نویسنده: پدرام حسینی

گزارش اخیر نیویورک‌تایمز درباره سرنوشت سردار علیرضا عسگری، فرمانده سابق سپاه و معاون پیشین وزیر دفاع، ابعاد تازه‌ای از پرونده رون آراد و عملیات طولانی‌مدت اسرائیل برای کشف سرنوشت خلبان مفقودشده خود آشکار کرده است. براساس این گزارش، موساد در سال ۲۰۰۷ سردار عسگری را در ترکیه ربود و پس از بازجویی و ناکامی در دستیابی به اطلاعاتی درباره آراد، او را به شهادت رساند. همچنین از ربایش سردار دیگری به نام عبدالله صابری در سال ۲۰۲۱ در دمشق با هدف مشابه خبر داده شده است.

البته فارغ از صحت‌وسقم این روایت، باید به آن با دیده تردید نگریست. حضور رونن برگمن و فرناز فصیحی به‌عنوان نویسندگان گزارش و سابقه تولید روایت‌های جهت‌دار و عملیات رسانه‌ای در پوشش گزارش تحقیقی، ضرورت راستی‌آزمایی ادعاها را دوچندان می‌کند. با این حال، حتی اگر جزئیات این روایت نیازمند بررسی باشد، یک نکته قابل تأمل است: اسرائیل برای پرونده یک خلبان مفقودشده، نه‌تنها چهار دهه پیگیری را کنار نگذاشته، بلکه حاضر شده برای دستیابی به اطلاعات، عملیات ربایش و بازجویی در کشورهای مختلف انجام دهد.

پرسش اصلی اینجاست: اگر رژیم صهیونیستی پس از گذشت نزدیک به چهار دهه همچنان برای کشف سرنوشت رون آراد پرونده باز دارد، چرا باید سرنوشت ایرانیانی که در اسارت یا وضعیت نامعلوم قرار دارند، به حاشیه برود؟

پرونده احمد متوسلیان و همراهانش که دهه‌هاست تعیین تکلیف نشده، تنها یکی از نمونه‌های این مطالبه ملی است. محمدرضا نوری نیز نزدیک به چهار سال است که در عراق اسیر است. در کنار این پرونده‌ها، موضوع سه خلبان ایرانی اسیر در قطر و چهار اسیر ایرانی در کویت نیز همچنان نیازمند پیگیری جدی، مستمر و پاسخ‌گوست.

اینها پرونده‌های تشریفاتی یا موضوعاتی برای مناسبت‌های خبری نیستند؛ مسئله حیثیت ملی و مسئولیت حاکمیت در قبال شهروندان و نیروهایی است که سرنوشتشان نامعلوم مانده است. نمی‌توان از حساسیت چهل‌ساله اسرائیل درباره یک خلبان سخن گفت، اما درباره سرنوشت اسیران ایرانی، مطالبه‌گری عمومی را به چند موضع‌گیری مقطعی محدود کرد.

از این مهم‌تر، مسئله انتقام و پیگیری حقوقی و اطلاعاتی ترورها و خرابکاری‌های اسرائیل در داخل ایران است. ترور فرماندهان و دانشمندان، نفوذ شبکه‌های جاسوسی و اقدامات خرابکارانه، نباید به پرونده‌هایی تبدیل شوند که پس از فروکش کردن فضای رسانه‌ای، از دستور کار خارج شوند. دشمنی که برای یک پرونده چهار دهه هزینه می‌کند، باید بداند هزینه تعرض به امنیت و جان ایرانیان نیز با گذشت زمان فراموش نخواهد شد.

وقتی یک طرف برای هیچ‌یک از اتباع و پرونده‌های امنیتی خود گذشت زمان را بهانه فراموشی نمی‌کند، طرف دیگر نیز نباید اجازه دهد پرونده اسیران، مفقودان و شهدای ترور در پیچ‌وخم دیوان‌سالاری و ملاحظات سیاسی متوقف بماند. رون آراد برای اسرائیل یک پرونده چهل‌ساله است؛ اسیران و شهدای ما نیز نباید در حافظه مسئولان به پرونده‌های فراموش‌شده تبدیل شوند.