- نویسنده: محسن پوردادفر
آمریکا در حال خروج از عراق است اما مسئله مهم اینجاست که آیا واشنگتن واقعاً از عراق خارج میشود یا فقط شکل حضور خود را تغییر میدهد؟ آنچه در هفتههای اخیر در بغداد جریان دارد، نشان میدهد پاسخ این سؤال چندان ساده نیست. خروج نیروهای آمریکایی از یک سو، فشار برای خلع سلاح گروههای مقاومت از سوی دیگر و همزمانی این روند با تداوم فعالیت هستههای داعش، تصویری را پیش روی منطقه قرار داده که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
قرار است مأموریت نظامی ائتلاف به رهبری آمریکا در عراق تا پایان سپتامبر خاتمه یابد. همزمان، دولت علی الزیدی مسئله انتقال سلاح گروههای مسلح به کنترل دولت را دنبال کرده است. روی کاغذ، این مسئله انحصار سلاح در دست دولت نامیده میشود اما در میدان عراق، ماجرا پیچیدهتر از یک شعار است. رویترز نیز گزارش کرده که الزیدی پس از دیدار با ترامپ، وعده خلع سلاح گروههای قدرتمند را تا ۳۰ سپتامبر داده بود. وعدهای که با مقاومت گروههای مقاومت روبهرو شده است. سؤال اصلی اینجاست که اگر قرار است آمریکا از عراق خارج شود، چرا درست در همین مقطع باید نیروهایی که سالها در خط مقدم مقابله با داعش بودهاند، خلع سلاح شوند؟
این پرسش زمانی جدیتر میشود که بدانیم داعش، برخلاف تصور برخی، از عراق محو نشده است. این گروه پس از شکست سرزمینی، شکل فعالیت خود را تغییر داده و همچنان از هستههای مخفی برای عملیات و ایجاد خلأ امنیتی استفاده میکند و تحت حمایت آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز قرار دارند. اگر در چنین شرایطی نیروهای مقاومت عراق که بخش مهمی از تجربه میدانی مبارزه با داعش را در اختیار دارند، تضعیف یا خلع سلاح شوند و همزمان هستههای داعش فعالتر شوند، نتیجه طبیعی میتواند افزایش ناامنی در عراق باشد. این ناامنی البته لزوماً در مرزهای عراق متوقف نمیماند.
در سوی دیگر، ایران نیز با تحرکات مسلحانه در شرق خود مواجه است. درگیری اخیر در سراوان در نزدیکی مرز پاکستان، نشان میدهد منطقه شرقی ایران نیز از ظرفیت بیثباتی برخوردار است و گروهکهای آموزشدیده و تحت حمایت آمریکا و رژیم صهیونیستی آماده دستور از سمت اربابان خود هستند. قرار دادن این قطعات کنار یکدیگر، دستکم یک سناریوی قابل بررسی را پیش روی ما میگذارد. آشوب باید به جای آنکه از یک جبهه وارد شود، از چند شکاف همزمان فشار ایجاد کند. عراق ناامن شود، مرزهای شرقی ایران درگیر عملیات گروههای مسلح شود و در یک جنگ احتمالی، جمهوری اسلامی مجبور شود علاوه بر جبهه اصلی، انرژی و توان امنیتی خود را در چند نقطه مرزی توزیع کند. آمریکا ممکن است از عراق خارج شود، اما بحران را پشت سر خود باقی میگذارد.
