به گزارش گروه اقتصادی نوبنیاد؛ با وجود ادعای بازگشت بخش قابل‌توجهی از صادرات نفت خاورمیانه به سطوح پیش از جنگ، بازار جهانی نفت همچنان در محدوده ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه نوسان می‌کند؛ وضعیتی که نشان می‌دهد افزایش عرضه، حتی اگر واقعیت هم داشته باشد، به‌تنهایی برای پایین آوردن قیمت‌ها کافی نیست.
جان کمپ، تحلیلگر ارشد بازارهای نفتی، می‌گوید که قیمت نقدی نفت خام «فورتیز» بیش از ۱۴۰ دلار در هر بشکه، یعنی بالاترین رقم از زمان آغاز جنگ علیه ایران است. این نفت که در دریای شمال معامله می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین اجزای سبد نفتی برنت است.
قیمت برنت برای تحویل فوری هم از ابتدای اکتبر تاکنون به‌طور میانگین بیش از ۱۲۳ دلار در هر بشکه بوده که رکورد قبلی ۱۱۶ دلار در ماه آوریل را شکسته و به بالاترین سطح خود در بیش از چهار سال گذشته رسیده است. قیمت نفت برنت در آخرین معاملات دیروز به حدود 101.6 دلار و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت به حدود 89.6 دلار در هر بشکه رسیده است.
خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ در گزارشی نوشت: «حتی با وجود اینکه گفته می‌شود جریان صادرات نفت از منطقه خاورمیانه تا حد زیادی احیا شده، اما قیمت‌ها همچنان حدود ۴۰ درصد بالاتر از آغاز جنگ قرار دارند.» بررسی‌های بلومبرگ و الجزیره قطر نشان می‌دهد ۵ عامل اصلی همچنان مانع کاهش محسوس قیمت نفت شده‌اند.
بازار نفت هنوز به پایان درگیری‌ها اطمینان ندارد. حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، اعزام ناو هواپیمابر و نیروهای اضافی و ادامه حملات به کشتی‌ها، ریسک اختلال دوباره در عرضه را زنده نگه داشته است.
بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کرد؛ در مقابل، ظرفیت انتقال نفت از مسیرهای جایگزین تنها حدود 3.5 تا 5.5 میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود.
بلومبرگ گزارش داد که هزینه حمل نفت از خلیج فارس به چین در برخی موارد از یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار در روز عبور کرده است. استفاده از مسیرهای غیرمعمول، انتقال محموله‌ها از یک کشتی به کشتی دیگر و عبورهای کوتاه‌تر از مناطق پرخطر، هزینه نهایی نفت را بالا برده است.
آژانس بین‌المللی انرژی نیز از جهش هزینه حمل‌ونقل دریایی به‌دلیل افزایش ریسک‌های امنیتی و تقاضای بالا برای نفتکش‌ها خبر داده است. یکی دیگر از دلایل ماندگاری قیمت‌های بالا، کاهش ذخایر نفتی جهان است.
طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، ذخایر قابل‌رصد نفت از فوریه تا اوت حدود ۵۰۷ میلیون بشکه کاهش یافته و تنها در ماه اوت ۹۵ میلیون بشکه از ذخایر برداشت شده است. هم‌زمان، بازار فرآورده‌هایی مانند گازوئیل نیز با کمبود مواجه است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده ذخایر جهانی تا پایان سال ۲۰۲۶ همچنان تحت فشار باقی بماند.
بازگشت صادرات نفت خام لزوماً به معنای بازگشت عرضه سوخت نیست. به گفته فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، صادرات نفت خام تا حد زیادی بهبود یافته، اما جریان صادرات فرآورده‌های پالایشی همچنان به‌شدت محدود است. بر اساس داده‌های این آژانس، صادرات خالص گازوئیل و نفت‌گاز از خلیج فارس و روسیه در اوت حدود 1.6 میلیون بشکه در روز کمتر از فوریه بوده است.
اهمیت این کاهش از آنجا ناشی می‌شود که این دو منطقه پیش از بحران حدود ۴۵ درصد تجارت دریابرد جهانی این فرآورده‌ها را تأمین می‌کردند. در همین راستا، گروه هفت و شرکای آن در دوم اکتبر از برنامه عرضه ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری طی چهار ماه خبر دادند که بخش قابل‌توجهی از آن برای تأمین گازوئیل اختصاص خواهد یافت. عامل پنجم به رفتار سرمایه‌گذاران مربوط می‌شود.
بلومبرگ به نقل از معامله‌گران گزارش داد نفت بار دیگر در سبد دارایی‌های مورد استفاده برای پوشش ریسک تورم قرار گرفته؛ یعنی حتی اگر مصرف واقعی نفت افزایش پیدا نکند، ورود سرمایه‌های جدید به بازار قراردادهای نفتی می‌تواند از قیمت‌ها حمایت کند.
