در جریان ادامه درگیریهای هفته گذشته بین ایران و آمریکا در منطقه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سیاست از بین بردن سیستمهای نظارتی ایالات متحده آمریکا در منطقه را ادامه داد و موفق شد یک بالن نظارتی ارتش آمریکا را بر فراز اربیل در کردستان عراق هدف قرار دهد و منهدم کند.
منطقه شمال عراق مدتهاست که هم بهدلیل وجود گسترده نیروهای تجزیهطلب و ضدانقلاب و همچنین نیروهای ارتش آمریکا بهعنوان یکی از نقاط فشار علیه کشور ما مدنظر بوده و خصوصاً در جریان جنگ رمضان و درگیریهای بعد از آن جزو مناطقی بوده که شدیداً مورد تهاجم نیروهای مسلح کشورمان قرار گرفته است.
مسئله در خصوص شمال عراق دارای پیچیدگیهای خاصی از بخشهای مختلفی است، از جغرافیای کوهستانی منطقه از یک سو تا بهنوعی حضور ترکیه بهعنوان یک عضو ناتو در بخشهایی از شمال عراق کنار نیروهای آمریکایی تا فعالیت واضح و مشخص عوامل سرویسهای اطلاعاتی رژیم صهیونیستی و خصوصاً پوشش پدافندی و هوایی که عمدتاً توسط آمریکا در این نقطه برقرار شده است، باعث میشود در مجموع منطقه موسوم به اقلیم کردستان عراق مکانی پرچالش باشد.
چند هفته قبل از انهدام بالن نظارتی آمریکا و پرواز آن بر فراز اربیل در شمال عراق
اما در راستای برنامه نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بحث کور کردن حداکثری هر نوع سیستم راداری، شنود الکترونیکی و نظارتی ارتش آمریکا اطراف ایران از ابتدای جنگ رمضان تا امروز تلاشهای گستردهای با نتایج درخشانی ثبت شده است، از شکار رادار استراتژیک در قطر تا بحث انهدام رادارهای سامانه پدافندی تاد و سامانه پاتریوت تا عنوان رادارهای نظارتی چه در جنوب و غرب کشور و حتی چندین اصابت دقیق در منطقه کردستان عراق انجام شده است ولی هفته پیش سپاه موفق به کسب یک شکار جالب شد.
شکار بالن جاسوسی آمریکا با پهپاد شاهد
در روزهای اولیه بامداد روز چهارشنبه هفته گذشته یک فروند بالن نظارتی مدل PSS-T ارتش آمریکا که در منطقه شمال عراق اطراف فرودگاه اربیل مستقر بود توسط پهپادهای شاهد136 نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدف قرار گرفته منهدم شد.
تصویری از بالن مدل PSS-T ارتش آمریکا
بالنهای نظارتی را میتوان یک طرح ترکیبی از ایده قدیمی بهنام بالن و در عین حال ترکیب آن با سیستمهای مدرن مثل انواع رادار، سیستمهای اپتیکی و دیگر سامانهها مثل سیستم های رله مخابراتی و... به حساب آورد. بهدلیل افزایش ارتفاع بهصورت واضح منطقه تحتپوشش سامانههای اپتیکی و راداری موردنظر شدیداً افزایش پیدا کرده است و این مسئله خصوصاً برای شناسایی و هشدار اولیه در خصوص حملات با موشکهای کروز و پرندههای بدون سرنشین نقش مهمی دارد.
واژه PSS-T مخفف عبارت ( The Persistent Surveillance System – Tethered) است که میتوان بهنوعی آن را «سیستم نظارتی مداوم ـ مهارشده» ترجمه کرد. مسئله عبارت «مهارشده» بدین معناست که این بالنها بهخلاف تصور عامه و قدیمی از بالنهای در حال پرواز صرفاً در یک نقطه ثابت قرار میگیرند و مانند یک برجک نگهبانی عمل میکنند.
پیمانکار اصلی ساخت این سامانه برای ارتش آمریکا شرکت لاکهید مارتین است. بالن موردنظر 35 متر طول دارد و توانایی حمل 500 کیلوگرم محمولههای مختلف را دارد. عدد دقیقی برای ارتفاع قرارگیری این بالن بهصورت رسمی اعلام نشده ولی برخی منابع رقم 750 متر را برای آن اعلام کردند.
