صندوق‌های رأی در اسرائیل بسته شده، اما نبرد اصلی تازه آغاز شده است. نتیجه انتخابات ۲۷ اکتبر، به‌جای آنکه تکلیف قدرت را روشن کند، مجموعه‌ای از ائتلاف‌های متزلزل و دشمنی‌های دیرینه را مقابل یکدیگر قرار داده است.
در پایان رایزنی‌های پنجم نوامبر، اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی، رسماً اعلام کرد ۶۷ نماینده کنست از گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار»، برای مأموریت تشکیل دولت حمایت کرده‌اند و فقط ۴۶ نفر بنیامین نتانیاهو را پیشنهاد داده‌اند. با این حال، هرتزوگ تصمیم نهایی را به یکشنبه ۸ نوامبر موکول کرده است.
این اعداد برای نتانیاهو خبر خوشی نیست، اما پیروزی قطعی آیزنکوت هم محسوب نمی‌شود. لیکود با ۲۷ کرسی همچنان بزرگ‌ترین حزب کنست است و مجموع احزاب اردوگاه نتانیاهو ۵۳ کرسی دارند. چهار حزب یهودی مخالف او نیز فقط ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند. ۱۹ نماینده احزاب عرب به آیزنکوت توصیه داده‌اند، اما شماری از شرکای احتمالی وی حاضر نیستند آنان را وارد ائتلاف کنند. بنابراین، ۶۷ توصیه به معنای ۶۷ کرسی آماده رأی اعتماد نیست. حتی هرتزوگ هم به «وتوهای متقابل» میان احزاب اشاره کرده است.
شگفتی تازه را حزب «یهودیت متحد توراتی» رقم زد. این تشکل هفت‌کرسی حریدی که سال‌ها در کنار نتانیاهو قرار داشت، در رایزنی با رئیس‌جمهور از توصیه هیچ نامزدی خودداری کرد. ریشه این شکاف، اختلاف فرسایشی بر سر معافیت جوانان فوق‌ارتدوکس از خدمت نظامی است. موضوعی که در سایه جنگ‌های طولانی و فشار بر نیروهای ذخیره، به بحرانی اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است. نتانیاهو اکنون نه‌تنها با مخالفانش، که با مطالبه‌گری متحدان مذهبی خود نیز مواجه است.
در سوی مقابل، آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، چرخشی معنادار کرد. او که سال‌ها از حضور در کابینه مشترک با احزاب حریدی سر باز می‌زد، روز ششم نوامبر آمادگی خود را برای مذاکره و مصالحه بر سر سربازی اعلام کرد. گزارش شبکه ۱۲ از احتمال همکاری او با «یهودیت متحد توراتی» پرده برداشت. با این حال، لیبرمن خبر توافق بر سر نخست‌وزیری چرخشی با آیزنکوت را رد کرده و همچنان با مشارکت احزاب عرب در دولت مخالفت می‌کند. حاصل، معادله‌ای متناقض است. مخالفان نتانیاهو برای کنارزدن او به جریانی نزدیک می‌شوند که تا دیروز یکی از پایه‌های قدرتش بود.
خود آیزنکوت نیز دست‌بسته نیست. او جمعه تأکید کرد هر شریک تازه باید اصل خدمت نظامی یا ملی همگانی را بپذیرد. مطالبه‌ای که با خواسته اصلی احزاب حریدی برخورد می‌کند. هم‌زمان، نفتالی بنت، یائیر لاپید و یائیر گولان در اردوگاه مخالفان نتانیاهو بر ضرورت تغییر دولت توافق دارند، اما درباره ترکیب کابینه اختلاف باقی است. طرح تشکیل دولت اقلیت با حمایت یا خودداری برخی احزاب از رأی مخالف نیز مطرح شده، اما لیبرمن با اتکای دولت به احزاب عرب مخالفت کرده است. به تعبیر تحلیل منتشرشده در هاآرتص، مخالفان نتانیاهو در حالی به آرای عرب نیاز دارند که از پذیرش آنان به‌عنوان شریک کامل قدرت هراس دارند.
بحران به میز مذاکره ائتلاف‌ها محدود نمانده است. نتانیاهو و متحدانش پس از انتخابات ادعاهایی درباره تخلف و دخالت خارجی مطرح کردند. اما کمیته مرکزی انتخابات نتایج را تأیید کرد و اعلام داشت شواهد موجود، مخدوش‌شدن نتیجه را نشان نمی‌دهد. رئیس این کمیته نیز درباره خطر زیر سؤال بردن مشروعیت انتخابات هشدار داد. در چنین فضایی، رقابت بر سر کابینه به نزاعی درباره اعتماد عمومی به سازوکار انتقال قدرت تبدیل شده است.
هم‌زمان خبر سیاسی مهم دیگری از واشنگتن رسید. دونالد ترامپ سوم نوامبر اعلام کرد کمک سالانه حدود چهار میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل در پایان ۲۰۲۶ متوقف خواهد شد. دفتر نتانیاهو این اظهارات را تکذیب نکرد.
ولی آیزنکوت و یائیر گولان درباره تبعات امنیتی آن هشدار دادند. البته توافق فعلی کمک ۳٫۸ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۲۸ برقرار است.
اکنون نتانیاهو تا تشکیل دولتی که رأی اعتماد بگیرد در مقام نخست‌وزیر باقی می‌ماند. نامزد مأمور به تشکیل کابینه ابتدا ۲۸ روز و با تمدید رئیس‌جمهور حداکثر ۴۲ روز فرصت دارد. بنابراین، حتی واگذاری مأموریت به آیزنکوت در یکشنبه آینده نیز به معنای پایان فوری دوران نتانیاهو نیست. بحران کنونی یک واقعیت را آشکار کرده است. در کنست جدید، شمار نمایندگانی که خواهان تغییر دولت‌اند، بیش از شمار کسانی است که بر سر شکل دولت جانشین توافق دارند و همین شکاف، کشمکش قدرت را ادامه‌دار کرده است.
شوک ۴ میلیارد دلاری ترامپ به تل‌آویو
هم‌زمان با تشدید اختلافات داخلی اسرائیل، خبر مهم دیگری از واشنگتن بر نگرانی‌های سیاسی و امنیتی تل‌آویو افزود. دونالد ترامپ سوم نوامبر اعلام کرد کمک‌های سالانه حدود چهار میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل در پایان سال ۲۰۲۶ متوقف خواهد شد. دفتر نتانیاهو بدون تکذیب این اظهارات، تلاش کرد موضوع را در قالب گذار از «کمک مالی» به «مشارکت نظامی» توصیف کند. در مقابل، گادی آیزنکوت و یائیر گولان درباره پیامدهای امنیتی این تصمیم هشدار دادند.
