نویسنده: محسن پوردادفر
آمریکا با یکی از کمسابقهترین بحرانهای زیرساختی و حملونقل هوایی خود روبهرو شده است؛ بحرانی که در پی ازکارافتادن سامانههای ارتباطی کنترل ترافیک هوایی، به توقف سراسری پروازها، لغو هزاران برنامه پروازی، سرگردانی مسافران و انباشت هواپیماها در فرودگاههای این کشور منجر شد. این اختلال، طولانیترین توقف سراسری پروازهای آمریکا از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تاکنون محسوب میشود. درحالیکه مقامهای واشنگتن از برطرف شدن مشکل اولیه خبر دادهاند، گزارش رسانههای آمریکایی نشان میدهد بازگرداندن شبکه پروازی به وضعیت عادی ممکن است چند روز زمان ببرد؛ بحرانی که ضعف زیرساختهای فرسوده آمریکا را در معرض دید جهانیان قرار داده است.
سازمان هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) روز جمعه ۱۳ نوامبر، در اقدامی فوقالعاده، پروازهای خروجی از فرودگاههای سراسر این کشور را متوقف کرد. دستور توقف که به دلیل اختلال ارتباطی در مراکز کنترل ترافیک هوایی صادر شده بود، بیش از چند ساعت ادامه یافت و آثار آن بهسرعت به بحرانی گسترده در شبکه حملونقل این کشور تبدیل شد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد نزدیک به ۱۰ هزار پرواز لغو شده است؛ از جمله بیش از ۲۲۰۰ پرواز خطوط دلتا، بیش از ۲۲۰۰ پرواز امریکن ایرلاینز و حدود ۱۸۰۰ پرواز یونایتد. در برخی فرودگاههای بزرگ، هواپیماها حتی پس از فرود بیش از پنج ساعت برای دسترسی به محل توقف انتظار کشیدند.
پیت مونتین، تحلیلگر هوانوردی شبکه سیانان، در گفتوگو با ارین برنت وضعیت شبکه هوایی آمریکا را بحرانی توصیف کرد و هشدار داد برخی فرودگاهها به مرحله اشباع زمینی رسیدهاند؛ وضعیتی که در آن باندهای حرکت و محوطههای توقف مملو از هواپیما شده و دیگر فضایی برای جابهجایی آنها وجود ندارد. وی تأکید کرد تعداد زیادی هواپیما، خلبان و خدمه پرواز در مکانهای نامناسب گرفتار شدهاند و شرکتهای هواپیمایی عملاً قادر به جبران عقبماندگی پروازها نیستند.
ابعاد بحران به روز شنبه نیز کشیده شد. طبق تازهترین گزارش واشنگتنپست، بیش از ۳۲۰۰ پرواز دیگر در روز ۱۴ نوامبر لغو شد. اختلال در فرودگاههای شیکاگو، آتلانتا، دالاس، نیویورک، دنور و لسآنجلس شدت بیشتری داشت. صدها هواپیما به فرودگاههای مبدأ بازگشتند یا به مقاصد جایگزین هدایت شدند. دامنه بحران حتی از مرزهای آمریکا فراتر رفت و بر پروازهای بینالمللی نیز تأثیر گذاشت.
شان دافی، وزیر حملونقل آمریکا، اذعان کرد تجهیزات قدیمی و روترهای شبکه در جریان ارتقای سامانهها با بار اضافی مواجه شده و ارتباطات کنترل پرواز مختل شده است. او حتی نتوانست تضمین دهد چنین بحرانی مجدداً تکرار نخواهد شد.
به این ترتیب، کشوری که سالانه میلیاردها دلار برای توسعه قدرت نظامی خود هزینه میکند، اکنون برای بازسازی زیرساختهای فرسوده کنترل آسمانش به دهها میلیارد دلار اعتبار تازه نیاز دارد.