این سیستم بهصورت 24ساعته توان جستوجوی محیط اطراف را دارد و معمولاً هر دوره باقیماندن آن در آسمان یک ماه است و بعد از آن برای انجام انواع تعمیرات و اقدامات نظارتی نیازمند پایین آورده شدن است.
در بحث آنچه این بالن میتواند با خود حمل کند باید گفت که گزینهها میتواند بسیار متفاوت و متنوع باشد، ولی آنچه در منابع آشکار بیشتر دیده میشود ترکیبی از راداری بهنام Vista F25 است که در باند ایکس فعالیت میکند و بسته به اندازه و نوع اهداف بردی بین 8 تا 60 کیلومتر میتواند داشته باشد. این رادار در باند ایکس فعالیت میکند و توانایی پوشش 360 درجه اطراف خود را نیز دارد.
رادار مدل Vista F25 که زیر یک بالن نظارتی نصب شده است
در بحث سیستمهای نظارت اپتیکی همگزینه های مختلف و زیادی را میتوان برای این کلاس از بالنها در نظر گرفت ولی ارتش آمریکا در اسناد مختلفی عمدتاً به سیستمهای سری WESCAM مثل MX15 ،MX20 و MX25 اشاره میکند. این سیستمها ترکیبی قوی از دوربینهای نظارتی روزانه و حرارتی و در صورت لزوم سیستمهای مسافتسنج و نشانهگذار لیزری را نیز با خود حمل میکنند و میتوانند مساحت گستردهای را پوشش بدهند.
سه نمونه سیستمهای نظارت اپتیکی مدل WESCAM
ترکیب این رادار و این سری از سیستمهای اپتیکی میتواند یک لایه بسیار قوی در بحث کشف اولیه و دادن اطلاعات لازم برای درگیری به سامانههای پدافندی در خصوص موشکهای کروز و پرندههای بدون سرنشین بدهد. قیمت یک بسته کامل شامل بالن و یک ترکیب از رادار و اپتیک مناسب نیز رقمی در حدود 15 الی 20 میلیون دلار را شامل میشود.
لحظه انهدام بالن نظارتی ارتش آمریکا در اربیل ـ به صدای خاص پهپاد شاهد136 قبل از برخورد دقت کنید
ذکر این مسئله در اینجا بسیار مهم است که اولاً این بالن میتواند به طیف گسترده از سیستمهای دیگر شامل سامانههای شنود الکترونیکی، رله ارتباطی، جنگ الکترونیک و... نیز مجهز شود ولی عمده برآوردها ازاین سیستم و حضور آن در منطقه اربیل بحث شناسایی و نظارت هوا پایه بوده است.
جغرافیای منطقه نیز از این ایده پشتیبانی میکند چرا که منطقه کوهستانی کار را برای رادارهای زمینپایه سخت میکند و فضایی برای پنهانشدن به موشکهای کروز و پرندههای بدون سرنشین میدهد، زمانی که سامانههای شما از بالا به پایین در حال اسکن کردن هستند شانس کشف زودتر این تهدیدات بسیار افزایش پیدا میکند.
از بین بردن این سامانه در منطقه شمال عراق را در نهایت نه یک حرکت کوچک یا صرفاً تاکتیکی، بلکه یک قطعه در پازل استراتژی بزرگتر سپاه و نیروهای مسلح ایران برای پاکسازی مسیر هوایی از انواع سیستمهای شناسایی و اخطار اولیه است.
تجربه درگیریهای چند سال اخیر از زمان عملیات وعده صادق1 تا امروز نشان داده است که از بین رفتن هر کدام از این سیستمها ثانیههای ارزشمندی را از طرف مقابل برای کشف هدف و آمادهشدن برای مقابله با آن میگیرد و هرچه این سامانههای راداری و نظارتی کمتر باشند قطعاً احتمال عبور پرتابههای خودی از لایههای پدافندی دشمن افزایش پیدا خواهد کرد.
انتهای پیام/
