- نویسنده: محسن پوردادفر
عربستان سعودی سالهاست تلاش میکند با تکیه بر پول، تسلیحات غربی و شبکهای از نیروهای نیابتی، یمن را در محاصره نگه دارد اما تحولات اخیر یک واقعیت مهم را دوباره به رخ ریاض کشیده است. جنگ با یمن، جنگ با یک ارتش کلاسیک نیست که بتوان با بمباران چند موضع و اعزام چند ستون زرهی آن را وادار به عقبنشینی کرد. معادله امروز، معادلهای است که در آن انصارالله میتواند هزینه جنگ را مستقیماً به عمق راهبردی عربستان منتقل کند.
در روزهای اخیر از درگیریهای سنگین در محورهای الجوف، تعز، مأرب و الحدیده گزارش شده و نیروی هوایی عربستان نیز مواضعی در چند استان یمن را هدف قرار داده است. در همین حال، گزارشهایی از پیشروی نیروهای وابسته به ریاض و همچنین ضدحملات انصارالله منتشر شده است. اما نکته تعیینکننده، صرفاً کیلومترهای جابهجاشده در خطوط نبرد نیست. مسئله اصلی این است که چه طرفی قادر است میدان جنگ را برای طرف مقابل پرهزینهتر کند.
تحلیلهایی که حتی در رسانههای نزدیک به جریانهای مخالف انصارالله منتشر شده، بر انسجام، سازماندهی و روحیه بالای نیروهای یمنی تأکید دارند. این همان حلقه مفقودهای است که ریاض با صرف میلیاردها دلار برای ساخت نیروی نیابتی نتوانسته آن را خریداری کند.
همچنین اگر ریاض تصور کند میتواند با استفاده از نیروهای وابسته، فشار زمینی را بر انصارالله افزایش دهد، طرف مقابل نیز ابزارهایی برای انتقال فشار به حوزه دریایی و انرژی دارد. علاوه بر بابالمندب، یمن دسترسی راحتی به تمام پالایشگاههای عربستان دارد تا حدی که اگر اراده کند میتواند اندک نفتی هم که از کانال سوئز صادر میشود را مختل کند و پالایشگاههای شیوخ عربستانی را به طور کلی از میان ببرد.
همچنین گزارش اخیر «فایننشالتایمز» درباره هدف قرار گرفتن زیرساختهای نفتی آرامکو در جیزان، هشدار مهمی برای ریاض است. بهویژه آنکه این حمله بنا بر گزارش منتشرشده تنها یک ماه پس از حملهای مشابه رخ داده که بخشی از فعالیت پالایشگاه را موقتاً متوقف کرده بود.
جیزان به دلیل نزدیکی به مرز یمن، یکی از نقاط آسیبپذیر زیرساخت انرژی عربستان محسوب میشود. بنابراین اگر عربستان همچنان بخواهد از نیروهای نیابتی خود برای تشدید جنگ استفاده کند، مسئله دیگر صرفاً حفظ چند موضع در خاک یمن نیست بلکه امنیت زیرساختهای حیاتی سعودی است.
سعودیها باید یک واقعیت ساده را بفهمند. انصارالله برای ضربه زدن به منافع عربستان الزاماً نیاز ندارد ریاض را در یک نبرد کلاسیک شکست دهد. کافی است هزینه امنیت انرژی و تجارت دریایی را بالا ببرد.
اگر ریاض همچنان اصرار داشته باشد با نیابتیهای خود آتش جنگ را شعلهورتر کند، نباید از این واقعیت غافل شود که جنگ ممکن است از جبهههای یمن عبور کرده و مستقیماً به شریانهای حیاتی اقتصاد سعودی برسد.
