سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگو با شبکه المیادین مواضعی صریح درباره خطوط قرمز ایران در تحولات منطقه‌ای و به‌خصوص موضوع هسته‌ای اعلام کرد. رضایی تأکید کرد: «توقف درگیری‌ها باید تمام جبهه‌های غرب آسیا، به‌ویژه لبنان، را دربر بگیرد و ایران در برابر هرگونه حمله نظامی تازه آمریکا پاسخ خواهد داد.» وی درباره احتمال ازسرگیری تجاوزات واشنگتن تصریح کرد: «هرگونه حمله جدید آمریکا با هدف قرار گرفتن پایگاه‌های نظامی این کشور، حتی پایگاه‌های دوردست آن، پاسخ داده خواهد شد.»
دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین درباره پرونده هسته‌ای با صراحت اعلام کرد: «حتی ذره‌ای از مواد هسته‌ای غنی‌شده را از ایران خارج نخواهیم کرد.» وی افزود: «تهران به روسیه اطلاع داده است که مواد غنی‌شده در ایران باقی خواهد ماند و ایران خود از آنها استفاده خواهد کرد.» رضایی در توضیح نیاز کشور به این ذخایر نیز گفت: «ایران برای طراحی کشتی‌ها و زیردریایی‌هایی که با پیشرانه هسته‌ای کار می‌کنند، به مواد غنی‌شده نیاز دارد.» رضایی در بخش دیگری اظهار داشت: «اگر آمریکا به ما (کوه کلنگ) حمله کند، پایگاه‌های فرامنطقه‌ای آنها را هم می‌زنیم.» وی افزود: «ما محدودیت‌های پیشین‌مان را برداشتیم و در صورت وقوع جنگ جدید این محدودیت‌ها را بیش از پیش لغو خواهیم کرد.
هر مکانی که هواپیماهای آمریکایی از آن برخیزند، آن را تهدیدی علیه خود تلقی خواهیم کرد؛ حتی ممکن است برخی پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای اروپایی را نیز هدف قرار دهیم؛ این موضوع را از همین حالا اعلام می‌کنیم تا فردا هیچ بهانه‌ای نداشته باشند. اگر هواپیماهای آمریکایی از یک پایگاه نظامی دوردست برخیزند و برای بمباران ایران بیایند، آن پایگاه را نیز هدف قرار خواهیم داد. ممکن است برخی جزایری را هدف قرار دهیم که تصور می‌کنند موشک‌های ما به آنها نمی‌رسد.»
اهمیت این موضع زمانی بیشتر می‌شود که آن را در کنار پروژه سنگین رسانه‌ای و دیپلماتیک طیف عاشقان مذاکره در دولت پزشکیان، وزارت امور خارجه و همراهان سیاسی آن، از جمله قالیباف، قرار دهیم؛ جریانی که با تمام توان در حال سوق دادن فضای سیاسی به سمت مذاکره و امتیازدهی است. چنین فضایی، فارغ از نیت اعلام‌شده طراحان آن، می‌تواند به ترامپ برای پایین آوردن بیشتر قیمت نفت، مدیریت تبعات جنگ و فراهم کردن شرایط مطلوب‌تر برای آغاز تجاوزی تازه علیه ایران کمک کند.
خودرأیی در برابر فرمان رهبری؟
در این میان، تناقض میان مواضع سرلشکر رضایی با ادبیات سیدعباس عراقچی، تیم وزارت خارجه و مواضع غیرعادی شخص مسعود پزشکیان، پرسش‌های جدی درباره آرایش تصمیم‌گیری در کشور و دوگانگی دولت با نظام ایجاد کرده است. به نظر می‌رسد نوعی خودرأیی و بی‌اعتنایی به مواضع صریح رهبری در مواضع رئیس‌جمهور و تیم سیاست خارجی دولت قابل مشاهده است؛ رویکردی که در یک سال و نیم گذشته، از پیش از جنگ ۱۲ روزه تا جنگ ۳۹ روزه و تحولات پس از آن، هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل کرده است.
پزشکیان و وزارت خارجه وی در تمام این مدت اختیارات گسترده‌ای برای پیگیری دیپلماسی در اختیار داشتند. حتی عقب‌نشینی‌های متعدد و امتیازاتی که پیش‌تر رهبر شهید نسبت به عواقب آن هشدار داده بودند، مانع از تجاوزات آمریکا نشد. نتیجه مذاکرات عراقچی و پیام‌های نسنجیده و ساده‌اندیشانه مسعود پزشکیان، نه تغییر محاسبات واشنگتن، بلکه تشدید زیاده‌خواهی و افزایش جسارت دشمن بود. آمریکا نه‌تنها از جنایت و تجاوز دست نکشید، بلکه هر بار پس از دریافت پالس‌های ضعف و انعطاف، در حمله به ایران مصمم‌تر شد.
