نویسنده: مسعود حنیفی
سینمای ایران در حوزه تصمیمگیری و تنظیمگری وارد مرحله جدیدی شده؛ گویا بعد از اکران یوتوبی فیلم بیداد و حرفهای «محسن امیریوسفی» مبنیبر رسمیتبخشی به جریان سینمای زیرزمینی ساخت فرهنگی جمهوری اسلامی باید زره پولادین به تن و هرطور شده در این زمینه اعمال حاکمیت کند. اما در این بین دولت مسعود پزشکیان خودش بخشی از مشکل پیش روست بهطوریکه محمدمهدی طباطبایینژاد، معاون جدید ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی، اخیراً در گفتوگو با ایسنا به موضوع عدم حضور نمایندگان خانه سینما در شورای پروانه ساخت اشاره کرد. به گفته او، پیش از انتصابش، نامهای از سوی خانه سینما به معاون پیشین ارسال شده بود که بر اساس آن، به دلیل عدم حذف این شورا، نمایندگان این نهاد دیگر در جلسات آن شرکت نخواهند کرد. طباطبایینژاد با اشاره به برگزاری گفتوگوهایی در این راستا، ابراز امیدواری کرد که نمایندگان خانه سینما مجدداً به این شورا بازگردند. با این حال، واکاوی این اظهارات نشان میدهد که شکاف اصلی در شیوههای تنظیمگری آثار نمایشی، بیش از آنکه درون خانه سینما باشد، در درون خود سازمان سینمایی مشهود است. منطق حکم میکند که اگر چهرهای مانند منوچهر شاهسواری بهعنوان یکی از نمایندگان خانه سینما، با کلیت نهاد شورای پروانه ساخت مخالف است، حضور یا عدم حضور وی در این شورا عملاً بیمعناست؛ چرا که از منظر وی این شورا از اعتبار لازم برخوردار نیست. سازمان سینمایی در حال حاضر سیاست تعامل حداکثری با اصناف را در پیش گرفته است، اما نباید فراموش کرد که تعلل و بلاتکلیفی بیشازحد در تعیین تکلیف نهایی این شورا، آسیبهای جدی به ساختارهای تنظیمگری صنعت سینما وارد خواهد کرد. از آنجا که خانه سینما موضع و سیاست جدید خود را درباره پروانه ساخت بهطور رسمی و شفاف اعلام کرده است، انتظار میرود سازمان سینمایی نیز برنامهها و چشمانداز آینده خود را بهوضوح تشریح کند، نه آنکه در منظر عمومی دچار انفعال و سردرگمی جلوه نماید. این ابهام در سخنان اخیر معاون جدید نیز بازتاب دارد. او اگرچه تأکید میکند که شورای پروانه ساخت و آییننامههای آن وحی مُنزل نیستند و نیازمند اصلاحاند، اما همزمان هشدار میدهد که نمیتوان بدون فراهم کردن مقدمات و جایگزین مناسب، مسیر فعلی را تخریب کرد. نکته انتقادی اینجاست که طباطبایینژاد اگرچه بر لزوم اصلاحات صحه میگذارد، اما بهطور صریح مشخص نمیکند که این «ملزومات و مقدمات» مورد ادعای او دقیقاً چیست. این سکوت، تنها بر هالهای از بلاتکلیفی در سیاستگذاریهای کلان سینمایی میافزاید و ضرورت شفافسازی فوری را بیش از پیش نمایان میسازد.