نویسنده: مسعود حنیفی
برنامه اینترنتی «آزاد» که پیشتر به دلیل حواشی و انتقادها از محتوای آن متوقف شده بود، بار دیگر فعالیت خود را از سر گرفته است. بازگشتی که در شرایط کنونی و با توجه به سابقه این برنامه، پرسشهایی را درباره نحوه نظارت بر تولیدات رسانهای و سیاستگذاری فرهنگی مطرح میکند.
نکته قابل تأمل این است که نهتنها نشانه روشنی از تغییر رویکرد این برنامه دیده نمیشود، بلکه برخی از موضوعات و مهمانان اخیر آن نیز همان مسیر گذشته را تداعی میکنند. «آزاد» در دوره فعالیت خود بارها به چهرههای سلطنتطلب و جریانهای غربگرا تریبون داده و بستری برای طرح دیدگاههای آنان فراهم کرده است.
در تازهترین نمونه نیز موضوع مصدق و نقد عملکرد سیاسی او در این برنامه مورد توجه قرار گرفته است. البته نقد شخصیتهای تاریخی امری طبیعی و ضروری است، اما مسئله اصلی، انتخاب موضوع، نحوه طرح آن و نسبتی است که این مباحث با شرایط سیاسی و امنیتی امروز کشور پیدا میکنند.
در شرایطی که ایران با یک جنگ و تقابل جدی خارجی مواجه بوده و همچنان با تهدیدهای امنیتی روبهروست، انتظار میرود سیاستگذاری رسانهای و فرهنگی کشور نیز متناسب با این وضعیت باشد. پرسش اینجاست که چرا در چنین شرایطی، برخی تریبونهای رسانهای بدون توجه به اقتضائات زمانه، همچنان به بازتولید روایتهایی میپردازند که میتواند به تضعیف اعتماد عمومی و اراده ملی منجر شود؟
در بسیاری از کشورهای جهان، حتی در نظامهایی که خود را مدافع آزادی بیان معرفی میکنند، شرایط جنگی بر سیاستهای رسانهای و فرهنگی تأثیر مستقیم میگذارد. با این حال، در فضای رسانهای ما گاهی چنین به نظر میرسد که میان شرایط کشور و مسئولیت رسانهها ارتباط مشخصی وجود ندارد.
این مسئله متوجه معیارهای نظارت و مسئولیت نهادهای متولی فرهنگ است. اگر قرار است برنامهای که پیشتر متوقف شده دوباره فعالیت کند، انتظار میرود دستکم درباره دلایل این بازگشت و تغییرات احتمالی در رویکرد آن توضیح روشنی ارائه شود. نمیتوان از یک سو درباره ضرورت حفظ انسجام ملی سخن گفت و از سوی دیگر نسبت به محتوای تریبونهایی که در حساسترین مقاطع کشور فعالیت میکنند، بیتفاوت بود.