بازار جهانی نفت در آستانه دورهای تعیینکننده قرار گرفته است؛ دورهای که در آن، همزمانی اختلال عرضه، افت ذخایر و بازگشت تدریجی تقاضا، مسیر قیمتها را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس گزارش داد: بازار جهانی نفت در هفته گذشته شاهد تحولات مهمی بود؛ قیمت نفت خام برنت با روندی صعودی به محدوده بالای ۸۰ دلار در هر بشکه رسید. تحلیلگران این بانک آمریکایی با انتشار گزارشی جامع، عوامل اصلی این افزایش قیمت را تشدید کمبود عرضه، کاهش بیسابقه موجودیهای نفت خام در جهان و بهبود نسبی تقاضای جهانی عنوان کردهاند. بر اساس این گزارش، مهمترین عامل افزایش قیمتها، عدم پیشرفت چشمگیر در مذاکرات میان آمریکا و ایران و در نتیجه، تداوم محدودیتهای اعمالشده بر صادرات نفت خلیجفارس است. دادههای مؤسسه کپلر نشان میدهد که جریان صادرات نفت از منطقه خلیجفارس در حال حاضر به تنها ۳۶ درصد از سطح قبل از جنگ، مقارن با اوایل سال ۲۰۲۶، کاهش یافته است. این رقم، حتی با در نظر گرفتن احتمال وجود «صادرات پنهان» که در آمارهای رسمی ثبت نمیشود، همچنان بیانگر اختلالی بیسابقه در تأمین نفت از این منطقه حساس جهان است.
علاوه بر این، صادرات نفت از دریای سرخ نیز با کاهش قابلتوجهی مواجه شده است. در هفته منتهی به ۱۴ آگوست (۲۳ مرداد)، صادرات از طریق تنگه بابالمندب ۶۰۰ هزار بشکه در روز افت داشت که هرچند تا حدودی با افزایش ۵۰۰ هزار بشکهای از مسیر کانال سوئز و خط لوله سامد جبران شده است، اما همچنان بیانگر تداوم ریسکهای ژئوپلیتیکی در این آبراههای کلیدی است. یکی از مهمترین بخشهای گزارش گلدمن ساکس به کاهش شدید موجودی نفت خام قابلمشاهده در سطح جهان اختصاص دارد. از تاریخ ۲۲ تیرماه (۱۳ جولای)، که آمریکا محاصره دریایی خود را رسماً اعلام کرد، موجودیهای جهانی نفت با سرعت متوسط ۶.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۷۰۰ هزار بشکه در روز افت بیشتری را نشان میدهد. بیشترین کاهش موجودی در دو بخش، یعنی محمولههای نفتی در حال حمل از خلیجفارس به میزان ۳.۴ میلیون بشکه در روز و ذخایر زمینی چین به میزان ۱.۸ میلیون بشکه در روز، متمرکز بوده است. این ارقام نشان میدهد که کمبود عرضه ناشی از محدودیتهای صادراتی، مستقیماً بر ذخایر استراتژیک مصرفکنندگان بزرگ، بهویژه چین، تأثیر گذاشته است.
همچنین موجودی تجاری نفت خام آمریکا در هفته گذشته با رشد ۲.۵ میلیون بشکهای در روز مواجه شد. این افزایش عمدتاً ناشی از واردات بیشتر از ونزوئلا و کانادا (افزایش ۱.۱ میلیون بشکهای)، کاهش ۶۰۰ هزار بشکهای صادرات و افزایش سرعت برداشت از ذخایر استراتژیک نفت (SPR) به میزان ۹۰۰ هزار بشکه در روز بوده است. با این حال تقاضای جهانی نفت نیز روندی صعودی به خود گرفته است. برآوردهای لحظهای گلدمن ساکس نشان میدهد تقاضای جهانی، که در ماه مه (اردیبهشت) به کف خود رسیده بود، اکنون به فاصله تنها یک درصدی از سطح سال قبل رسیده است. نکته قابلتوجه اینکه حدود دوسوم از این بازیابی، ناشی از رشد چشمگیر تقاضا در چین بوده است. آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نیز اعلام کرد که تقاضای جهانی نفت در بازه ماه مه تا ژوئن (اردیبهشت تا خرداد) با جهشی ۳.۱ میلیون بشکهای در روز همراه شده که عمدتاً به دلیل افزایش مصرف گازوئیل و بنزین بوده است.
با توجه به تداوم بنبست سیاسی در منطقه خلیجفارس، از یک سو، و کاهش شدید ذخایر جهانی و بهبود تقاضا، از سوی دیگر، به نظر میرسد بازار نفت همچنان در فاز صعودی باقی بماند. کارشناسان نسبت به نقش پررنگ سفتهبازان در افزایش قیمتها هشدار داده و معتقدند هرگونه نشانه از پیشرفت در مذاکرات دیپلماتیک یا کاهش تنشها میتواند منجر به اصلاح شدید قیمتها و تصفیه حجم بالای معاملات سفتهبازانه شود. در هر صورت، ماههای پیشرو از حساسترین دورههای پیشروی بازار جهانی نفت در سال جاری خواهد بود.