ایمان عظیمی
یکی از مرارتهای تولید در سینمای ایران محافظت از سرمایه مادی و معنوی سازندگان آثار است. سینماگر ما با هر سلیقهای اگر بخواهد فیلم بسازد به موانعی برمیخورد که ممکن است پیش خودش فکر کند و بگوید که چرا اصلا پا به این میدان گذاشته، چون یکی از ملزومات ادامه روند برای حضور در سینما و استمرار بخشیدن به آن اهمیت وجود سرمایه مادی یا همان بودجه برای تولید است. فیلمساز اگر بخواهد روی پای خودش بایستد و بدون اتکاء به پول دیگران همچنان کار کند به مرز جنون میرسد چون پس از کسب مجوزهای لازم برای تولید، تازه باید با عوامل و شرایط محیطی پیرامونش راه بیاید، اما این تمام ماجرا نیست.
بعد از اتمام مرحله فیلمبرداری و پس تولید تازه نوبت به دردسر اصلی، یعنی «نمایش عمومی» میرسد. در سال جز انگشتشماری از آثار، باقی فیلمها حتی نیم یا یکسوم هزینه تولید خود را به دست نمیآورند، پس فیلمساز باید بتواند با تاکید بر سوژههای ملتهب و آثاری که طیفی از مخاطب سینمارو -فارغ از کیفیت آنها- ارتباط میگیرد به کارش ادامه دهد. حال تصور کنید این حرکت قانونی و عرفی توسط آدمهای هیچکاره تحمل نشود و آنها با زیادهخواهی عملا چوب لای چرخ بخشی از صنعت نیمبند سینمای کشور کنند.
در تازهترین نمونه «سعید خانی» تهیهکننده فیلم سینمایی «رها» عنوان کرد که قاچاق فیلمش باعث شده تا پیشبینی او از بازگشت 20 میلیارد تومانی سرمایه این اثر محقق نشود. پیشتر در فرایند قاچاق، این کلوبها و دستفروشها بودند که وظیفه برهمزدن فرایند طبیعی توزیع فیلم را بهعهده داشتند، اما اکنون این شبکههای ماهوارهای هستند که با پخش فیلم در مرحله اکران آنلاین عملا همه چیز را بههم میریزند. در نمونهای دیگر گردانندگان این شبکهها به سازندگان فیلم «گوزنهای اتوبان» گفتند که اگر میخواهید اثرتان را دیرتر پخش کنیم 300 میلیون تومان به حسابمان واریز کنید! ایران عضو کنواسیون برن و درنتیجه قانون کپی رایت نیست، اما ما خود قانونی تحت عنوان «حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان» داریم که اگر همان را آداپته و بهروزنمایی کنیم میتوانیم از مضرات قاچاق فیلم جلوگیری به عمل بیاوریم.