سوم نوامبر، آمریکا به استقبال انتخاباتی میرود که میتواند دو سال باقیمانده از ریاستجمهوری دونالد ترامپ را به میدان کشمکش دائمی کاخ سفید و کنگره تبدیل کند. هری انتن، تحلیلگر داده سیانان، در آخرین پیشبینی خود، شانس پیروزی دموکراتها در مجلس نمایندگان را ۹۲ درصد و در سنا را ۷۱ درصد برآورد کرده است.
برآورد کرسیها نیز به ترتیب ۲۳۷ در برابر ۱۹۸ و ۵۲ در برابر ۴۸ به سود دموکراتهاست. حتی فاکسنیوز، رسانه نزدیک به جریان محافظهکار آمریکا، در آخرین ارزیابی خود ۴۸ کرسی سنا را در ستون دموکراتها و ۴۵ کرسی را در ستون جمهوریخواهان قرار داده و سرنوشت هفت کرسی دیگر را نامشخص اعلام کرده است. تغییر وضعیت برخی رقابتها به زیان جمهوریخواهان نشان میدهد حفظ اکثریت سنا، برخلاف انتظار اولیه، دیگر چندان آسان نیست.
جمهوریخواهان اکنون ۵۳ کرسی سنا دارند و دموکراتها برای تصاحب اکثریت باید دستکم چهار کرسی خالص به دست آورند. نظرسنجی مشترک نیویورکتایمز و مؤسسه سینا نیز زنگ خطر را بلندتر کرده است. دموکراتها در میشیگان با اختلاف ۱۱ واحد درصد، تگزاس با هفت، مین با شش، کانزاس و اوهایو هرکدام با پنج و آلاسکا با دو واحد پیش افتادهاند و رقابت آیووا تقریباً برابر است.
پیشتازی دموکراتها در ایالتهایی مانند تگزاس و کانزاس، که سالها از پایگاههای اصلی جمهوریخواهان بودهاند، از احتمال تغییرات قابلتوجه در نقشه سیاسی آمریکا حکایت دارد. هرچند فاصله نزدیک نامزدها در برخی ایالتها همچنان امکان غافلگیری را حفظ کرده است.
در کنار اقتصاد و جنگ، نارضایتی رأیدهندگان زن به یکی از تهدیدهای مهم انتخاباتی جمهوریخواهان تبدیل شده است. روزنامه تلگراف گزارش داده که از هر چهار زنی که در انتخابات ۲۰۲۴ به ترامپ رأی دادهاند، یک نفر اکنون از عملکرد او ناراضی است. نظرسنجی رویترز و ایپسوس نیز نشان میدهد دموکراتها در میان زنان ۱۸ واحد درصد برتری دارند. تلگراف با اشاره به برکناری شماری از مقامهای دولت و اظهارات تحقیرآمیز ترامپ درباره برخی خبرنگاران زن، هشدار داده که این نارضایتی ممکن است به شکلگیری موج گسترده رأی علیه جمهوریخواهان منجر شود.
جنگ ایران اکنون به یکی از مهمترین نقاط آسیبپذیری انتخاباتی کاخ سفید تبدیل شده است. نظرسنجی رویترز و ایپسوس نشان داد محبوبیت ترامپ به ۳۱ درصد سقوط کرده است. بر اساس نظرسنجی واشنگتنپست و نورک نیز فقط ۱۷ درصد رأیدهندگان از عملکرد او در مهار هزینههای زندگی رضایت داشتند. هزینه نظامی جنگ، طبق برآورد اعلامشده از سوی پنتاگون، به رقم ۴۷٫۱ میلیارد دلار رسیده است؛ هزینهای که همزمان با فشار تورم و افزایش بهای سوخت، اعتراضها به سیاستهای ترامپ را تشدید کرده است. همین شرایط، گزارش رویترز نشان میدهد مشاوران ترامپ برای جلوگیری از شکست انتخاباتی جمهوریخواهان، خواستار کنترل نسبی درگیری با ایران تا روز انتخابات شدهاند.
نگرانی از شکست، اکنون به درون حزب جمهوریخواه نیز سرایت کرده است. پولیتیکو در گزارشی به نقل از ۱۵ قانونگذار جمهوریخواه فاش کرده که برخی اعضای حزب، خود را برای دوران کاهش نفوذ ترامپ آماده میکنند. به اعتقاد آنان اگر جمهوریخواهان یک یا هر دو مجلس کنگره را از دست بدهند، دوران تحمیل تصمیمات رئیسجمهور از طریق پیامها در تروث سوشال و تماسهای تلفنی شبانه ممکن است به پایان برسد.
در سوی دیگر، جیبی پریتزکر، فرماندار دموکرات ایلینوی، خواستار برگزاری جلسات استماع کنگره برای بررسی اتهامات فساد و سوءاستفاده مالی ترامپ شده است. او مدعی است افکار عمومی آمریکا هنوز از ابعاد واقعی این مسائل اطلاع ندارد و حتی از احتمال اصلاح قوانین یا قانون اساسی برای محدودکردن سودجویی احتمالی رئیسجمهور و نزدیکانش سخن گفته است. این اظهارات نشان میدهد دموکراتها در صورت پیروزی، علاوه بر مقابله با سیاستهای کاخ سفید، موضوع تحقیق و نظارت بر عملکرد شخص ترامپ را نیز دنبال خواهند کرد.
اگر دموکراتها تنها مجلس نمایندگان را تصاحب کنند، اختیار بیشتری برای تحقیق درباره هزینههای جنگ، احضار مقامات دولت و نظارت بر بودجههای نظامی خواهند داشت. اما تصاحب هر دو مجلس، موقعیت ترامپ را دشوارتر خواهد کرد و میتواند فشار برای محدودکردن اختیارات جنگ رئیسجمهور، جلوگیری از تأمین مالی عملیات جدید و بازنگری در حمایت نظامی از اسرائیل را افزایش دهد. هرچند پایان جنگ به دلیل اختیارات رئیسجمهور و اختلافنظرهای سیاسی، خودکار و تضمینشده نخواهد بود.
ترامپ در واپسین روزهای تبلیغات انتخابات با برگزاری تجمعهای متعدد میکوشد رأیدهندگان جمهوریخواه را پای صندوقها بکشاند، اما مسئله اصلی این است که جنگی که قرار بود نمایش قدرت آمریکا باشد، اکنون به یکی از عوامل تهدیدکننده قدرت سیاسی رئیسجمهور تبدیل شده است.
موج نارضایتی در آمریکا
جنگ ایران اکنون به یکی از مهمترین نقاط آسیبپذیری انتخاباتی کاخ سفید تبدیل شده است. نظرسنجی رویترز و ایپسوس نشان داد محبوبیت ترامپ به ۳۱ درصد سقوط کرده است. بر اساس نظرسنجی آسوشیتدپرس و نورک نیز فقط ۱۷ درصد آمریکاییها از عملکرد او در مهار هزینههای زندگی رضایت داشتند. هزینه نظامی جنگ طبق برآورد اعلامشده از سوی پنتاگون به کنگره به ۴۷٫۱ میلیارد دلار رسیده است؛ هزینهای که همزمان با فشار تورم و افزایش بهای سوخت، اعتراضها به سیاستهای ترامپ را تشدید کرده است.