به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ شاخص کل بورس به عنوان نماگر بازار در هفته گذشته با ۹.۵ درصد افزایش نسبت به هفته قبل از آن، از محدوده ۶ میلیون و ۵۰۴ هزار واحد به ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار و ۲۷۰ واحد رسید. به این ترتیب، بازدهی شاخص کل از ابتدای امسال به حدود ۹۲ درصد رسید. ارزش دلاری بازار نیز با رشد ۳.۳ درصدی به حدود ۱۰۱ میلیارد دلار افزایش یافت. شاخص کل هموزن نیز مسیر صعودی خود را ادامه داد و از محدوده یک میلیون و ۷۹۸ هزار واحد در پایان معاملات چهارشنبه هفته قبل (۱۸ شهریور) به یک میلیون و ۹۴۲ هزار و ۳۱۸ واحد در پایان هفته رسید؛ موضوعی که نشان میدهد رشد بازار تنها به نمادهای بزرگ محدود نمانده و بخش گستردهتری از بازار در این روند مشارکت داشته است. شاخص کل فرابورس نیز در پایان معاملات هفته قبل با رشد حدود یکدرصدی، به ۵۵ هزار و ۲۱۹ واحد رسید و به این ترتیب روند صعودی بازار سهام در هر دو بازار اصلی ادامه یافت. از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد سهام در هفته گذشته بهطور متوسط به ۴۰ هزار و ۱۲۱ میلیارد تومان رسید.
افزایش 14 هزار تومانی دلار در 7 روز
در همین حال بازار ارز و طلا در هفته گذشته رکوردهای جدیدی را ثبت کردند. دلار در بازار آزاد غیررسمی از 221 هزار و 500 تومان در آغاز هفته گذشته به 236 هزار تومان در پایان معاملات پنجشنبه رسید و 6.54 درصد افزایش یافت. هر گرم طلای ۱۸ عیار از 22 میلیون و 835 هزار تومان به ۲۴ میلیون و 181 هزار تومان رسید و رشد 5.9 درصدی را ثبت کرد. سکه طرح جدید نیز از 234 میلیون تومان به 241 میلیون تومان افزایش یافت. در مقابل، اونس جهانی طلا از حدود 4429 دلار به 4384 دلار در آخرین معاملات دیروز رسید که حدود یک درصد افت را ثبت کرد. عامل اصلی رشد قیمت طلا و سکه در بازار داخل، افزایش نرخ دلار و انتظارات ارزی بود؛ یعنی کاهش اونس نتوانست اثر رشد نزدیک به 14 هزار و 500 تومانی دلار را خنثی کند.
ورود 85 هزار میلیارد تومان به بورس
یکی از مهمترین نشانههای قدرت تقاضا در بازار سهام، جریان نقدینگی حقیقی بود. هرچند در آخرین روز معاملاتی هفته حدود ۹۵۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد، اما در مجموع هفته گذشته، حدود ۳۲.۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد. این جریان نقدینگی در شرایطی اتفاق افتاد که بازار با افزایش عرضهها نیز مواجه بود و حتی در روز چهارشنبه، عرضه اوراق سلف سکه بخشی از منابع سرمایهگذاران را به سمت این ابزار سوق داد. در مجموع، ورود پول تجمیعی به سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی از ابتدای سال تا ۱۸ شهریور به ۸۵.۳ هزار میلیارد تومان رسید. این رقم پس از آن به دست آمد که جریان نقدینگی در تیرماه با افت شدیدی مواجه شده بود و سپس در مرداد و شهریور، بار دیگر مسیر صعودی گرفت. در این میان، عرضه اوراق سلف سکه در آخرین روز معاملاتی، حدود ۹.۷ هزار میلیارد تومان نقدینگی را از بازار جمع کرد و نزدیک به ۱۹ هزار نفر در این عرضه مشارکت داشتند. با وجود این، بازار سهام توانست آخرین روز معاملاتی هفته گذشته را مثبت به پایان برساند و شاخص کل ۴۷ هزار واحد رشد کرد.
