نویسنده: امیر شهشهانی
همزمان با ورود رویارویی ایران و آمریکا به مرحلهای تازه و تشدید فشارهای اقتصادی، انور قرقاش، دیپلمات اماراتی، بار دیگر با ادبیاتی توهینآمیز ایران را متهم کرده و مدعی شده است که «تجاوز ایران به کشورهای عربی خلیج فارس به هدف خود نرسیده است. این تجاوز، مخمصه تهران را عمیقتر کرده و یک انتخاب استراتژیک فاجعهبار بوده که انزوای آن را افزایش داده و موقعیت آن را تضعیف کرده است».
ریشه این جسارت را باید در رویکردی جستوجو کرد که امارات طی سالهای گذشته در پیش گرفته است. کشوری با جمعیت بومی کمتر از یکونیم میلیون نفر، قلمروی محدود و عمق راهبردی بسیار اندک، به جای حفظ مناسبات حسن همجواری با ایران، عملاً به یکی از پایگاههای مهم حضور آمریکا و اسرائیل در منطقه تبدیل شده است. امارات در حالی سودای توسعه طلبی در منطقه را دنبال میکند که زودتر از بسیاری از کشورهای عربی به توافق ابراهیم پیوست و روابط خود با رژیم صهیونیستی را علنی کرد.
اگر قرار باشد از «انتخاب استراتژیک فاجعهبار» سخن گفته شود، این انتخاب بیش از آنکه متوجه ایران باشد، متوجه کشورهای ذرهبینی مانند امارات است؛ کشورهایی که به جای برادری اسلامی و حسن همسایگی، خاک خود را در اختیار ساختارهای نظامی و امنیتی آمریکا و اسرائیل قرار داده و عملاً به پادگانهایی علیه ایران تبدیل شدهاند. زورآزمایی یک کشور کوچک با ایرانِ دارای حدود ۹۰ میلیون نفر جمعیت، سرزمینی 20 برابر امارات و عمق راهبردی متفاوت، بیش از آنکه نشانه عقلانیت راهبردی باشد، نشانه محاسبهای خطرناک است.
اما جدا از تناقضات سخنان قرقاش، باید پرسید او از کجا چنین اعتمادبهنفسی برای این گستاخی پیدا کرده است؟ پاسخ را باید در ضعف برخورد با امارات طی سالهای گذشته جستوجو کرد. لابیهای اقتصادی و نفتی و منافع برخی تراستها و واسطهها در ایران، در مواردی مانع از شکلگیری یک سیاست بازدارنده در قبال ابوظبی شدهاند.
تلختر اینکه قرقاش درست در شرایطی چنین سخن میگوید که دوستان اصلاحطلب او در ایران، در سوی دیگر همین قیچی، از کوتاهآمدن و واگذاری منافع ملی سخن میگویند؛ آن هم در جنگی که هزینه آن شهادت رهبر انقلاب و هزاران شهید و همچنین جنایات جنگی در میناب و لامرد ناشی از پشتیبانی و حضور ناوگان آمریکایی در منطقه بوده است. مسئله بنابراین فقط قرقاش نیست؛ مسئله آن شبکهای است که در داخل، هزینه رفتار خصمانه امارات را پایین آورده و در بیرون، به امثال قرقاش پیام داده است که میتوانند علیه ایران سخن بگویند و هزینهای نپردازند. رفاقت با برخی شیوخ منطقه اگر به جای تأمین منافع ملی، به تضعیف موضع ایران منجر شود، دقیقاً همان بستری است که گستاخیهای بعدی را تولید میکند. پاسخ به این وضعیت بازتعریف هزینههای راهبردی رفتار امارات است.