سخنان علی باقری‌کنی، معاون بین‌الملل دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگوی ویژه خبری، ترسیم یک سابقه روشن از رفتار آمریکا و توضیح چرایی ارائه «پیشنهاد هفت‌شرطی» ایران بود؛ پیشنهادی که اگر مبنای عمل قرار گیرد، می‌تواند نسبت مذاکرات آینده با تجربه‌های پرهزینه گذشته را تغییر دهد.
معاون دبیر شعام در ادامه بیان کرد: «آمریکایی‌ها در بهار سال گذشته، پس از پنج دور مذاکره، جنگ تحمیلی دوم را آغاز کردند. در پاییز نیز با وجود ادامه روند دیپلماتیک، رفتارهایی انجام دادند که با الزامات مذاکره سازگار نبود و در زمستان، در میانه مذاکرات، اقدام به ترور رهبر شهید انقلاب اسلامی کردند.»
از همین رو باقری‌کنی با اشاره به تأکید حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای گفت: «عاملان این جنایت باید مجازات شوند و کشورهای دیگر نیز باید از این مطالبه حمایت کنند؛ چراکه هیچ‌کس نباید تصور کند می‌تواند جنایتی در چنین سطحی انجام دهد و هزینه‌ای نپردازد.»
اما فهرست بدعهدی‌ها به همین‌جا ختم نشد. باقری‌کنی یادآور شد: «جمهوری اسلامی بار دیگر وارد مذاکره شد و حتی تفاهمی شکل گرفت، اما آمریکایی‌ها بار دیگر زیر تفاهم زدند و جنگ بعدی را پس از آنچه جنگ تحمیلی سوم خوانده شد، به راه انداختند.»
جمع‌بندی او از این سابقه نیز بسیار مهم بود: اگر آمریکا واقعاً اراده دستیابی به توافقی منصفانه دارد، ابتدا باید شروط تعیین‌شده ایران را اجرا کند. تنها پس از اجرای این شروط است که تهران بررسی خواهد کرد آیا اساساً زمینه ورود به یک مسیر جدی مذاکراتی وجود دارد یا خیر. به تعبیر روشن باقری‌کنی، «در مورد اینکه ۷ شرط باید انجام شود هیچ شک و شبهه‌ای نداریم و وقتی انجام شد بعد تصمیم می‌گیریم.»
این ادبیات را باید در سایه تغییرات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و تغییر نگاه به مسئله آمریکا دید. پس از پیام صریح «علی‌الاصول» که مخالفت رهبری با روند طی‌شده در آن مذاکرات را نشان داد و پس از عزل ذوالقدر از دبیری شعام، اکنون در دوره دبیری محسن رضایی نشانه‌های ملموس‌تری از تغییر در کارگزاری و نگاه به مذاکره دیده می‌شود.
رهبری انقلاب نیز در ۲۷ تیر، با اشاره مستقیم به تجربه اسلام‌آباد، تأکید کرده بودند: «نقض مکرر تفاهم امضاشده میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا بار دیگر ثابت کرد امضای رئیس‌جمهور آمریکا بی‌ارزش و غیرقابل اعتماد است.» ایشان این تجربه را سند دیگری بر «دروغگویی، غیرمنطقی بودن، غیرقابل اعتماد بودن و پلیدی آمریکا» خوانده بودند.
پس از چندین دور مذاکره، فرمول آینده باید همان چیزی باشد که از سخنان باقری‌کنی فهم می‌شود: آمریکا اول اقدام کند؛ ایران بعد تصمیم بگیرد. این باید معیار مذاکرات بعدی باشد و نگاه پزشکیان و قالیباف، که همچنان به تفاهم فریب اسلام‌آباد امید دارند، نیز بر اساس همین تجربه اصلاح شود.
هفت شرط روی میز واشنگتن
باقری‌کنی صریحاً اعلام کرد آمریکا در بهار پس از پنج دور مذاکره جنگ را آغاز کرد، در زمستان وسط مذاکرات دست به ترور رهبر شهید انقلاب زد و پس از شکل‌گیری تفاهم نیز دوباره زیر تعهد خود زد. نتیجه این تجربه روشن است: «در مورد اینکه ۷ شرط باید انجام شود هیچ شک و شبهه‌ای نداریم و وقتی انجام شد بعد تصمیم می‌گیریم»؛ یعنی دوران اعتماد به وعده‌های واشنگتن باید تمام شود.
