پس‌لرزه‌های «علی‌الاصول» ادامه دارد. چند ماه پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا و سپس، اظهار موضع صریح رهبر معظم انقلاب درباره این تفاهم‌نامه مبنی بر اینکه ایشان علی‌الاصول نظر دیگری داشته‌اند، حالا مسعود پزشکیان در یک سخنرانی تصریح داشته که نظر او و برخی دیگر از اعضای شعام با نظر رهبر انقلاب متفاوت بوده و آنها با علم به «نظر دیگر رهبری»، به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد رأی داده‌اند. این اعتراف بزرگ در شرایطی است که طی ماه‌های گذشته هر زمان که ملت مبعوث و منتقدان مذاکره با آمریکا، بابت عدم پیگیری نظر رهبر انقلاب در مذاکرات، انتقاد می‌کردند، با برچسب‌هایی چون تندرو و وحدت‌شکن مواجه شدند.

روز پنجشنبه و به دنبال حضور رئیس دولت در کنگره دانشجویان پیشگامان رهایی، رسانه رسمی پزشکیان، ویدئویی از او در این مراسم را منتشر کرد. طبق این ویدئو، پزشکیان در پاسخ به دانشجویی که از اختلاف‌نظر دولت با رهبری در ماجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد پرسیده بود، می‌گوید: «رهبر انقلاب می‌گفتند که ما باید اول از آمریکا غرامت بگیریم، اما ما معتقد بودیم آمریکا غرامت نخواهد داد. ایشان گفتند که این کار را کنید، ما هم گفتیم نمی‌شود و نمی‌توانیم. (در ادامه) رهبر انقلاب گفتند بروید در شورا (ی عالی امنیت ملی) صحبت کنید؛ اگر سه‌چهارم رأی دادند، همان را بروید اجرا کنید. ما رفتیم در شورا صحبت کردیم و ۱۲ نفر از ۱۳ نفر شعام قبول کردند که باید این یک راه، یعنی تفاهم‌نامه را برویم. رهبری هم فرمودند که من با اینکه نظرم این نبود، قبول می‌کنم. ما می‌دانستیم نظر رهبری چیست، اما بالاخره ما باید کاری را در دیپلماسی انجام دهیم که علم و امکانات ما اجازه آن را می‌دهد؛ ما خلاف نظر رهبری عمل نکردیم!»

گذشته از صراحت کلام رئیس دولت در عدم التزام به فرامین رهبر انقلاب در موضوع دریافت غرامت از آمریکایی‌ها، این موضع پزشکیان که «ما می‌دانستیم که نظر رهبری چیست» و با علم به آن، مسیر تفاهم‌نامه اسلام‌آباد طی شده، در نوع خود قابل تأمل است. طی ماه‌های گذشته، دقیقاً از روزی که پیام علنی رهبر انقلاب درباره تفاهم‌نامه اسلام‌آباد منتشر شد، برای ملت مبعوث ایران همواره این انتقاد از دولت و تیم مذاکره‌کننده مطرح بود که چرا در این تفاهم‌نامه مسیری متفاوت با نظر رهبر انقلاب طی شد؟ هرچند تحولات بعدی و به‌ویژه عزل دبیر وقت شعام، بسیاری از سؤالات و ابهامات را پاسخ داد، اما حلقه مشاوران رئیس هیأت مذاکرات، به هرگونه انتقاد در این‌باره برچسب تندروی و وحدت‌شکنی زده و همواره مدعی هماهنگی رئیس هیأت مذاکره‌کننده با رهبری بوده‌اند. در این راستا، حتی زمانی که سرلشکر محسن رضایی، دبیر جدید شعام، از اشکالات تفاهم‌نامه اسلام‌آباد سخن گفته بود، یکی از مشاوران قالیباف با کنایه به او گفت که این تفاهم و مذاکرات منتهی به آن هیچ ایرادی نداشته است!

علاوه بر اینها، موضوعی که پس از سخنان اخیر پزشکیان موضوعیت پیدا کرده، بخشی از بیانیه شعام درباره مذاکرات اسلام‌آباد بود. در بخشی از آن بیانیه که در دوره دبیری ذوالقدر منتشر شده، پرداخت خسارت ایران، بخشی از طرح ده‌ماده‌ای ایران معرفی شد که آمریکا مجبور به پذیرش آن شده است!

الگوریتم مواجهه پزشکیان با فرامین رهبری

نکته قابل توجه اینکه نوع مواجهه دولت چهاردهم و رئیس‌جمهور با منویات رهبر انقلاب در موضوع تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، دقیقاً مشابه مواجهه پزشکیان با رهبر شهید انقلاب بوده است.

از جمله اینکه مهرماه سال ۱۴۰۴ و در شرایطی که پزشکیان در سفر نیویورک به سر می‌برد، رهبر شهید انقلاب در یک سخنرانی کم‌سابقه تلویزیونی، مخالفت صریح خود با مذاکره با آمریکا را اعلام و دلایل منطقی این مخالفت را نیز برشمردند. اما آنچنان که خود پزشکیان بعدها روایت کرده، او در دیدار با رهبر شهید برای مذاکره اصرار کرده بود. وی در این‌باره گفته است: «رهبر شهید بارها می‌فرمودند که مسئله نه جنگ نه صلح را باید حل کرد؛ گاهی هم صداوسیما این پیام آقا را منتشر می‌کند که مذاکره نمی‌کنیم؛ همان موقع ما خدمت ایشان رسیدیم و بحث بود که ما نه جنگ نه صلح را اگر بخواهیم حل کنیم، چه کار باید بکنیم؟ گفت‌وگو نکنیم؟ و بر اساس همین بود که آقا اجازه دادند گفت‌وگو ادامه پیدا کند و فرمودند که بروید و مسئله را حل کنید؛ ما باید از این حالت نه جنگ نه صلح دربیاییم.»