سالهاست بازگشت ارزهای صادراتی به یکی از مناقشههای جدی تبدیل شده، اما ابهام درباره میزان واقعی ارزهای بازنگشته، فضا را برای روایتهای متناقض باز گذاشته است.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ حالا اعلام آمار رسمی بانک مرکزی، هرچند بخشی از ابهامات را برطرف میکند، پرسش مهمتری درباره چرایی افزایش تخلف و مسئولیت دستگاههای ناظر ایجاد میکند. دستیار رئیس کل بانک مرکزی در امور ارزی روز گذشته گفت: از سال ۱۳۹۷ کشور با یک شوک ارزی مواجه شد که شدت آن به اندازهای بود که با اقدامات متعارف امکان کنترل نوسانات ارزی وجود نداشت. در این شرایط اقدامات مختلفی برای کنترل بازار ارز انجام شد که یکی از آنها الزام به بازگشت ارز حاصل از صادرات بود. مهدی دارابی افزود: الزام به بازگشت ارز از فروردین سال ۱۳۹۷ و بر اساس نخستین مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا آغاز شد و در سال ۱۴۰۱ نیز عملاً با پشتوانه قانونی، الزام به بازگشت ارز ادامه پیدا کرد.
او اظهار کرد: تا حدود سال ۱۴۰۰ کمتر کسی درباره بازگشت ارز صحبت میکرد و دلیل آن نیز این بود که نرخ بازگشت ارز در آن سالها مناسب بود، اما از سال ۱۴۰۰ نرخ بازگشت ارز کاهش پیدا کرد و از متوسط بالای ۸۵ درصد به حدود ۵۰ تا ۵۵ درصد رسید. دارابی گفت: در حال حاضر ابهامات، شایعات، ظن و گمانهها و برداشتهای نادرستی درباره بازگشت ارز ایجاد شده است. برای مثال، گفته میشود ۱۳۰ میلیارد دلار از پول مردم خارج شده و به کشور بازنگشته است؛ در حالی که هم عدد ۱۳۰ میلیارد دلار نادرست است و هم این تصور که این منابع متعلق به دولت یا بانک مرکزی بوده و فرد یا افرادی آن را بردهاند، اشتباه است. وی درباره میزان تخلف در بازگشت ارز گفت: عدد ۸۱ میلیارد دلار که درباره تخلف در بازگشت ارز اعلام میشود، مربوط به یک سال نیست، بلکه مجموع تخلف از سال ۱۳۹۷ تاکنون است.
به گفته دارابی، میزان تخلف در سال ۱۳۹۷ حدود ۶ میلیارد دلار، در سال ۱۳۹۸ نیز حدود ۶ میلیارد دلار و در سال ۱۳۹۹ حدود ۴ میلیارد دلار بوده است. این رقم در سال ۱۴۰۰ به حدود ۶ میلیارد دلار رسید، در سال ۱۴۰۱ به حدود ۸ میلیارد دلار، در سال ۱۴۰۲ به حدود ۱۱ میلیارد دلار، در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۷ میلیارد دلار و در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۰ میلیارد دلار رسید. وی ادامه داد: به طور متوسط تا سال ۱۴۰۰، سالانه حدود ۵ میلیارد دلار تخلف در بازگشت ارز داشتیم، اما در سالهای اخیر این رقم افزایش پیدا کرده است.