نویسنده: پدرام حسینی
وقوع برخی حوادث آسیب‌زننده به تأسیسات زیرساختی کشور در روزهای اخیر و انتشار ادعاهای مبهم در فضای مجازی درباره حملات به برخی مواضع نظامی به واسطه اقدامات ضدامنیتی و جاسوسی دشمن، بار دیگر پرسش‌های جدی درباره میزان نفوذ سرویس‌های جاسوسی و آمادگی حفاظتی و پدافند غیرعامل کشور ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، تقویت پدافند غیرعامل، ارتقای حفاظت از زیرساخت‌ها و مهم‌تر از همه، تحول در حوزه اطلاع‌رسانی، ضرورتی انکارناپذیر است.
روز سه‌شنبه ۱۹ آبان، دقایقی پس از وقوع آتش‌سوزی در سکوی متعلق به فاز ۱۴ میدان گازی پارس جنوبی، روابط عمومی شرکت نفت و گاز پارس از مهار کامل حریق با اقدام به‌موقع نیروهای عملیاتی و ایمنی خبر داد. معاون وزیر نفت نیز اعلام کرد این سکو روزانه ۱۴.۵ میلیون مترمکعب از مجموع بیش از ۷۰۰ میلیون مترمکعب گاز تولیدی پارس جنوبی را تأمین می‌کند. علت حادثه همچنان مشخص نیست و کارشناسان احتمال نشت گاز یا حادثه عملیاتی را بررسی می‌کنند. البته تا روشن شدن نتایج بررسی‌ها نمی‌توان درباره خرابکاری قضاوت قطعی کرد، اما مسئله مهم‌تر، آمادگی کشور برای مواجهه با چنین احتمالاتی است. تجربه حوادث گذشته نشان می‌دهد سیاست احتیاط و صبر استراتژیک در دوره پس از شهادت حاج قاسم سلیمانی تا آغاز جنگ ۱۲روزه، در مواردی به جای افزایش امنیت، با کتمان و سکوت رسانه‌ای زمینه تحمیل خسارت‌های سنگین را فراهم کرد. گاهی حتی در شرایطی که انگاره‌های جدی درباره نقش سرویس‌های جاسوسی وجود داشت، سکوت خبری جایگزین شفاف‌سازی و بررسی مسئولانه شد.
چندی پیش صادق کوشکی، استاد دانشگاه تهران، در گفت‌وگویی با اشاره به حمله اسرائیل به پایگاه پهپادی کرمانشاه در سال ۱۴۰۰ از رویکرد آن زمان انتقاد کرد که صداوسیما علت حادثه را «رعدوبرق» اعلام می‌کرد! این اظهارات فارغ از ضرورت بررسی دقیق جزئیات، یادآور هزینه‌های سنگین عادی‌سازی تهدیدات امنیتی است.
سرقت اسناد هسته‌ای از تورقوزآباد و سرقت از سازمان فضایی ایران نیز نمونه دیگری است؛ جایی که سکوت و کتمان رسانه‌ای نه‌تنها دستاوردی نداشت، بلکه به بدبینی افکار عمومی نسبت به تریبون‌های رسمی دامن زد. مردم وقتی واقعیت را از رسانه‌های بیگانه می‌شنوند، طبیعی است که نسبت به روایت‌های رسمی دچار تردید شوند.
در این میان، یکی از مبهم‌ترین وقایع سال‌های اخیر، شهادت رئیس‌جمهور شهید آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی در ورزقان است؛ حادثه‌ای که با توجه به تحولات امنیتی و سیاسی بعدی و اکنون ترور رهبر شهید انقلاب، از نگاه برخی مسئولان امنیتی ارشد همچنان محل بحث و ابهام است. سیر ترورهای هدفمند اسرائیل آن دوره (شهید رئیسی، شهید هنیه، شهید شکر و نهایتاً شهید نصرالله)، ضرورت بررسی همه‌جانبه فرضیه‌های مختلف درباره این واقعه را دوچندان می‌کند.
اسرائیل هم‌زمان با حمله نظامی، خرابکاری، نفوذ و اقدامات ضدامنیتی را با شدت دنبال می‌کند. در چنین میدان گسترده‌ای، عملکرد سازمان پدافند غیرعامل کشور و رئیس آن که حدود ۲۰ سال مسئولیت این سازمان را برعهده داشته، با انتقادهای جدی افکار عمومی مواجه است. به نظر می‌رسد کشور به بازنگری جدی در ساختار، اختیارات و مدیریت پدافند غیرعامل نیاز دارد.
