مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو در نشست خبری یازدهمین نمایشگاه بینالمللی دارو و صنایع وابسته (ایران فارما) درباره افزایش قیمت دارو گفت: امسال دارو به طور میانگین حدود ۱۰۳ درصد افزایش قیمت داشته، اما پرداختی بیماران حدود ۳۵ درصد افزایش پیدا کرده است. در ادامه سال هم اگر نرخ ارز و تورم بیشتر شود، حتما باز هم اصلاح قیمت خواهیم داشت. با وجود افزایش قیمتهای اخیر، قیمت دارو در ایران همچنان نسبت به قیمت دارو در کشورهای منطقه و همه جای دنیا کمتر است.
پیرصالحی با بیان اینکه همزمان با سفر رئیس جمهور به هند، چند پرواز محدود مجوز پرواز مستقیم از هند به ایران را گرفتند، گفت: هنوز مسیری برای حمل دریایی مستقیم دارو و مواد اولیه دارویی به کشور باز نشده است، اما به دنبال کسب مجوزهایی برای دارو و تجهیزات پزشکی هستیم، اما هنوز شیوه حمل، غیرمستقیم است در چند روز اخیر، چند پرواز محدود مجوز پرواز مستقیم از هند به ایران را گرفتند که امیدواریم بتوانیم مجوزهای بیشتری را در این زمینه بگیریم.
وی ادامه داد: در اجلاس اخیر بریکس در هند، رئیس جمهور شخصا از مسئولان هندی پیگیر مشکلات حملونقل و تامین دارو بود و خوشبختانه در همین سفر توانستیم مقداری از کالاهایی را که در هند مانده بودند، با یکی، دو پرواز از هند به ایران منتقل کنیم. شخص رئیس جمهور در این زمینه پیگیر است.
رئیس سازمان غذا دارو با اشاره به کاهش ۹۰۰ میلیون دلاری ارز ترجیحی حوزه دارو در سال جاری گفت: از بودجه ۳.۵ ارز ترجیحی دارو و تجهیزات پزشکی در آغاز سال جاری، حدود ۵۰۰ میلیون دلار از کم شد و باید برای جایگزینی آن از ارز غیر ترجیحی استفاده شود شود همچنین به منظور حمایت از تولید داخل، سازمان پیشنهاد داد که ۴۰۰ میلیون دلار ارز ترجیحی اقلامی مانند انسولین، آلبومین، آیویآیجی قطع شود، بنابراین امسال نسبت به سال گذشته حدود ۹۰۰ میلیون دلار ارز ترجیحی کمتری استفاده میکنیم که باعث افزایش قیمت دارو میشود.
وی ادامه داد: سال گذشته حدود ۱.۵ میلیارد دلار ارز غیر ترجیحی میگرفتیم که نرخ آن حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان بود که نرخ آن به ۱۷۰ هزار تومان افزایش یافته است که این افزایش نرخ نیز به صورت مستقیم به قیمت دارو اضافه میشود باید مابهالتفاوت ناشی از حذف ارز ترجیحی و یا افزایش نرخ ارز غیر ترجیحی توسط بیمهها پوشش داده شود تا فشار بیشتری به مردم وارد نشود، اما نگرانی این است که در ادامه سال، بدهی بیمهها به حوزه سلامت افزایش یابد و میزان مطالبات به حدی رسیده که کار برای صنعت دارو بسیار سخت شده است. باید بودجه سال آینده مناسب نوشته شود.
پیرصالحی درباره تخلف سبد فروشی دارو یعنی خرید دارو به شرط خرید مکمل بیان کرد: سبد فروشی داروخانه از پخش تخلف است و با همکاری تعزیرات برخورد میکند، اما برخی پخشها مواردی این تخلف را داشتند و در شرایطی که دارو به سختی به دست مردم میرسد، نمیتوان با این موارد تخلف مدارا کرد.
رئیس سازمان غذا و دارو درباره داروهای دور ریز در خیابانها و تصاویر منتشر شده در فضای مجازی گفت: بازرسی سازمان غذا ودارو در حال بررسی است و باید دانست دارو شرایط امحای خاص دارد.
