نویسنده: مسعود حنیفی

چهل‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر به‌عنوان مهم‌ترین رویداد فرهنگی جمهوری اسلامی که خوشبختانه هیچ‌وقت وقفه‌ای در برگزاری‌اش ایجاد نشده، قرار است مثل همیشه از دوازدهم بهمن به مدت ده روز برگزار شود. اما مسئله اینجاست که هنوز دبیر این رویداد معرفی نشده است. طبق بررسی‌های خبرنگار سرویس فرهنگی روزنامه نوبنیاد، از بهروز شعیبی، منوچهر شاهسواری و سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد به‌عنوان دبیر احتمالی جشنواره یاد می‌شود، اما هنوز اتفاقی در این رابطه نیفتاده است. حتی گفته شده که برخی از مدیران عالی‌رتبه وزارت ارشاد قصد دارند هرطور شده منوچهر شاهسواری را در این سمت نگه دارند.

اما سوای این، عدم معرفی دبیر در شرایط حساس کنونی چه آثار منفی‌ای در پی دارد؟ تأخیر در معرفی دبیر جشنواره فیلم فجر در ماه‌های پایانی قبل از آغاز رسمی رویداد، می‌تواند چالش‌های جدی برای ساختار اجرایی و محتوایی آن ایجاد کند. نخستین پیامد این بلاتکلیفی، کندی در روند ارزیابی آثار ارسالی و تعیین هیئت‌های داوری است. بدون وجود دبیر مشخص، تصمیم‌گیری درباره معیارهای فنی و هنری پذیرش یا رد فیلم‌ها با ابهام همراه خواهد بود و این موضوع ممکن است باعث نارضایتی اهالی سینما و کاهش انگیزه آن‌ها برای مشارکت فعال شود.

همچنین برنامه‌ریزی برای بخش‌های جانبی مانند کارگاه‌های آموزشی، پنل‌های نقد و بررسی و مراسم اختتامیه نیازمند هماهنگی دقیق است که در غیاب متولی اصلی دشوار می‌نماید. از سوی دیگر، فضای رسانه‌ای پیرامون گمانه‌زنی‌های مربوط به انتصاب دبیر، می‌تواند حاشیه‌هایی را بر متن اصلی جشنواره سایه بیندازد.

تمرکز مخاطبان و منتقدان به‌جای توجه به آثار هنری، بر اختلاف‌نظرهای پشت پرده یا لابی‌گری‌های احتمالی معطوف می‌شود. این انحراف توجه، شأن یک رویداد ملی‌ـ‌فرهنگی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و می‌تواند اعتماد عمومی به شفافیت فرآیندهای تصمیم‌گیری در حوزه فرهنگ را خدشه‌دار کند. در شرایطی که جامعه سینمایی انتظار ثبات و پیش‌بینی‌پذیری دارد، تعلل در اعلام نام دبیر، سیگنال ضعیفی از مدیریت بحران ارسال می‌کند.

همچنین تأخیر در شروع رسمی فعالیت‌های دبیرخانه باعث می‌شود زمان کافی برای جذب حامیان مالی، هماهنگی با نهادهای دولتی و خصوصی و تبلیغات گسترده وجود نداشته باشد. این کمبود وقت می‌تواند منجر به اجرای ناقص یا سطحی‌نگرانه جشنواره شود که در نهایت کیفیت کلی رویداد را پایین می‌آورد. حفظ سنت برگزاری منظم جشنواره بدون وقفه ارزشمند است، اما اگر این تداوم ظاهری با بی‌کیفیتی در اجرا همراه شود، اعتبار تاریخی آن آسیب می‌بیند. بنابراین ضرورت دارد تا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هرچه سریع‌تر تکلیف دبیر را روشن کند تا فرصت لازم برای آماده‌سازی استاندارد فراهم آید و جشنواره بتواند همچنان نقش خود را به‌عنوان ویترین سینمای ایران ایفا نماید.