نویسنده: محسن پوردادفر
شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا، تنها آغاز روزهای دشوار دونالد ترامپ بود. در فاصله کوتاهی پس از تغییر اکثریت کنگره، بازار سهام آمریکا یکی از سنگینترین ریزشهای تاریخ خود را تجربه کرد و همزمان سانتیاگو پنیا، رئیسجمهور پاراگوئه و از متحدان نزدیک ترامپ در آمریکای لاتین، ناچار به استعفا شد.
روز پنجم نوامبر، والاستریت شاهد سقوطی تاریخی بود. بر اساس آمار منتشرشده توسط والاستریت ژورنال به نقل از مؤسسه داوجونز مارکت دیتا، شرکتهای حاضر در شاخص اساندپی ۵۰۰ حدود ۲٫۹ تریلیون دلار از ارزش بازار خود را در یک روز از دست دادند. شرکتهای شاخص نزدک نیز با کاهش ۲٫۵ تریلیون دلاری ارزش بازار مواجه شدند. هر دو رقم رکورد بزرگترین کاهش یکروزه ارزش بازار در شاخصهای مربوط به خود را ثبت کردند.
همزمان شاخص اساندپی ۵۰۰ حدود ۴٫۴ درصد، نزدک ۵٫۵ درصد و داوجونز ۳٫۴ درصد سقوط کردند. خبرگزاری رویترز گزارش داد که نگرانی سرمایهگذاران از احتمال سختگیری دموکراتها درباره توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، در کنار ارزشگذاری بالای شرکتهای فناوری و فروش گسترده سهام، از عوامل اصلی این ریزش بوده است.
شدت بحران به اندازهای بود که شاخص ترس بازار آمریکا به بالاترین سطح هشت ماه گذشته رسید. این تحولات درست پس از انتخاباتی رخ داد که در آن جمهوریخواهان اکثریت هر دو مجلس کنگره را از دست دادند.
آنچه وضعیت را برای کاخ سفید دشوارتر میکند، همزمانی نوسانات اقتصادی با پیامدهای جنگ علیه ایران است. افزایش قیمت انرژی و فشار بر هزینههای زندگی از عوامل نارضایتی رأیدهندگان در انتخابات اخیر بودهاند. آسوشیتدپرس نیز گزارش داد که بهای نفت برنت در جریان تحولات روز پنجشنبه و در سایه تداوم نگرانیهای مربوط به جنگ ایران، ۳٫۹ درصد افزایش یافته است.
به این ترتیب، دولت ترامپ با مجموعهای از فشارهای اقتصادی مواجه است که مدیریت آنها با تغییر ترکیب کنگره دشوارتر خواهد شد.
اما خبر دیگر از آمریکای لاتین رسید؛ جایی که یکی از متحدان نزدیک ترامپ قدرت را از دست داد.
سانتیاگو پنیا، رئیسجمهور پاراگوئه، پس از تشدید اعتراضات مردمی و فشارهای سیاسی ناشی از فروپاشی بانک دیجیتال «اونو»، استعفای خود را اعلام کرد. این بانک که طی سالهای گذشته به یکی از مؤسسات مالی بزرگ پاراگوئه تبدیل شده بود، حدود سه میلیون مشتری داشت. بحران ورشکستگی آن موجب مسدودشدن حسابها و ناتوانی شمار گستردهای از شهروندان در دسترسی به سپردههایشان شد.
بر اساس گزارش رویترز، پنیا با اتهاماتی درباره تعارض منافع، سوءاستفاده از منابع بازنشستگی و حمایت نهادی از بانک مواجه بود؛ اتهاماتی که او تخلف شخصی خود را در ارتباط با آنها رد کرده است. فشارها زمانی شدت گرفت که حتی شماری از اعضای حزب محافظهکار او نیز خواستار برکناریاش شدند.
پنیا از متحدان سیاسی ترامپ بود. واشنگتن نیز دولت پاراگوئه را از شرکای مهم منطقهای خود معرفی میکرد.