نویسنده: علی حسینی
در روزهایی که نشانه‌های نگران‌کننده‌ای از احتمال دور تازه‌ای از تقابل نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران دیده می‌شود، دستگاه دیپلماسی کشور باید بیش از هر زمان دیگری با هوشیاری، صلابت و محاسبه راهبردی عمل کند. چرا که آمریکا زبان قدرت و مقاومت را بهتر از پیام‌های اطمینان‌بخش و امتیازهای یک‌طرفه می‌فهمد. با این حال، مجموعه‌ای از اظهارات و مواضع اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، این نگرانی را ایجاد کرده که دیپلماسی دولت نه‌تنها از فشار بر واشنگتن نمی‌کاهد، بلکه ممکن است ناخواسته به کاهش هزینه‌های سیاسی و اقتصادی ترامپ کمک کند.
این نگرانی در شرایطی جدی‌تر می‌شود که افزایش قیمت نفت و فشار اقتصادی ناشی از جنگ، دولت آمریکا را با چالش‌هایی دشوار، به‌ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، روبه‌رو کرده است. در چنین وضعیتی، انتشار خبرهای مربوط به پیشرفت مذاکرات و احتمال بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند بر انتظارات بازار اثر بگذارد. هم‌زمان با انتشار اخبار تازه از رایزنی‌های دیپلماتیک در قطر و آمادگی ایران برای توافق دو روزه با آمریکا که وزیر خارجه کشورمان ادعا کرد، قیمت نفت از محدوده ۱۱۹ دلار به حدود ۱۰۵ دلار کاهش یافت. این یک پرسش جدی پیش روی وزارت خارجه می‌گذارد: آیا پیام‌های دیپلماتیک تهران با محاسبه آثار اقتصادی و سیاسی آن بر طرف مقابل مخابره می‌شود؟
سفر کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه، به قطر و توضیحات اسماعیل بقایی درباره تسهیل ارتباط با میانجی‌های قطری، از تداوم تبادل پیام‌ها حکایت دارد. در همین حال، عراقچی در گفت‌وگو با شبکه الجزیره از تبدیل طرح اولیه هفت‌روزه به طرحی دوروزه سخن گفته است. اما مسئله اینجاست که چرا وزیر خارجه باید جزئیات چنین طرحی را در شرایط حساس کنونی به گونه‌ای رسانه‌ای کند که بازار و طرف مقابل پیش از مشاهده اقدام عملی آمریکا، از احتمال بازگشت شرایط عادی پیام دریافت کنند؟ اگر قرار است بازگشایی تنگه هرمز در برابر اجرای تعهدات و رفع فشارها انجام شود، چرا باید پیش از تحقق آن تعهدات، فضای روانی و اقتصادی مورد نیاز واشنگتن فراهم شود؟
دیپلماسی مقتدرانه یعنی حفظ اهرم‌ها تا زمان اجرای تعهدات، نه پیش‌خور کردن امتیازها با وعده و پیام. تنگه هرمز و ظرفیت‌های راهبردی ایران، ابزار چانه‌زنی برای تأمین حقوق ملت‌اند؛ نباید اجازه داد طرف مقابل از طرح‌های اعلام‌شده، بدون پرداخت هزینه و اجرای تعهدات، بهره‌برداری کند.
این اتفاقات در شرایطی است که وزارت امور خارجه روسیه نشانه‌های برنامه‌ریزی برای اقدام نظامی علیه ایران را «به‌شدت نگران‌کننده» توصیف کرده است. تاکر کارلسون، مجری آمریکایی، نیز ادعایی درباره احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای تاکتیکی علیه تأسیسات ایران مطرح کرده است. در چنین شرایطی، هرگونه ارسال پیام ضعف یا شتاب‌زدگی در اعلام امتیازهای احتمالی می‌تواند هزینه‌ساز باشد.