پیرصالحی درباره تامین واکسن آنفلوانزا و تاخیرهای پیش آمده گفت: واکسن آنفلوانزا در سالهای اخیر به صورت ۴ ظرفیتی تولید میشد و امسال سازمان جهانی بهداشت تغییراتی در سوش آنفلوانزا داشت و اعلام سوشهای مورد تایید از سوی این سازمان با یک ماه تاخیر اتفاق افتاد و تولیدکنندگان و ما سفارشها را از بهمن و اسفند دادیم و سفارشها از اردیبهشت انجام شد، اما شرکتهای اروپایی بد قولی کردند و زمان تحویل را به نیمه مهر به بعد منتقل کردند و قیمت را علی رغم توافق قبلی افزایش دادند و امسال از منابع اروپایی واکسن نخواهیم داشت و یک میلیون واکسن تا پایان شهریور در اختیار معاونت بهداشتی قرار خواهد گرفت و با توجه به تغییر منابع وارداتی واکسن امسال دوز کمتری نسبت به سال قبل در اختیار داروخانهها قرار خواهد گرفت.
رئیس سازمان غذا و دارو درباره بدهیهای داروی مطالبات پخش داروها گفت: مطالبات پخشهای دارویی تا پایان مرداد به ۲۶۷ همت رسیده که ۱۸۴ مربوط به بخش خصوصی و ۸۲.۷ همت مربوط به بیمارستانها و مراکز دولتی است. بودجه ارز از ۳.۵ به ۳ رسیده است و ارز دارو در سقف علی رغم و امیدواریم سهم ارز غیر ترجیحی افزایش پیدا کند. در اولویت بندی ما ماهی یک تا ۲ بار لیست به بانک مرکزی میدهیم و بانک مرکزی بر این اساس ارز را تامین میکند و برخی موارد جا به جایی برای منابع ارزی اتفاق میافتاد برای مثال در برخی ماهها کشور تامین کننده ارز تفاوت میکند.
وی افزود: ما مراجعانی از مردم و مسئولان داریم که درخواست داروی خارجی میکنند ما سعی کردیم تبعیضی بین مردم و مسئولان نگذاریم در انسولین چند تولید کننده داخلی داریم که پرداختی مردم در ماه با بیمه حدود ۶۰ هزار تومان است، اما پرداختی در انسولین خارجی بیش از یک میلیون تومان است و تاکید میکنم، هیچ انبار دارویی برای مسئولان نداریم.
وی درباره داروهای اهدایی صلیب سرخ جهانی به ایران گفت: ۱۹۴ تن دارو و تجهیزات و کالاهایی که صلیب سرخ به هلال احمر تحویل شده است، لیست داروهای اهدایی به سازمان غذا و دارو اعلام و در بیمارستانهای دولتی با اعلام ما تقسیم شده است.
رئیس سازمان غذا و دارودر واکنش به اتفاقات رخ داده در هلدینگ شفادارو طی چند روز اخیر گفت: درباره رفتاری که در برخی هلدینگهای دیده میشود، اعتراض خود ر ا اعلام کردیم. قبلا هم وزیر بهداشت با هلدینگهای دارویی و نهادهای بالادستی آنها و همچنین وزرای مربوطه جلسه گذاشتیم و نگرانیهای وزارت بهداشت به آنها منتقل شده است. در شرایط فعلی این نوع رفتارها مناسب نیست و اینکه یک تصمیم مدیریتی را نتوانند بگیرند و تغییرات لحظهای رخ دهد، درست نیست. ثبات مدیریت در این هلدینگها به تامین داروی کشور کمک میکند. در این زمینه نامهنگاری شده و جلساتی گذاشته شده است که امیدواریم موثر واقع شود و اگر قرار است تغییراتی هم در این هلدینگها رخ دهد، مدیران شایسته انتخاب شوند و بتوانند به کار ادامه دهند.
رئیس سازمان غذا ودارو بیان کرد: صنعت دارویی کشور بعد از چندین دوره برگزاری ایران فارما، یک نقطه قوت خوب دارد. این نمایشگاه اهداف از نمایش توانمندی و تابآوری صنعت گرفته تا نوآوری و ایجاد مزیتهایی در شبکه ارتباطی فعالان این حوزه در بلندمدت دارد، مسئولانی که در این نمایشگاه شرکت میکنند، با دغدغههای فعالان صنعت دارو از نزدیک آشنا میشوند. ما به دنبال تابآوری سلامت در کشور هستیم و دوستان در نمایشگاه امسال شعار خوبی را انتخاب کردهاند؛ «ایران سلامت میماند».
پیرصالحی گفت: در شرایط سخت جنگی همه تلاشمان را میکنیم که از تمام زنجیره تأمین تا ارائه خدمات، با وجود مشکلات موجود ادامه داشته باشد. با وجود تلاش چندینبرابری برای افزایش تولید، تحریمهای مالی و بانکی همچنان مشکلاتی ایجاد کرده است. حوزه تنظیمگری و تولید تلاش میکنیم این مشکلات مدیریت شود.