با این حال، پزشکیان در هفته‌های اخیر ادعایی مطرح کرده که ضرورت دارد درباره انتساب آن به رهبری شفاف‌سازی شود. وی در این زمینه گفته است: «رهبری عزیز اختیاراتی مجدداً اضافه دادند در مورد موضوعاتی که نظرشان این بود و می‌گفتند درباره آنها گفت‌وگو نشود، مذاکره شود.» اما رهبر انقلاب در پیام رسمی ۱۳ آبان، موضعی کاملاً روشن درباره هرگونه امید بستن به تغییر رفتار آمریکا از طریق امتیازدهی اعلام کردند. ایشان فرمودند: «اگر هنوز کسانی هستند که ... تصور می‌کنند با امتیاز دادن به آمریکا می‌توانند او را از دشمنی با ملت ایران منصرف کنند، سخت در اشتباه‌اند.»
رهبر انقلاب در ادامه تأکید کردند: «آرزوی شیطان بزرگ، تسلیم بی‌قید و شرط ملت ایران است و کمترین گرایش تسلیم‌آمیز به دشمن سلطه‌گر، سرمایه عظیمی را که به برکت خون شهدا و با فداکاری آحاد ملت به دست آمده بر باد خواهد داد و دشمن مستکبر را برای زیاده‌خواهی بیشتر و جنگ‌ها و جسارت‌های بعدی جری‌تر خواهد کرد.» این هشدار صریح، جای هیچ‌گونه تفسیر به رأی و برداشت جناحی باقی نمی‌گذارد.
مذاکرات محرمانه؛ تکرار مسیر پرهزینه گذشته
تحرکات پنهانی و ادعاهای رسانه‌ای درباره مذاکرات محرمانه نیز بخش دیگری از همین نگرانی‌هاست. شبکه سی‌ان‌ان مدعی شده ایران و آمریکا به‌طور محرمانه درباره توافقی حساس مذاکره می‌کنند که می‌تواند مانع بازگشت جنگ شود و زمینه مذاکرات گسترده‌تر را فراهم کند. همزمان، برخی فعالان رسانه‌ای مدعی قبول رقیق‌سازی اورانیوم ۶۰ درصد توسط ایران سخن گفتند. در کنار این اظهارات، داده‌های فلایت‌رادار از سفر یک هواپیمای دولتی ایرانی به قطر و بازگشت آن به کشور در روزهای اخیر حکایت دارد. کنار هم قرار گرفتن این تحرکات، ادعاهای رسانه‌ای و مواضع مقام‌های دولتی، ضرورت شفاف‌سازی درباره دستور کار، سطح و چارچوب هرگونه ارتباط دیپلماتیک را دوچندان می‌کند.
باید توجه داشت دیپلماسی نباید به پوششی برای دور زدن خطوط قرمز نظام، خودرأیی کودتاگونه و حاکمیت دوگانه، واگذاری مؤلفه‌های قدرت ملی و تکرار تجربه‌های شکست‌خورده تبدیل شود. موضع سرلشکر رضایی نشان داد که ذخایر هسته‌ای و توان بازدارندگی ایران قابل معامله نیست. اکنون نوبت دولت و وزارت خارجه است که به جای ارسال پیام‌های پنهانی و چندپهلو به واشنگتن و بازی در زمین جنگ روانی ترامپ، نسبت خود را با فرمان صریح رهبری روشن کنند.
از هشدار رهبری تا تحرکات پنهانی دولت
درحالی که رهبر انقلاب در پیام ۱۳ آبان صریحاً درباره خطر امتیازدهی به آمریکا و جری‌تر شدن دشمن برای جنگ‌های بعدی هشدار داده‌اند، اظهارات پزشکیان درباره مجوز مذاکره در موضوعات ممنوعه، مواضع متناقض عراقچی و ادعاهای رسانه‌ای درباره توافق محرمانه تهران و واشنگتن، پرسش‌های جدی درباره میزان پایبندی دولت به فرمان رهبری ایجاد کرده است؛ آن هم در شرایطی که تجربه سه دور فریب آمریکا باید به پایان دادن همیشگی به این مسیر منجر می‌شد.
