- نویسنده: حسین خوشرو
باز هم سفری دیگر، باز هم چینش دیداری نامتناسب و باز هم موضعی که نشان میدهد پزشکیان هنوز در تنظیم ادبیات سیاست خارجی، بدون هیچ دقت و هوشمندی موضع میگیرد. این بار در پایان نشست بریکس، رئیسجمهور از گفتوگوی خود با ولیعهد ابوظبی سخن گفت و اعلام کرد: «قرار شد گذشته را کنار بگذاریم و به آینده نگاه کنیم».
اگر این جمله یک لغزش لفظی تلقی شود، مشکل با یک عذرخواهی یا اصلاح موضع پایان مییابد؛ اما وقتی مواضع نسنجیده پزشکیان به الگویی تکرارشونده تبدیل میشود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً خطای گفتاری دانست. طی دو سال گذشته بارها درباره پیامدهای چنین اظهارنظرهایی هشدار داده شده، اما نشانهای از اصلاح این رویه دیده نمیشود. حضور و نفوذ چهرههایی همچون قائمپناه، ظریف، الیاس حضرتی، طباطبایی نیز تسلط اصلاح طلبان با کارنامه سیاه را بر زبان پزشکیان پررنگ تر کرده. انگاره «اصلاحناپذیری» پزشکیان، با هر موضع مشابه، پررنگتر میشود.
درخصوص امارات، البته پای یک موضوع دیگر نیز در میان است: نفوذ اقتصادی و شبکههای لابی و تراستهایی که پیوندهای نزدیکی با طیفهای سیاسی و اقتصادی حامی دولت دارند. اصلاحطلبان نیز سالهاست رابطهای ویژه با ابوظبی تعریف کردهاند؛ حتی در شرایطی که این کشور بارها درباره جزایر سهگانه مواضعی خلاف تمامیت ارضی ایران اتخاذ کرده و به خصوص مشارکت مستقیم امارات در جنگ آمریکا و اسرائیل بر علیه ایران سخن گفتن از کنار گذاشتن گذشته ای که منجر به جنایات در میناب و لامرد شد تاسف برانگیز است.
امارات از نخستین دولتهای عربی بود که در قالب «توافق ابراهیم» در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، روابط رسمی با رژیم صهیونیستی برقرار کرد و همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود با تلآویو را گسترش داد. به همین دلیل، امارات یکی از گرههای مهم شبکه نفوذ اسرائیل در منطقه است.
در جریان جنگ اخیر نیز، همکاری راهبردی امارات با اسرائیل و جایگاه آن در شبکه منطقهای آمریکا واقعیتی قابل چشمپوشی نیست. چگونه میتوان همکاریهای اطلاعاتی و امنیتی این شبکه را در جنگی که با ترور رهبر انقلاب آغاز شد و هزاران شهید بر جای گذاشت و فجایعی مانند حمله به مدرسه میناب و لامرد را رقم زد، با یک جمله «گذشته را کنار بگذاریم» پاک کرد؟ آیا پزشکیان به عواقب سخنان خود فکر میکند؟
امارات طی سالهای اخیر با اتکا به ثروت نفتی و مالی، دامنه نفوذ خود را از خلیج فارس تا شاخ آفریقا و بخشهایی از غرب آسیا گسترش داده است. کشوری کوچک از نظر جمعیت و جغرافیا، با قدرت مالی در حال ساختن شبکهای از نفوذ فرامنطقهای است. کشوری که در فشار علیه ایران نقش میپذیرد، نمیتواند انتظار داشته باشد هزینه انتخابش را فقط دیگران بپردازند. «فراموش کردن گذشته» بدون تعیین تکلیف با واقعیتهای آن، اسم دیگری جز پاک کردن صورت مسئله ندارد.
