از ابزارهای مالی، آموزشی، تولیدی و جشنواره‌ای ایجاد کرده است. مرکز ملی سینمای فرانسه (CNC) از سال ۲۰۱۲ برنامه «کمک به سینماهای جهان» را برای حمایت از تولید مشترک، پرورش استعدادهای خارجی و گسترش همکاری با سینمای کشورهای دیگر به راه انداخته است. مؤسسه فرانسوی نیز با برنامه‌هایی مانند «کارخانه سینما» در جشنواره کن، به شناسایی و شبکه‌سازی با فیلمسازان و تهیه‌کنندگان کشورهای مختلف می‌پردازد. اینها ابزارهای شناخته‌شده دیپلماسی فرهنگی فرانسه هستند.
در چنین شرایطی، حضور سفیر فرانسه در خانه سینما و گفت‌وگو درباره موج نو سینمای فرانسه را نمی‌توان صرفاً یک دیدار دوستانه و بی‌اهمیت قلمداد کرد. به‌ویژه آنکه در روایت اولیه این ملاقات، از گسترش همکاری‌های فرهنگی و برگزاری برنامه‌های مشترک سینمایی سخن گفته شده بود. اگر قرار نبوده موضوعی فراتر از سلام و علیک مطرح شود، پس این تعبیر همکاری‌های مشترک از کجا آمده است؟
آقای اسعدیان! مسئله امضای تفاهم‌نامه نیست. مسئله این است که چه کسانی، با چه ابزارهایی و بر اساس کدام اولویت‌ها در حال شکل دادن به آینده سینمای ایران هستند. ریل‌گذاری فرهنگی گاهی از یک نشست تخصصی، یک ارتباط نهادی و یک دعوت دوستانه آغاز می‌شود. تقلیل این مناسبات به سلام و علیک، پاسخ مناسبی به نگرانی درباره استقلال سینمای ایران نیست. خانه سینما باید درباره این ارتباطات شفاف باشد، نه اینکه با چند جمله تشریفاتی، پرسش‌های جدی را بی‌اهمیت جلوه دهد.
