- نویسنده: پدرام حسینی
مشاور پرحاشیه و بدسابقه رئیس دولت امارات، رئیسجمهور ایران را «منطقیترین» مقام ایرانی در بحران اخیر معرفی کرد. انور قرقاش از پزشکیان به دلیل تأکید بر توقف حملات و حفظ حسن همجواری در خلیج فارس تمجید کرده است. همین تعریف صریح، آن هم از سوی مقام ارشد کشوری که سالها در پرونده جزایر سهگانه مواضعی علیه حاکمیت ایران داشته و رکن اساسی جنگ آمریکا و اسرائیل بر علیه ایران ، باید برای شخص رئیسجمهور محل سؤال باشد: دقیقاً کدام موضع تهران اینچنین ابوظبی را خشنود کرده است؟در پاسخ باید گفت موضع نا به جا پزشکیان در خصوص کنارگذاشتن تمام اقدامات خصمانه امارات بر علیه ایران در حاشیه اجلاس اخیر بریکس دلیل این تعریف بود.
ماجرا وقتی حساستر میشود که رفتار امارات در معادلات امنیتی منطقه را کنار این تعریف بگذاریم. امارات میزبان تأسیسات نظامی آمریکا است و در جریان جنگ اخیر نیز پایگاه های آمریکایی مستقر در امارات رکن اساسی حمل و جنایات جنگی بر علیه ایران بود. از سوی دیگر، گمانه زنی ها حاکی از مشارکت مستقیم امارات در برخی عملیات، از جمله هدف قرار دادن جزایر ایرانی، پالایشگاه لاوان و پرواز پهپادهای اماراتی بر فراز ایران بود. اما چرا مهره ای همچون امارات با چنین سابقهای باید از ادبیات رئیسجمهور ایران احساس رضایت کند؟
اینجاست که «حسن همجواری» نباید به اسم رمز سادهسازی رفتار طرف مقابل تبدیل شود. حسن همجواری زمانی معنا دارد که همسایه، حاکمیت سرزمینی ایران را محترم بشمارد، در کنار دشمن ایران نایستد و از خاک خود امکان اقدام نظامی علیه ایران را فراهم نکند. نمیشود از یک طرف پرونده جزایر سهگانه را به مطالبهای دائمی علیه ایران تبدیل کرد و از طرف دیگر، هرگاه تهران از کاهش تنش سخن گفت، زبان به تعریف از رئیسجمهور ایران گشود.
ابوظبی طی سالهای گذشته در میان بخشی از جریانهای سیاسی و رسانهای اصلاحطلب و برجامی نیز از لابی و ظرفیت ارتباطی قابل توجهی برخوردار بوده است؛ جریانی که در مقاطعی حتی اظهارنظرهای جنجالی درباره جزایر سهگانه داشته است. نمونه مشهور آن، توئیت محمود صادقی در سالهای گذشته درباره امکان واگذاری یکی از جزایر به امارات بود؛ دوستی دیرینه و خائنانه اصلاح طلبان با امارات واقعیتی غیر قابل انکار است. بنابراین، تعریف قرقاش را نباید برای پزشکیان «مدال موفقیت» تلقی کرد. برعکس، این تعریف میتواند یک چراغ هشدار باشد. اگر امارات از مواضع رئیسجمهور ایران راضی است، باید پرسید چرا؟ اگر سیاست تهران قرار است بر مبنای منافع ملی تنظیم شود، معیار موفقیت آن رضایت ابوظبی نیست؛ بلکه این رضایت نشان دهنده اشتباه رفتن راه توسط رئیس جمهور است.
