- نویسنده: محسن پوردادفر
سفر استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه ترامپ به مسکو بیش از هر چیز تصویری روشن از دشواری مسیری است که واشنگتن برای تحمیل یا حتی پیشبرد یک توافق در برابر مسکو با آن روبهروست. دیداری بیش از سهساعته با ولادیمیر پوتین برگزار شد، اما برخلاف فضاسازیهای پیشین درباره پیشنهاد جدید صلح، هیچ نشانهای از یک توافق یا حتی گشایش تعیینکننده از کرملین بیرون نیامد.
رویترز گزارش داده است که پوتین در این دیدار، ضمن تمجید از تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به جنگ، تأکید کرده روسیه در میدان نبرد پیشرفت واقعی دارد و همچنان به تحقق اهداف خود اطمینان دارد. یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه، نیز مذاکرات را بسیار مفید توصیف کرده، اما درباره محتوای دقیق پیشنهادهای آمریکایی توضیحی نداده است. مهمتر اینکه هیچ سخنی از تغییر مواضع اساسی مسکو به میان نیامده است.
این همان نکتهای است که رسانههایی مانند لوموند نیز بر آن دست گذاشتهاند. نمایندگان ترامپ با چند ایده وارد کرملین شدند، اما در پایان، نه جزئیات این ایدهها منتشر شد و نه نشانهای از پاسخ مثبت مسکو دیده شد. به بیان سادهتر، مذاکره انجام شد، اما امتیاز حاصل نشد.
روزنامه نیو ویس آف اوکراین با استناد به تحلیل بلومبرگ مینویسد که مسکو نهتنها اهداف نظامی خود را کنار نگذاشته، بلکه به دلیل اعتماد به برتری نظامی خود، مواضعش را سختتر کرده است.
رویترز نیز به شکاف عمیق میان دو طرف اشاره کرده و نوشته است که کرملین همچنان بر مواضعی از جمله واگذاری سرزمینهای مورد ادعای روسیه و کنار گذاشتن مسیر عضویت اوکراین در ناتو تأکید دارد. مواضعی که مسکو آنها را تغییرناپذیر خوانده است.
اما در سوی دیگر، ترامپ با اعزام ویتکاف و کوشنر در شرایطی تلاش میکند پرونده اوکراین را به سمت توافق سوق دهد که جنگ وارد مرحلهای فرسایشی شده و ادامه آن برای آمریکا و متحدان اروپایی هزینهزاست. حتی اگر واشنگتن واقعاً به دنبال توافق باشد، مسئله اصلی این است که آیا میتواند خواستههای خود را بر کشوری تحمیل کند که احساس میکند دست بالا را در میدان دارد؟
تأکید کرملین بر گفتوگو درباره ریشههای مناقشه نیز نشان میدهد مسکو حاضر نیست جنگ را صرفاً به موضوع آتشبس یا خط تماس محدود کند. از نگاه روسیه، مسئله بزرگتر از چند کیلومتر مرز و چند منطقه اشغالی است و به ساختار امنیتی اروپا و گسترش ناتو مربوط میشود.
نکته قابل تأمل اینجاست که ویتکاف و کوشنر پس از مسکو راهی کییف شدند. همین ترتیب سفر نیز در اروپا با پرسشهایی مواجه شده است. چراکه حتی برخی مقامهای اروپایی معتقدند آمریکا ابتدا باید با متحدان خود رایزنی میکرد.
