آمار تورم اردیبهشت پس از مدتها تأخیر، بالاخره منتشر شد. رکوردشکنی تورم نقطهبهنقطه و سهرقمی شدن تورم کالاها، بخشی از شگفتانههای گزارش جدید است که شائبه تعمدی بودن تأخیر در انتشار آمار با هدف پنهان کردن این مسائل را تقویت کرده است.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ یکی از نکات گزارش بانک مرکزی، تورم ماهانه ۸.۵ درصدی اردیبهشت بود. در حالی که به نظر میرسید پس از اجرای سیاست ارزی موسوم به ارز تکنرخی در دیماه سال گذشته، تورم ماهانه بهتدریج به ارقام پیش از این سیاست بازمیگردد، گزارش جدید بانک مرکزی نشان داد تورم ماهانه به بالاترین سطح خود از ابتدای اجرای این سیاست تاکنون و دومین رکورد بزرگ خود در تاریخ پس از انقلاب رسیده است.
گزارش بانک مرکزی همچنین نشان میدهد نرخ تورم نقطهبهنقطه مصرفکننده در پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۷۷.۲ درصد رسیده که بالاترین رکورد در تاریخ پس از انقلاب بوده و نسبت به فروردین بیش از ۱۰ واحد درصد جهش داشته است.
تورم سالانه هم در اردیبهشت، با ثبت عدد ۵۳.۹ درصد، رکورد جدیدی در تاریخ پس از انقلاب ثبت کرده است. آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد آخرین باری که تورم سالانه کاهش یافت، بهمن ۱۴۰۳ بود و از آن زمان تاکنون، این شاخص همواره در مسیر صعودی قرار داشته است.
بخش دیگر گزارش بانک مرکزی نشان میدهد بار اصلی تورم کشور همچنان در بخش کالا بوده و خدمات همچنان تورم کمتری دارد. در اردیبهشت امسال، تورم ماهانه کالا ۱۰ درصد و خدمات ۶.۴ درصد بوده است. در این ماه، تورم نقطهبهنقطه کالا سهرقمی شده و به ۱۱۳.۸ درصد رسیده، در حالی که تورم نقطهبهنقطه خدمات ۴۲.۵ درصد بوده است. تورم سالانه کالا هم ۷۲.۳ درصد بوده، در حالی که برای خدمات ۳۷.۳ درصد بوده است.
تورم خدمات تازه جان گرفت
هرچند تورم خدمات همچنان کمتر از تورم کالاها بوده، اما دادههای بانک مرکزی نشان میدهد تورم این بخش در حال شدت گرفتن است. در حالی که تورم بخش خدمات در سال ۱۴۰۴ کمتر از ۳ درصد و در دو ماه پس از اجرای سیاست ارز تکنرخی، یعنی بهمن و اسفند، حدود ۲ درصد بوده، این شاخص در فروردین به ۳.۸ درصد و در اردیبهشت به ۶.۴ درصد افزایش یافته است. این ارقام نشان میدهد در حالی که فشار تورمی در بخش کالاها هنوز آرام نگرفته، موج تورمی بخش خدمات تازه آغاز شده است.
بررسی تورم هر یک از گروههای کالا و خدمات نشان میدهد بالاترین تورم ماهانه در اردیبهشت امسال مربوط به گروه «بهداشت و درمان» با ۲۳.۱ درصد بوده است. همچنین با در نظر گرفتن وزن هر یک از گروهها در سبد مصرفی خانوار، مشخص میشود بیشترین بار تورمی در اردیبهشت امسال بهترتیب مربوط به گروههای «خوراکیها و آشامیدنیها»، «مسکن» و «بهداشت و درمان» بوده است.
روایت مرکز آمار از تورم
درست ساعتی پس از انتشار گزارش تورم بانک مرکزی، مرکز آمار هم گزارش خود از تورم اردیبهشت را منتشر کرد. گزارش مرکز آمار نشان میدهد خانوارهای کشور در اردیبهشت امسال تورم ماهانه ۸.۸ درصدی، تورم نقطهبهنقطه ۸۳.۹ درصدی و تورم سالانه ۵۷.۷ درصدی را تجربه کردهاند.
بهجز اختلاف در ارقام، گزارش تورم مرکز آمار هم در کلیات و روندها بسیار نزدیک به بانک مرکزی است. بالاتر بودن تورم کالاها نسبت به خدمات، سهم بالای خوراکیها و آشامیدنیها از تورم، سهرقمی شدن تورم نقطهبهنقطه بسیاری از کالاها، از جمله خوراکیها، و ثبت بالاترین تورم نقطهبهنقطه تاریخ پس از انقلاب، از جمله نکاتی است که در گزارش مرکز آمار همچون بانک مرکزی قابل مشاهده است.
