نویسنده: پدرام حسینی
ترامپ در روزهای اخیر بدون تعارف و پرده‌پوشی، راهبرد خود را اعلام کرده است؛ نه به توافق نیاز دارد و نه قصدی برای عقب‌نشینی از سیاست فشار و محاصره دارد. پیام این حرف دیوانه کاخ سفید این است که دشمن از تثبیت محاصره ایران اطمینان یافته و متحدان آمریکا نیز باید در این مسیر به واشنگتن کمک کنند. این موضع‌گیری یک واقعیت را آشکار می‌کند؛ مسئله اصلی طرف مقابل رسیدن به توافق نیست، بلکه حفظ اهرم فشار و تبدیل آن به ابزاری برای تحمیل اراده سیاسی و امنیتی خود بر ایران است.
در این میان، بیان سخنانی همچون اینکه توپ در زمین آمریکاست و این قبیل حرف‌های شعاری، به‌خصوص از سوی فریب‌خوردگان اسلام‌آباد، در زمانی که طرف مقابل آشکارا از بی‌نیازی به توافق سخن می‌گوید و هم‌زمان بر تداوم محاصره تأکید می‌کند، عجیب‌تر است و انتظار برای تغییر رفتار واشنگتن، بدون تغییر محاسبات آن، چیزی جز استمرار وضعیت مطلوب دشمن نیست. توپ نه‌تنها در زمین آمریکا نیست، بلکه دشمن با صراحت اعلام کرده است اساساً قصد بازی در زمین توافق را ندارد. بنابراین، اصرار بر نگه‌داشتن همه ظرفیت‌های کشور در وضعیت انتظار، عملاً به معنای پذیرفتن قواعدی است که واشنگتن برای محاصره ایران طراحی کرده است.
در چنین شرایطی، ضرورت فوری کشور باید شکل‌گیری اجماع ملی بر راهبرد محاصره‌شکنی باشد. محاصره‌شکنی البته صرفاً به معنای تقابل نظامی با ناوهای دشمن یا افزایش هزینه حضور نظامی آمریکا در منطقه نیست. این راهبرد باید ابعاد اقتصادی، سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی را هم‌زمان دربر بگیرد. هر کشوری که در اجرای محاصره یا محدودسازی ظرفیت‌های اقتصادی ایران نقش‌آفرینی می‌کند، باید بداند همراهی با واشنگتن بدون هزینه نخواهد بود.
در این میان، نقش امارات و مواضع و تحرکات آن در موضوع تنگه هرمز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. امارات با تخفیف ۳۰ دلاری بر هر بشکه نفت و پذیرش ریسک اصابت‌ها و در سایه تعلل در برخورد با ناوگان کشتی‌های شاتل اماراتی در بنادر این کشور، به واسطه نفوذ لابی امارات در ایران، حجم بالایی از نفت خلیج فارس را انتقال داده و در حال خنثی‌سازی کنترل ایران بر تنگه هرمز است. دیگر نمی‌توان این مسئله را صرفاً یک تخلف تجاری یا موضوعی حاشیه‌ای تلقی کرد. چنین اقدامی، در صورت اثبات، به معنای بهره‌برداری از شرایط امنیتی تنگه و همراهی عملی با سازوکار فشار علیه ایران است.
نکته مهم آن است که نباید اجازه داد دشمن از یک سو با ابزار نظامی و اقتصادی ایران را تحت فشار قرار دهد و از سوی دیگر، متحدان منطقه‌ای‌اش بدون پرداخت هزینه، در اجرای همین سیاست نقش‌آفرینی کنند. محاصره‌شکنی زمانی معنا پیدا می‌کند که تمام حلقه‌های زنجیره فشار شناسایی شوند و هر حلقه متناسب با نقش خود با هزینه و پیامد مواجه شود.