تابآوری بورس در برابر ریسکها
رشید مهدوی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به روند معاملات هفته گذشته میگوید: «بازار سهام اکنون به مرحلهای از تابآوری در برابر تنشهای سیاسی و منطقهای رسیده است. برخلاف دورههایی که کوچکترین خبر سیاسی موجب شکلگیری صفهای فروش میشد، سهامداران امروز انعطاف بیشتری در برابر ریسکهای سیاسی نشان میدهند.» او افزود: «گزارشهای عملکرد ماهانه شرکتها نشان میدهد شرکتها هم در مقدار فروش و هم در نرخ فروش با جهش مواجه شدهاند و تابلوی بورس بازتابدهنده این ارزندگی بنیادی است.» مهدوی با اشاره به جابهجایی نقدینگی میان صنایع گفت: «منابعی که ابتدا در گروه بانکی متمرکز شده بود، بهتدریج به سمت گروههای بنیادیتر از جمله فلزات اساسی و معادن حرکت کرده است.» این کارشناس بورس همچنین رشد نرخ ارز و افزایش نرخ حواله ارزی را از عوامل اثرگذار بر سودآوری شرکتهای بهخصوص صادراتمحور دانست و تأکید کرد: «فاصله ارزش دلاری بازار با ارزش جایگزینی شرکتها و بازارهای موازی، همچنان جذابیت بورس را حفظ کرده است.» مهدوی معتقد است عرضه ابزارهایی نظیر اوراق سلف سکه، رقیب مخرب سهام نیست، بلکه به عمق و نقدشوندگی کل بازار کمک میکند. وی تأکید دارد که با انتشار صورتهای مالی ۶ ماهه در مهرماه، مسیر حرکت بورس با منطق بنیادی روشنتری ادامه خواهد یافت. رباب وفایی، دیگر کارشناس بازار سرمایه، بر ضرورت فاصله گرفتن از هیجانات تأکید کرد و گفت: «سرمایهگذاران باید گزارشهای ماهانه و فصلی شرکتها را بررسی کنند و با وجود ریسکهای موجود و در صورت مساعد بودن شرایط، نیمنگاهی به آینده سهام و شرکتها داشته باشند.»
هفته آینده؛ ادامه صعود یا اصلاح؟
رشد سریع بازار سهام میتواند انگیزه شناسایی سود و افزایش عرضه را بالا ببرد، اما در هفته گذشته حتی افزایش عرضهها نیز نتوانست روند کلی بازار را معکوس کند. بر این اساس، محتملترین سناریو برای هفته جاری، ادامه روند صعودی در صورت تداوم ورود پول حقیقی و توان بازار برای جذب عرضههاست؛ با این حال، انتظار تکرار رشدهای پرشتاب هفتههای اخیر چندان منطقی نیست. در صورت کاهش ارزش معاملات یا خروج پایدار پول حقیقی، بازار میتواند وارد فاز نزولی (اصلاح) شود؛ اتفاقی که بهنظر فعالان بازار، الزاماً به معنای پایان روند صعودی نیست. انتشار صورتهای مالی ۶ ماهه شرکتها در مهرماه نیز میتواند تصویر روشنتری از وضعیت سودآوری صنایع ارائه دهد. در مجموع، بورس وارد مرحله آزمون تقاضا شده؛ مرحلهای که در آن ادامه ورود پول حقیقی، حفظ ارزش معاملات و توان جذب عرضهها، سه متغیر تعیینکننده مسیر بازار خواهند بود. اگر این سه مؤلفه حفظ شوند، شانس تداوم روند صعودی همچنان وجود دارد؛ اما اگر جریان نقدینگی ضعیف شود، بازار احتمالاً برای مدتی وارد فاز استراحت خواهد شد. عبور شاخص کل از مرز ۷.۱ میلیون واحد، نیازمند هشیاری مضاعف سهامداران است. ورود به مرحلهای جدید از بازار، زنگ خطری جدی برای معاملهگران هیجانی محسوب میشود. رشد ۹۲ درصدی از ابتدای سال، ریسک شناسایی سود و افزایش عرضهها را بهشدت بالا برده است؛ در چنین فضایی، هرگونه اقدام احساسی یا تعقیب کورکورانه صفهای خرید، میتواند به ضررهای جبرانناپذیر منجر شود. کارشناسان بازار سرمایه میگویند: استراتژی خرید در هر قیمتی در این مقطع، راهبردی شکستخورده است.
آغاز پذیرهنویسی صندوقهای ارزی در بورس
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، از آغاز پذیرهنویسی صندوقهای ارزی از هفته جاری در بازار سرمایه خبر داد و اعلام کرد که این صندوقها به مردم امکان میدهد بخشی از پسانداز خود را بهصورت ارزی سرمایهگذاری کنند و علاوه بر حفظ ارزش دارایی در برابر نوسانات ارزی، سود ارزی نیز دریافت کنند. منابع این صندوقها در بخشها و صنایع سودآور و ارزآور سرمایهگذاری میشود و بازده حاصل از این سرمایهگذاری به دارندگان واحدهای صندوق بازمیگردد. صندوقهای ارزی مشمول نرخگذاری دولتی نیستند و مردم با سرمایهگذاری در آنها میتوانند خود را در برابر نوسانات نرخ ارز پوشش دهند، ضمن اینکه منابع مردم نیز در بخش مولد اقتصاد به کار گرفته میشود.