ترامپ ممکن است به دلیل تابآوری قابل توجه بازار انرژی در طول جنگ و بازگشت سریع قیمتها به سطح پیش از جنگ پس از اعلام تفاهمنامه ژوئن، دچار خوشخیالی شده باشد. اما طولانی کردن این بنبست، ریسک بسیار بالاتری نسبت به چند ماه پیش دارد.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ رویترز روز گذشته در گزارشی نوشت: در حالی که بازارها نسبت به تنشهای آمریکا و ایران آرام به نظر میرسند، کاهش ذخایر نفتی، جهان را در برابر شوک انرژی جدید آسیبپذیرتر کرده است. ایران و آمریکا هر دو بار دیگر محاصرههای متقابلی را برای تنگه هرمز اعلام کردهاند که توافق آتشبس از پیش شکننده را عملاً فلج کرده است. این موضوع باید زنگ خطری برای معاملهگران نفتی باشد که روی بازگشت سریع به شرایط عادی حساب باز کرده بودند. اما بازارها «خوشبین» به نظر میرسند؛ و این ممکن است یک خطای محاسباتی بزرگ باشد. بازار جهانی نفت و گاز در طول درگیری ۱۰۸ روزه، تا حد زیادی به لطف ذخایر عظیم جهانی که پیش از آغاز جنگ وجود داشت، تابآوری قابل توجهی از خود نشان داد، اما بازار انرژی دیگر با ذخایر اضطراری فراوان محافظت نمیشود؛ بنابراین حاشیه خطا بسیار کوچکتر شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که آمریکا «نگهبان تنگه هرمز» خواهد شد و اطمینان حاصل خواهد کرد که این گلوگاه حیاتی کشتیرانی که پیشتر یکپنجم عرضه نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد، برای سایر کشتیها باز بماند. ترامپ افزود که در عوض، آمریکا هزینهای به نرخ ۲۰ درصد دریافت خواهد کرد. واکنش بازار نفت به تمام این اتفاقات بهطور شگفتآوری آرام بوده است. شاخص جهانی نفت خام برنت از سهشنبه هفته گذشته که دور جدید حملات متقابل آغاز شد، بیش از ۱۰ درصد افزایش یافته و به بالای ۸۰ دلار در هر بشکه رسیده است. اگرچه این افزایش قابل توجه است، اما قیمتها همچنان بسیار پایینتر از اوج قیمتی ۱۱۸ دلاری در اواخر ماه مارس باقی ماندهاند. به نظر میرسد سرمایهگذاران احتمال بازگشت به جنگ تمامعیار و توقف کامل جریان نفت و گاز از هرمز را نادیده میگیرند؛ این فرضیه منطقی است، اما همچنان ریسک بالایی دارد.
ترامپ احتمالاً از افزایش قیمت بنزین داخلی در اوج فصل سفرهای تابستانی، بهویژه در ماههای منتهی به انتخابات میاندورهای حساس نوامبر، استقبال نخواهد کرد. ترامپ ممکن است به دلیل تابآوری قابل توجه بازار انرژی در طول جنگ و بازگشت سریع قیمتها به سطح پیش از جنگ پس از اعلام تفاهمنامه ژوئن، دچار خوشخیالی شده باشد. اما طولانی کردن این بنبست، ریسک بسیار بالاتری نسبت به چند ماه پیش دارد.
دلیل این امر آن است که «بالش ایمنی» نفتی جهان بهشدت ته کشیده است. در طول درگیری ۴.۵ ماهه، دولتها، پالایشگاهها و معاملهگران حجم بیسابقهای از نفت خام و سوخت را از ذخایر اضطراری برای جبران فقدان حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز صادرات خلیج فارس آزاد کردند. آن آزادسازیها به جلوگیری از شوک قیمتی که بسیاری از تحلیلگران در آغاز جنگ از آن میترسیدند کمک کرد، اما به بهای گزافی تمام شد. بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، موجودی نفت جهانی بین ماههای مارس تا مه، در مجموع ۳۶۰ میلیون بشکه کاهش یافت که معادل حدود ۳.۹ میلیون بشکه در روز است. موجودیهای خشکی در ژوئن نیز به کاهش خود ادامه دادند و ۹۶ میلیون بشکه دیگر، یا حدود ۳.۲ میلیون بشکه در روز، افت کردند.
این کاهش بهویژه در آمریکا چشمگیر بوده است. ذخایر نفت آمریکا پس از صادرات رکوردشکن نفت خام و فرآوردههای پالایششده در طول جنگ، به پایینترین سطحی رسیده که در دهههای اخیر دیده نشده است. این آسیبپذیری از نگاه واشنگتن دور نمانده است. اوایل این ماه، «جیدی ونس» معاون رئیسجمهور آمریکا استدلال کرد که توافق آمریکا و ایران به جهان زمان کافی برای بازسازی ذخایر نفتی تخلیهشده، پیش از هرگونه خصومت احتمالی جدید، میدهد. با این حال، بر اساس سطح فعلی موجودیها، جهان به زمان بسیار بیشتری نیاز دارد. برخلاف ماه فوریه که موجودی نفت کشورها پُر و ذخایر اضطراری فراوان بود، بازار جهانی نفت ظرفیت بسیار کمتری برای جذب یک شوک بزرگ دیگر دارد. شاید این مهمترین درسی باشد که سرمایهگذاران امروز از آن غافل ماندهاند.