نویسنده: محسن پوردادفر

خیابان‌های اروپا در روزهای اخیر بار دیگر صحنه اعتراضات گسترده علیه سیاست‌های اقتصادی، نظامی و خارجی دولت‌ها شده است. از اعتصاب سراسری اسپانیا و راهپیمایی‌های ضددولتی فرانسه تا اعتراضات جوانان آلمانی علیه سربازی اجباری و تجمعات ضداسرائیلی در انگلیس و ایرلند، موج تازه‌ای از نارضایتی در قاره سبز شکل گرفته است.

افزایش هزینه‌های زندگی، بحران مسکن، کاهش خدمات عمومی و حمایت دولت‌های اروپایی از سیاست‌های نظامی اسرائیل، محورهای اصلی این اعتراضات بوده‌اند. تحولاتی که شکاف میان مطالبات شهروندان و اولویت‌های دولت‌های اروپایی را بار دیگر آشکار کرده است.

فرانسه روز شنبه شاهد پنجمین هفته متوالی اعتراضات گسترده بود. بر اساس آمار وزارت کشور، ۱۰۶ هزار نفر در ۱۳۷ تجمع اعتراضی شرکت کردند که ۲۴ هزار نفر از آنان در پاریس حضور داشتند. اتحادیه‌های دانشجویی شمار شرکت‌کنندگان را ۲۰۰ هزار نفر اعلام کردند.

اعتراضات علیه گرانی، کاهش قدرت خرید، مشکلات نظام آموزشی و خشونت پلیس برگزار شد. معترضان همچنین با طرح پیشنهادی افزایش حمایت قانونی از مأمورانی که از سلاح استفاده می‌کنند، مخالفت کردند.

در پاریس پلاکاردهایی با مضامین «کمک اضطراری به معیشت» و «عدالت، صلح و کرامت» دیده شد. درگیری‌های پراکنده نیز به بازداشت ۲۱۹ نفر در سراسر فرانسه انجامید.

همچنین اسپانیا شاهد نخستین اعتصاب عمومی گسترده در ۱۴ سال گذشته بود. اتحادیه‌های کارگری اعلام کردند بیش از سه میلیون نفر در اعتراضات و اعتصاب‌ها شرکت کردند.

افزایش بهای مسکن، اجاره‌بها و کاهش قدرت خرید، از مهم‌ترین دلایل اعتراض بود. در مادرید و بارسلون، معترضان با شعار «دستمزد، مسکن، قیمت‌ها» خواستار تغییر سیاست‌های اقتصادی شدند.

درگیری‌های شبانه با پلیس، به‌ویژه در بارسلون و مادرید، به بازداشت دست‌کم ۱۱۵ نفر انجامید. از سوی دیگر، ده‌ها هزار پرتغالی در بیش از ۳۰ شهر تظاهرات کردند. شعار اصلی آنان این بود: «اجازه نمی‌دهیم حق مسکن را از ما بدزدند.» همچنین معترضان دولت را به ناکامی در کنترل بازار مسکن و حمایت ناکافی از مستأجران متهم کردند.

در برلین نیز حدود ۱۲۰۰ نفر در تظاهرات جنبش جوانان «نسل زد تعیین می‌کند» شرکت کردند.

مخالفت با سربازی اجباری، افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش بودجه آموزش و گسترش سیاست‌های نظامی از محورهای اصلی تجمع بود. در جریان اعتراض، شعارهایی علیه صدراعظم آلمان و اسرائیل نیز سر داده شد.

در دوبلین نیز هم‌زمان با نشست رهبران اروپایی در ۱۲ نوامبر، معترضان طرفدار فلسطین به خیابان آمدند و خواستار تحریم اسرائیل و پایان همکاری‌های تجاری با تل‌آویو شدند.

شعارهای «رهبران اروپا، دستانتان به خون آلوده است»، «دولت ایرلند، دستانتان به خون آلوده است» و «خانه می‌خواهیم، نه بمب» در میان تجمع‌کنندگان شنیده شد.

یک روز بعد، فعالان حامی فلسطین مقابل وزارت خارجه انگلیس در لندن تجمع کردند و با شعار «عدالت می‌خواهیم، اقدام می‌خواهیم، تحریم می‌خواهیم» خواستار افزایش فشار بر اسرائیل شدند.

اگرچه انگیزه و ابعاد تجمعات در کشورهای مختلف یکسان نیست، ادامه اعتصاب‌ها و راهپیمایی‌ها نشان می‌دهد نارضایتی اجتماعی در بخش‌هایی از قاره همچنان پابرجاست. نارضایتی‌ای که با وعده‌های اقتصادی و بیانیه‌های سیاسی به‌آسانی پایان نمی‌یابد.