پژوهشگران سیتیبانک اعلام کردهاند که حتی در صورت تمدید آتشبس در خاورمیانه، رفع اختلال در تردد از تنگه هرمز و بازگشت تولید نفت به سطح پیشین تا پایان ماه ژوئن، احتمال میرود ذخیرهسازی نفت خام و فرآوردههای نفتی جهان حدود ۹۰۰ میلیون بشکه کاهش یابد.
یه گزارش گروه اقتصادی نوبنیاد؛ به گفته این پژوهشگران، این رقم شامل افت ۵۰۰ میلیون بشکهای قبلی و کاهش ۴۰۰ میلیون بشکهای ناشی از تأخیر در افزایش تولید، مشکلات لجستیکی و خسارتهای مرتبط با تنشهای خاورمیانه است.
سیتیبانک تأکید کرده که حتی با فروکش کردن تنشهای منطقه، ذخیرهسازی جهانی نفت خام و فرآوردهها تا پایان ژوئن به کمترین سطح طی هشت سال گذشته خواهد رسید. همچنین اگر اختلال در تردد از تنگه هرمز یک ماه دیگر ادامه یابد، مجموع کاهش ذخیرهسازیها به حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون بشکه میرسد.
بر اساس این سناریو، انتظار میرود قیمت نفت خام برنت در سهماهه دوم، سوم و چهارم سال ۲۰۲۶ بهترتیب به حدود ۱۱۰، ۹۰ و ۸۰ دلار برای هر بشکه برسد. بهگفته سیتیبانک، تداوم اختلال تردد بهمدت دو ماه میتواند کاهش ذخیرهسازیها را به حدود یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون بشکه برساند؛ سطحی بیسابقه بر پایه دادههای ۲۵ سال اخیر. این بانک همچنین پیشبینی کرده است که در صورت تداوم محدودیتها در تنگه هرمز، قیمت نفت تا سهماهه دوم سال جاری میلادی به ۱۳۰ دلار برای هر بشکه برسد.
تهی شدن ذخایر نفت در صورت ادامه جنگ
بلومبرگ نوشت: پس از بسته شدن تنگه هرمز، قیمت نفت هنوز به طور کامل منعکسکننده بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ نیست. سعد رحیم، اقتصاددان ارشد گروه ترافیگورا، در اجلاس کالاهای فایننشال تایمز در لوزان گفت که تاکنون این درگیری منجر به از دست رفتن یک میلیارد بشکه عرضه شده است و در صورت ادامه، این مقدار میتواند به ۱.۵ میلیارد بشکه افزایش یابد. فردریک لاسر، رئیس تحلیل در گروه بازرگانی گانور، گفت که اگر جنگ یک ماه دیگر ادامه پیدا کند، بازارهای نفت به «ته مخازن» خواهند رسید، عبارتی به این معنا که بازارها از ذخایر خود تهی میشوند.
اختلاف بیسابقه قیمت نفت فیزیکی با برنت
در پی تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و اختلال در عرضه، عربستان سعودی قیمت فروش نفت خود به مشتریان اروپایی را بهطور بیسابقهای افزایش داده است؛ بهگونهای که نفت این کشور اکنون با فاصلهای قابل توجه بالاتر از شاخص جهانی برنت معامله میشود. طبق گزارش بلومبرگ، قیمت فروش فیزیکی نفت عربستان به اروپا از حالت تخفیف، به پریمیومی نزدیک به ۲۸ دلار بالاتر از برنت رسیده که بخش عمدهای از آن ناشی از افزایش هزینههای بیمه در شرایط جنگی است. این تحول ناگهانی بیانگر فشار شدید بر بازار فیزیکی نفت است؛ جایی که خریداران برای دستیابی به محمولههای واقعی، حاضرند مبالغ بسیار بیشتری نسبت به بازار کاغذی پرداخت کنند.
دادههای شرکت کپلر نیز نشان میدهد بارگیری نفت خام از بندر استراتژیک ینبع عربستان در هفته منتهی به ۲۴ فروردین با کاهش ۱۷ درصدی نسبت به هفته پیش از آن، به پایینترین سطح از اواسط اسفند گذشته رسیده است. میانگین بارگیری روزانه از این بندر در آن هفته به ۳.۵ میلیون بشکه سقوط کرده، در حالی که این رقم در هفته منتهی به ۱۷ فروردین حدود ۴.۲ میلیون بشکه بوده است.
این کاهش در حالی رخ داده که تنها چند ساعت پیش از اعلام آتشبس، ایران بندر ینبع و خط لوله شرق به غرب عربستان را هدف حمله قرار داده بود. مقامات سعودی دو روز بعد اعلام کردند که خسارتها رفع شده و خط لوله به ظرفیت عادی بازگشته است. بندر ینبع در دریای سرخ در حالی نقش حیاتی در استراتژی صادراتی عربستان دارد که تنگه هرمز در کنترل ایران قرار گرفته و این بندر مسیر اصلی دور زدن این تنگه محسوب میشود.
کویت نیز بهدلیل بستهشدن تنگه هرمز، در صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی وضعیت «فورسماژور» اعلام کرده است. طبق گزارش رویترز، این تصمیم در پی بنبست دریایی در خلیج فارس اتخاذ شده که مانع ورود تانکرها شده و این کشور را از عمل به برخی تعهدات صادراتی بازداشته است.
بازار نفت هنوز اثر واقعی اختلال عرضه را قیمتگذاری نکرده است. در همین حال، مدیرعامل بزرگترین معاملهگر نفت فیزیکی جهان، شرکت گانور، نسبت به شدت نوسانات بازار هشدار داده و گفته است که بازار کاغذی هنوز نتوانسته قیمتهای بازار فیزیکی را منعکس کند. گری پدرسن، رئیس و مدیرعامل گروه گانور، در گفتوگو با فایننشالتایمز اظهار کرد که کاهش فصلی تقاضا پیش از فصل اوج رانندگی در تابستان، همراه با ادامه جنگ در غرب آسیا، میتواند نوسانات شدید قیمت نفت را طی ماههای آینده تداوم بخشد. او تأکید کرد: «صاف و ساده بگویم، بازار میتواند بسیار پرنوسان باشد.»
پدرسن، بخشی از نوسانات اخیر قیمت نفت را ناشی از «پیامرسانی سیاسی» از سوی دونالد ترامپ دانسته و میگوید این پیامها میتوانند بازار را بهطور معناداری تحت تأثیر قرار دهند. او توضیح داد که بازارهای آتی نفت هنوز اختلال گسترده عرضه فیزیکی ناشی از بستهشدن تنگه هرمز و محدود شدن صادرات نفت خام و سوخت از خاورمیانه را بهطور کامل در قیمتها لحاظ نکردهاند؛ در حالیکه خریداران در سراسر جهان برای جایگزینی نفت خاورمیانه با دشواری مواجه هستند.