بامداد دیروز، شهر بیت جن، در جنوب غربی سوریه، پس از درگیری مستقیم بین هستههای مقاومت محلی و نیروهای دشمن صهیونیستی، شاهد تشدید بیسابقهای از حملات اسرائیل بود. این تشدید حملات ناشی از حمله یک گشت نظامی اسرائیل برای دستگیری شهروندان سوری بود که به گفته رسانههای عبری منجر به دستگیری سه نفر شد. در جریان عقبنشینی گشت، درگیری مستقیمی بین نیروهای اسرائیلی و اعضای هسته مقاومت رخ داد که منجر به زخمی شدن تعدادی از پرسنل ارتش اشغالگر شد. طبق اطلاعات به دست آمده، این درگیری تقریباً منجر به اسارت سربازان اسرائیلی پس از محاصره و از کار افتادن وسیله نقلیه نظامی آنها شد. سپس نیروهای اسرائیلی حملات خود را با گلولهباران توپخانه و حملات هوایی تشدید کردند و 20 خانه غیرنظامی را هدف قرار دادند.
منبع امنیتی عبری: حادثه در روستای بیت جن رخ داد در فاصله ۱۰ کیلومتری از مرز با “اسرائیل” و جبل الشیخ، منطقهای که “ارتش” به طور مکرر در آن فعال است. حادثه حدود ساعت دو بامداد در عملیاتی برای دستگیری اعضای تحت تعقیب سازمان جماعت اسلامی در منازلشان آغاز شد. نیروی چترباز ذخیره از لشکر ۵۵ وارد ساختمان شد، عوامل جماعت اسلامی را بیرون آورد و شروع به خروج برای بازجویی کرد. هنگام خروج نیرو از ساختمان، از فاصله نزدیک به آنها تیراندازی شد که منجر به زخمی شدن ۱۳ سرباز شد، سه نفر از آنها به شدت مجروح و بقیه زخمیهای متوسط تا خفیف داشتند.اشغالگران به آتش پاسخ دادند و همچنین نیروی هوایی به محل حادثه شتافت اما به دلیل نزدیکی نیروها به عوامل جماعت اسلامی نتوانست تیراندازی کند. با وجود تبادل آتش، افراد تحت تعقیب دستگیر و به بازجویی امنیتی در “اسرائیل” منتقل شدند.نیروها مجبور شدند یک جیپ نظامی نوع هامر را در میدان رها کنند، سپس محل جیپ شناسایی و توسط نیروی هوایی مورد حمله قرار گرفت.
پس از فرار گشتی از دست رزمندگان مقاومت، نیروهای اشغالگر در اطراف شهر در تپه بت الورد، در میان پروازهای سنگین بالگرد و شناسایی، مستقر شدند. این امر منجر به توقف تردد غیرنظامیان در جادهای شد که مزرعه بیت جن را به منطقه مورد هدف متصل میکرد. حملات اسرائیل به اینجا ختم نشد؛ هواپیماهای شناسایی اشغالگران همچنین یک موتورسیکلت حامل دو مرد جوان را که برای ارائه کمکهای پزشکی به بستگان خود در شهر در حال حرکت بودند، هدف قرار دادند. به گفته منابع آگاه منطقه، بلافاصله پس از حمله، مقررات منع رفت و آمد برقرار شد و از ورود آمبولانسها و پرسنل دفاع مدنی به منطقه جلوگیری شد.
تا بعد از ظهر دیروز، تعداد کشتهشدگان به ۱۳ نفر رسید و احتمالاً به دلیل وجود افرادی که هنوز در زیر آوار گرفتار شدهاند و دهها زخمی، این تعداد افزایش خواهد یافت. پنج نفر از قربانیان تجاوز اسرائیل از یک خانواده بودند، علاوه بر دو قربانی که بستگانشان از ژوئن گذشته در زندانهای اسرائیل بازداشت شدهاند.
از طرف اسرائیلی، رسانههای عبری، از جمله کانال ۱۲، گزارش دادند که یک بالگرد ارتش اسرائیل در مرکز پزشکی شیبا فرود آمده و سربازان زخمی از درگیریهای بیت جن را حمل میکرد. ارتش اذعان کرد که پنج نفر از سربازانش زخمی شدهاند که حال سه نفر از آنها وخیم است، در حالی که انتظار میرود تعداد واقعی مجروحان بیشتر باشد.
در همین راستا، سایت خبری اسرائیلی والا گزارش داد که سربازان اشغالگر پس از یک درگیری مسلحانه از شهر بیت جن فرار کردند و یک وسیله نقلیه نظامی را رها کردند که منجر به حمله هوایی شد. این گزارش همچنین به «انتقاد شدید در فرماندهی شمالی اسرائیل در مورد آمادگی ناکافی نیرویی که به بیت جن حمله کرد و از کمین غافلگیر شد» اشاره کرد. در همین حال، کانال ۱۳ اعلام کرد که «دیشب در سوریه بار دیگر آنچه را که نباید فراموش کنیم به ما یادآوری کرد. حتی وقتی آنها مشغول جنگ با یکدیگر هستند، به محض اینکه نیروهای ما برای خنثی کردن تروریسم وارد میشوند، بلافاصله به آنها شلیک میشود، زیرا ما همیشه هدف کسانی هستیم که در آنجا سلاح حمل میکنند.»