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به شرایط کشور و روایتهای رسانههای بیگانه درباره کمبود دارو گفت: باید برای شرایطی که دشمن از هر ابزاری برای ضربه زدن استفاده میکند، آماده باشیم و اجازه ندهیم دارو به عنوان یک بحران کشوری نشان داده شود. در شبکههای معاند روی موضوع دارو برنامهریزی میکنند و میگویند دارو نیست و گران است، اما نمیگویند کدام دارو. ما ۱۷ هزار پروانه دارو داریم و اگر گزارشی درباره گرانی منتشر میشود، باید مشخص شود کدام دارو گران شده است. آیا اسمی ندارند؟ آیا این گزارشها هدفدار نیست؟
پیرصالحی درباره داروهای اهدایی به کشور گفت: گفته میشود چند صد تن دارو به کشور اهدا شده و پرسیده میشود این داروها کجاست؟ این داروها به هلال احمر داده شده و آمار توزیع آن مشخص است. این اقدام خوبی است که در شرایط جنگی، کشورهای دوست به ما دارو اهدا میکنند، اما کل این میزان حتی به اندازه مصرف یک ماه بیمارستانهای ما هم نمیشود و نمیتواند نیاز کشور را جبران کند.
کمبود داروهای حیاتی در کمترین حد ممکن
پیرصالحی با بیان اینکه منابع مورد نیاز برای تأمین دارو بسیار بیشتر از این میزان است، گفت: در توان اقتصادی کشور نیست که نیاز دارویی را با واردات تأمین کند و وظیفه داریم از صنعت دارویی کشور حمایت کنیم.
رئیس سازمان غذا ودارو درباره تفاوت وضعیت داروهای ایرانی و برند نیز اظهار کرد: داروهای برندی که تغییر نرخ ارز داشتهاند و بیمه پوشش پرداختی کمتری برای آنها دارد، باعث افزایش پرداخت از جیب مردم شدهاند. بیمهها بهدرستی از داروی ایرانی حمایت میکنند، اما داروی وارداتی با ارز آزاد را نمیتوانند به همان شکل حمایت کنند.
پیرصالحی ادامه داد: امروز در داروهای حیاتی و ضروری کشور که در دو جنگ و ناآرامی دیماه برای بیماران به صورت رایگان تأمین شد، کمبودی نداشتیم. داروهای حیاتی هم که پیش از جنگ با کمبود مواجه بودند، امروز کمبودشان در کمترین حد ممکن است. اما در داروهای برند حتماً کمبودهای زیادی داریم و تأمین آنها مشکل است. باید بدانیم شرایط کشور باعث میشود که تأمین همان داروهای برند نیز با دشواری همراه باشد و قیمت آنها هم نیازمند حمایت سازمانهای بیمهگر است.
رئیس سازمان غذا و دارو تأکید کرد: باید کمک کنیم مردم حس القایی کمبود دارو نداشته باشند. گزارشهای مثبت دارویی میتواند به مردم کمک کند. باید نشان دهیم که در این شرایط سخت، صنعت دارویی کشور در ۲ سال گذشته، با وجود درگیری با بحران، به فکر نوآوری بوده است. داروهای جدیدی که طی این مدت تولید و عرضه شده، نشان میدهد که برای نوآوری تلاش میشود و صنعت به علم روز و آینده فکر میکند. همچنین عمق تولید مواد اولیه در کشور در حال افزایش است. امیدواریم به روزی برسیم که هیچ کمبود دارویی نداشته باشیم؛ البته در همه دنیا کمبود وجود دارد و در کشور ما با توجه به شرایط سخت، این مسئله دشوارتر است.
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به نقش این سازمان در کنترل قیمت دارو اظهار کرد: همه، چه تولیدکننده و چه دولت، علاقهمند هستند دارو با پایینترین قیمت ممکن در اختیار مردم قرار گیرد. هر تغییری در نرخ ارز، چه ارز ترجیحی و چه غیرترجیحی، بر قیمت دارو اثر میگذارد و سازمان غذا و دارو تلاش میکند این تغییرات و افزایش قیمتها را تا حد امکان کنترل کند.
پیرصالحی افزود: معمولاً تا حدود ۱۰ درصد افزایش نرخ ارز تلاش میکنیم این افزایش در قیمت دارو منعکس نشود، اما وقتی افزایش نرخ ارز از این میزان عبور میکند، دیگر اعمال فشار برای اینکه صنعت دارو با همان قیمت قبلی محصول خود را عرضه کند، دشوار خواهد بود. هدف ما این است که هم قیمت را کنترل کنیم و هم اطمینان داشته باشیم تولیدکنندگان از منابع ارزی موجود به شکل صحیح و کارآمد استفاده میکنند و فشار کمتری به مردم وارد شود.
رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: در مواردی که لازم باشد، باید اصلاح قیمت به اندازهای انجام شود که صنعت بتواند به فعالیت خود ادامه دهد و ظرفیت تولید حفظ شود. با وجود افزایشهای اخیر، قیمت دارو در ایران همچنان در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه و جهان پایین است و لازم است به اندازهای از تولیدکنندگان حمایت کنیم که ظرفیت تولید از بین نرود. به نظر من تاکنون در این زمینه موفق بودهایم، هرچند طبیعی است که صنعت دارو همچنان مطالبات و نارضایتیهایی داشته باشد.
پیرصالحی درباره تامین داروهای وارداتی گفت: واردات از چین همچنان ادامه دارد و هم داروهای ساختهشده و هم مواد اولیه از این کشور وارد میشود. تأمین مواد اولیه از هند نیز خرید انجام میشود هرچند همچنان با چالشهایی در حمل و نقل مواجه هستیم و تلاش میکنیم این مشکلات کاهش پیدا کند. در حوزه حملونقل از برخی پروازهای محدود و مسیرهای دریایی جایگزین استفاده میشود، اما مسیرهای جایگزین معمولاً زمان بیشتری برای انتقال کالا نیاز دارند. داروهای برند همچنان در مواردی که امکان انتقال غیر بانکی یا استفاده از مسیرهای قابل انتقال وجود داشته باشد، از اروپا تأمین میشوند، اما تأمین از مسیرهای بانکی با فشار و محدودیت مواجه است.
پیرصالحی درباره مطالبات بیمهای داروخانهها بیان کرد: به یک سال نزدیک شدهایم و هفته گذشته مطالبات مربوط به مهرماه سال گذشته پرداخت شده است. طبیعی است که همه نگران هستند و دولت، سازمان برنامه و بودجه و دستگاههای مربوط نیز در تلاش هستند منابعی را برای حوزه سلامت و بیمهها پیشبینی و تأمین کنند.
رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: برای بیمه تأمین اجتماعی نیز منابعی در نظر گرفته شده است، اما اجرای این موارد با توجه به شرایط و مشکلات موجود در کشور، با چالشهایی همراه است. در حال حاضر همه تلاش میکنند هم برای سازمان تأمین اجتماعی و هم برای بیمه سلامت، منابعی را که در بودجه پیشبینی شده است، به شکل مناسب نقد و پرداخت کنند. صحبت از منابع اضافه بر بودجه نیست، بلکه هدف این است که همان منابعی که در بودجه دیده شده، هرچه سریعتر تأمین و پرداخت شود.
رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: این نگرانی از سوی داروخانهها هم مطرح شده و جلسات مختلفی با انجمنهای داروسازی و نهادهای مرتبط برگزار شده است. بسیاری از داروخانهها عملاً با مشکلات جدی برای ادامه همکاری با بیمهها مواجه هستند، اما دوستان ما در حوزه داروخانه نیز با توجه به شرایط کشور و با وجود همه مشکلات، تلاش میکنند این اتفاق رخ ندهد و زنجیره تأمین دارو دچار اختلال نشود.
پیرصالحی تأکید کرد: امیدواریم هیچگاه شرایط به مرحلهای نرسد که مردم برای دریافت دارو مجبور شوند هزینه آن را بهصورت آزاد پرداخت کنند و نسخههای بیمهای عملاً قابل استفاده نباشند. تحقق این هدف نیازمند آن است که اجرای تعهدات بیمهها تقویت شود، منابع لازم در اختیار آنها قرار گیرد و اختلاف ایجادشده در منابع و مطالبات نیز در همین سال به منابع بیمهای اضافه شود تا بتوانیم به پرداخت مطالبات کمک کنیم. در حال حاضر در حوزه بیمه، مطالبات مربوط به داروخانهها به مهرماه رسیده و در حوزه دارویار به فروردینماه رسیدهایم. هدف این است که میزان معوقات کاهش پیدا کند و توان مالی زنجیره تأمین دارو افزایش یابد.
رئیس سازمان غذا و دارو افزود: تمام مجموعههای فعال در حوزه سلامت تا زمانی که توان دارند تلاش میکنند فعالیت خود را متوقف نکنند؛ چه بیمهها، چه شرکتهای توزیع و چه داروخانهها. ما باید این توان و تابآوری را تقویت کنیم. تاکنون زنجیره تأمین دارو تابآوری مناسبی از خود نشان داده است، اما لازم است این توان بیش از پیش تقویت شود تا بتوانیم در شرایط سخت، بیشترین کمک را به مردم ارائه کنیم و دسترسی مردم به دارو در همه شرایط حفظ شود.