ژانر وحشت در گزارش مرکز آمار
موج اخیر گرانی خودرو در گزارش جدید مرکز آمار نمود یافته، بهطوری که بالاترین تورم ماهانه اردیبهشت مربوط به خرید وسایل نقلیه با ۲۷.۹ درصد بوده است. همچنین بالاترین تورم نقطهبهنقطه و سالانه در اردیبهشت متعلق به روغنها و چربیها، بهترتیب با ۲۶۶.۹ و ۱۲۱.۳ درصد، بوده است.
تورم نقطهبهنقطه، علاوه بر رکوردشکنی در اردیبهشتماه، نکات دیگری را نیز در خود دارد. گزارش مرکز آمار نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه برای روستاییها سهرقمی شده است. طبق گزارش مرکز آمار، تورم نقطهبهنقطه مناطق روستایی ۱۰۱.۸ درصد و برای مناطق شهری ۸۰.۸ درصد بوده است. همچنین تورم نقطهبهنقطه برای دهک اول، کمدرآمدترین دهک، ۹۵.۱ درصد و برای دهک دهم، ۱۰ درصد ثروتمندترین، ۸۱.۶ درصد بوده است. همچنین در اردیبهشت امسال، تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها برای تمام استانهای کشور سهرقمی بوده است.
نکته دیگر در رابطه با گزارش مرکز آمار، تورم پایین اجاره است. طبق این گزارش، تورم ماهانه اجاره در اردیبهشت ۱.۹ درصد، تورم نقطهبهنقطه ۳۰.۹ درصد و تورم سالانه ۳۳.۲ درصد بوده است. با توجه به واکنش تأخیری اجاره به افزایش قیمتها، میتوان انتظار موج تورمی جدید از ناحیه افزایش تورم اجاره در ماههای آتی را داشت.
بررسی استانی گزارش تورم نشان میدهد در اردیبهشتماه، بالاترین تورم ماهانه مربوط به چهارمحال و بختیاری با ۱۱.۶ درصد، بالاترین تورم نقطهبهنقطه متعلق به ایلام با ۱۰۵.۹ درصد و بالاترین تورم سالانه برای استان کردستان با ۶۹ درصد بوده است.
پرواز قیمت مرغ و تخممرغ در اردیبهشت
گزارش دیگر مرکز آمار با عنوان «متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور، اردیبهشت ۱۴۰۵» نشان میدهد در اردیبهشت امسال، قیمت اقلام خوراکی اساسی بیش از سایر اقلام افزایش داشته است. طبق این گزارش، بالاترین تورم ماهانه در اردیبهشت متعلق به تخممرغ و مرغ، بهترتیب با ۴۵.۲ و ۲۵ درصد، بوده است. طبق این گزارش، از ۶ کالای خوراکی با بیشترین افزایش قیمت، ۵ مورد آن کالای اساسی بوده که شامل تخممرغ، مرغ، روغن نباتی جامد، شکر و روغن مایع است.
گزارش مرکز آمار نشان میدهد که از ۵۳ قلم کالای خوراکی منتخب در نقاط شهری، نزدیک به نیمی از آنها تورم نقطهبهنقطه سهرقمی تا بیش از ۴۰۰ درصد داشتهاند. در این شاخص هم غذاها، همچون شاخص تورم ماهانه، کالاهای خوراکی اساسی صدرنشین مطلق هستند؛ بهطوری که روغن نباتی جامد، روغن مایع، تخممرغ، مرغ و برنج خارجی صدرنشینان این بخش هستند.
موش و گربهبازی برای لاپوشانی فاجعه تورمی
گزارش تورم دو مرجع آماری کشور البته حاشیههایی هم داشت. تأخیر این دو مرجع آماری در انتشار آمار تورم اردیبهشت موضوعی بود که طی روزهای اخیر بسیاری از رسانهها به آن پرداختند. این هم تنها حاشیه انتشار این آمار نبود. انتشار گزارش قیمت اقلام خوراکی در دل گزارش تورم، نکته دیگری بود که توجهات را به خود جلب کرد. مرکز آمار پیش از این، گزارش قیمت اقلام خوراکی را بهصورت جداگانه منتشر میکرد. این بار اما هر دو گزارش را بهصورت یکجا و بدون نام بردن از گزارش قیمت اقلام خوراکی منتشر کرد.
هماهنگی بین مرکز آمار و بانک مرکزی در تأخیر در انتشار آمار و سپس انتشار یکجای آنها، شائبه تعمدی بودن این اقدامات برای کم کردن بازتاب رسانهای این گزارشها را تقویت کرد.