دونالد ترامپ در ماههای منتهی به انتخابات میاندورهای آمریکا تلاش داشت تصویری از تسلط بر تحولات داخلی و خارجی ارائه دهد. او در آغاز جنگ علیه ایران از عملیاتی کوتاهمدت سخن میگفت و در گردهماییهای انتخاباتی نیز از هوادارانش میخواست پیروزی جمهوریخواهان را تضمین کنند. بااینحال، هرچه به سوم نوامبر نزدیکتر شد، نگرانی از شکست افزایش یافت. ترامپ ۲۷ اکتبر در پاسخ به این پرسش که آیا نتایج انتخابات را میپذیرد، پذیرش آن را مشروط به سالم بودن انتخابات کرد. این موضع در شرایطی اتخاذ شد که او و متحدانش بدون ارائه شواهد معتبر از تقلب گسترده سخن میگفتند.
اما انتخابات سوم نوامبر محاسبات کاخ سفید را به هم ریخت. دموکراتها نهتنها اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آوردند، بلکه کنترل سنا را نیز از جمهوریخواهان گرفتند. دموکراتها در مجلس نمایندگان و همچنین در سنا، اکثریت این مجلس را نیز به دست آوردند. این نتیجه، دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ را با محدودیتهای جدی سیاسی و تقنینی مواجه کرده است.
مهمترین تحول پس از انتخابات، تغییر لحن ترامپ درباره پیامدهای جنگ علیه ایران بود. رئیسجمهور آمریکا که پیشتر بر ضرورت ادامه عملیات تأکید میکرد، پس از اعلام نتایج در گفتوگو با فاکسنیوز پذیرفت ایران یکی از عوامل شکست جمهوریخواهان بوده است.
اعتراف صریحتر از سوی جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، مطرح شد. ونس چهارم نوامبر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ بود.» او توضیح داد بخشی از افرادی که در انتخابات ۲۰۲۴ به ترامپ رأی داده بودند، این بار به دلیل نارضایتی از جنگ ایران، گرانی، مشکلات اقتصادی و روابط واشنگتن با اسرائیل به دموکراتها رأی دادهاند. این اظهارات نشان میدهد اختلاف درباره جنگ، دیگر صرفاً میان دو حزب نیست و به بالاترین سطوح دولت جمهوریخواه نیز کشیده شده است.
تد کروز، سناتور جمهوریخواه، حتی از تعابیر شدیدتری استفاده کرد. او نتایج انتخابات را نه یک موج معمولی به سود دموکراتها، بلکه «سونامی آبی» و شکستی در ابعاد رسوایی واترگیت توصیف کرد. کروز تأکید داشت مشکل تنها کاهش مشارکت هواداران جمهوریخواه نبود؛ بلکه شماری از رأیدهندگان این حزب عملاً به نامزدهای دموکرات رأی دادند. او افزایش قیمت کالاها، تعرفههای تجاری و طولانی شدن جنگ ایران را از عوامل اصلی نارضایتی دانست.
این ارزیابی با گزارش والاستریت ژورنال درباره دلایل شکست ترامپ همخوانی دارد. این روزنامه، جنگ طولانی با ایران، افزایش قیمت سوخت و فشار بر هزینههای زندگی را از عوامل اصلی تغییر رفتار رأیدهندگان معرفی کرده است. ترامپ در حالی با وعده کنترل قیمتها وارد کاخ سفید شده بود که پیامدهای اقتصادی جنگ، از بنزین و گازوئیل تا حملونقل و قیمت کالاها، به موضوعی تعیینکننده در انتخابات تبدیل شد.
شکست جمهوریخواهان حتی حامیان مالی ترامپ را نیز تحت تأثیر قرار داد. واشنگتنپست گزارش داد ایلان ماسک، که بیش از ۴۰۰ میلیون دلار برای حمایت از جمهوریخواهان هزینه کرده بود، پس از انتخابات پیام خود برای رأی دادن به این حزب را از حساب کاربریاش حذف کرد. این اقدام در حالی صورت گرفت که نامزدهای مورد حمایت او در چند رقابت مهم شکست خورده بودند.
همزمان، فشار بر پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، افزایش یافته است. فاکسنیوز از تلاش نمایندگانی از هر دو حزب برای استیضاح او خبر داده است. در مقابل، ترامپ اعلام کرده فعلاً قصد تغییر اعضای کابینه را ندارد. در کنگره نیز دموکراتهایی مانند رو خانا خواستار قطع منابع مالی عملیات نظامی علیه ایران شدهاند. گرگوری میکس، نماینده دموکرات، نیز از برنامه خود برای ارائه قطعنامههای پایان جنگ در کنگره جدید خبر داده است.
واکنشهای خارجی نیز قابل توجه است. میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، تأکید کرده که اقدام نظامی علیه ایران تأثیر چشمگیری بر تحولات داخلی آمریکا داشته است. از سوی دیگر، رویترز گزارش داده که پیروزی دموکراتها میتواند فشار برای بازنگری در سیاست جنگی واشنگتن را افزایش دهد؛ هرچند اختیار رئیسجمهور در سیاست خارجی همچنان قابل توجه است.
نتیجه انتخابات نشان داد جنگ علیه ایران تنها در میدان نظامی هزینه ندارد و پیامدهای آن میتوانند مستقیماً به ساختار قدرت سیاسی آمریکا منتقل شوند. بااینحال، تغییر ترکیب کنگره به معنای پایان قطعی جنگ یا تغییر فوری سیاست واشنگتن نیست. برای ایران نیز مهمترین مسئله آن است که تصمیمات راهبردی خود را به اختلافات داخلی آمریکا گره نزند.
کنگره از کف رفت
انتخابات سوم نوامبر محاسبات کاخ سفید را به هم ریخت. دموکراتها نهتنها اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آوردند، بلکه کنترل سنا را نیز از جمهوریخواهان گرفتند. دموکراتها در مجلس نمایندگان و همچنین در سنا، اکثریت این مجلس را نیز به دست آوردند. این نتیجه، دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ را با محدودیتهای جدی سیاسی و تقنینی مواجه کرده است. همچنین مهمترین تحول پس از انتخابات، تغییر لحن ترامپ درباره پیامدهای جنگ علیه ایران بود. رئیسجمهور آمریکا که پیشتر بر ضرورت ادامه عملیات تأکید میکرد، پس از اعلام نتایج در گفتوگو با فاکسنیوز پذیرفت ایران یکی از عوامل شکست جمهوریخواهان بوده است.