در حالی که ارتش اسرائیل گروه های مسلح به ظاهر اسلامی را مسئول وقایع بیت جن دانست، این حادثه در ذهنیت اسرائیلیها فراتر از یک حادثه امنیتی یا یک رویارویی محلی در چارچوب تهاجمهای تقریباً “معمول” اسرائیل به جنوب سوریه است. در اصل، این حادثه نشان میدهد که این منطقه دارای ویژگیهای جغرافیایی، اجتماعی و امنیتی است که آن را بیثبات و مستعد اشتعال در هر نقطه اصطکاک میکند. به عبارت دیگر، برای اسرائیل به نظر میرسد که جنوب سوریه یک صحنه عملیاتی نیست که جزئیات آن همیشه قابل کنترل باشد، بلکه محیطی مستعد تغییر سریع و ظهور بازیگران محلی است که نمیتوان آنها را از طریق سازوکارهای بازدارندگی سنتی مدیریت کرد. این بدان معناست که میتواند در هر زمانی، با هدایت اراده مردمی و بدون نیاز به هیچ مداخله سیاسی از بالا، وارد مرحله جدیدی از رویارویی شود.
اگرچه این تهاجم از زمان سقوط اسد، اولین مورد از این نوع نیست ( بیت جن شاهد تهاجمهای متعددی بوده است، که مهمترین آنها در ژوئن 2025 بوده است ) اما از قضا، این بار نیروهای اشغالگر خود را در تماس مستقیم با هستههای مقاومت در میان جمعیتی یافتند که به طور فزایندهای از اقدامات اسرائیل ناامید شده بودند. این اقدامات شامل قتل خونسردانه یک غیرنظامی معلول و دستگیری هفت غیرنظامی، که پنج نفر از آنها از یک خانواده بودند، در 22 ژوئن 2025 بود. بازداشتشدگان عبارتند از علی قاسم حماده، محمد بدیع حماده، احمد، محمد و حسام الصفدی، عامر البدوی و مامون السعدی. این فهرست نشان دهنده بیشترین تعداد بازداشتشدگان در یک روز و در یک منطقه جغرافیایی خاص است و تعداد کل بازداشتشدگان در بیت جن را به تنهایی به 10 نفر و تعداد کل بازداشتشدگان سوری، چه قبل و چه بعد از سقوط اسد، به 49 نفر میرساند.
در حالی که اسرائیل در طول سالهای گذشته تلاش کرده است تا تجاوزات خود را به یک «حرکت روتین» تحمیلی بر جمعیت و محیطهای اطراف تبدیل کند، و در این چارچوب عبور وسایل نقلیه و گشتزنیها در مرزهای برخی روستاها را به پدیدهای عادی تبدیل کند که واکنشی را ایجاب نکند، آنچه در بیت جن اتفاق افتاد، «شوک معکوس» را برای سیاستگذاران اسرائیلی ایجاد کرد؛ زیرا مشخص شد که محیطی که قرار است خسته و مشغول دغدغههای محلی خود باشد، ممکن است ناگهان افرادی را تولید کند که قادر و حتی مایل به مقابله با این الگوی تجاوز باشند و ثابت کنند که مناطق آنها صرفاً فضاهای «خلأ امنیتی» نیستند که در معرض تجاوزات اسرائیل قرار داشته باشند و آنها را تهدید کنند.
خطر بزرگتر برای اسرائیل این است که واکنش مردم بیت جن به سایر روستاهای جنوب سوریه «سرایت» کند، به ویژه آنهایی که از یک سو از ضعف قدرت مرکزی رنج میبرند و از سوی دیگر تحت سلطه سنتهای اجتماعی محلی هستند که هنوز قادر به ایجاد نوعی ابتکار دفاعی هستند و این امر تصور اسرائیل از احتمال نقض مرزهای سوریه و ورود و خروج از آنها، طبق ریتم خود تلآویو، و بدون هیچ مقاومت واقعی را تضعیف میکند.
با توجه به تأثیر قابل توجه مقاومت مردمی اخیر علیه اسرائیل، صداهایی در درون نهاد امنیتی اسرائیل بلندتر شده است که بر ضرورت جلوگیری از استقرار هرگونه نهاد سازمانیافته یا محلی در نزدیکی مرزهای اسرائیل تأکید میکنند و چنین اقدامی را «اشتباه استراتژیک مهلک» میدانند. برخی از این صداها تا آنجا پیش رفتهاند که وضعیت فعلی سوریه را «بیش از حد ناپایدار میدانند که امکان توافقات یا تفاهمات امنیتی بلندمدت را فراهم کند» و استدلال میکنند که با توجه به «قلمرو میدانی که ظرف چند ساعت تغییر میکند»، نمیتوان به هیچ مذاکره یا مسیر سیاسی اعتماد کرد. این منطق، نشاندهنده اصرار مجدد اسرائیل بر حفظ کنترل بر چندین مکان استراتژیک، بهویژه منطقه حرمون، است که «قلمرو حاکمیتی» محسوب میشود، که تلآویو آن را «قمار بیملاحظهای» میداند که نهاد امنیتی اسرائیل نمیتواند آن را بپذیرد.