نویسنده: محمد قربانی
اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در نشستی صمیمانه با اصحاب رسانه، از مراحل پایانی تدوین طرح جنجالی تنظیمگری صوت و تصویر فراگیر خبر دادند. بر اساس اعلام نمایندگان، این طرح که پیشتر با حواشی فراوانی روبهرو بود، اکنون با اعمال تغییرات ماهوی و عبور از پیشنویس اولیه، به حدود نود درصد پیشرفت رسیده است. در این نشست که به بهانه روز خبرنگار برگزار شد، موضوعات متنوعی از معیشت اهالی رسانه و افزایش سهم فرهنگ در بودجه کل کشور تا سرنوشت طرح ساماندهی فضای مجازی و قانون عفاف و حجاب مورد واکاوی قرار گرفت. پیام اصلی این نشست، عبور از نگاههای تکبعدی به مقوله فرهنگ و تلاش برای ایجاد یک دیپلماسی رسانهای مستمر میان بهارستان و فعالان این عرصه بود.
حجتالاسلام مرتضی آقاتهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی، در آغاز این نشست بر ضرورت تداوم گفتوگوهای بیواسطه با خبرنگاران تأکید کرد و آن را ضامن قانونگذاری دقیقتر و نظارت کارآمدتر دانست. اما بیشک مهمترین بخش اظهارات نمایندگان به سرنوشت طرح جنجالی ساترا اختصاص داشت. حمید رسایی با تشریح روند پرپیچوخم این لایحه، از برگزاری دهها جلسه کارشناسی با حضور مدیران پلتفرمهای نمایش خانگی، صداوسیما و وزارت ارشاد خبر داد. به گفته او، متن فعلی تفاوتی بنیادین با نسخه پیشنهادی و محدودکننده اولیه ساترا دارد و تنها به دلیل برخی اختلافنظرهای نهادی و وقفههای ناشی از شرایط خاص منطقهای، ده تا پانزده درصد نهایی آن باقی مانده است. رسایی همچنین درباره طرح ساماندهی فضای مجازی تصریح کرد که یک کمیسیون مشترک در حال رفع ایرادات نسخه متوقفشده مجلس قبل است و درباره موضوع سلبریتیها نیز فعلاً تنها در حال بررسی گزارشهای مرکز پژوهشها هستند. در سوی دیگر این نشست، علیاکبر علیزاده به دفاع از عملکرد مجلس در حوزههای چالشبرانگیز پرداخت. او با یادآوری توقف طرح فضای مجازی در روزهای پایانی مجلس یازدهم به دلیل فضاسازیهای رسانهای، از صرف بیش از هزار ساعت کار کارشناسی روی قانون عفاف و حجاب سخن گفت. وی تأکید کرد که هشتادوپنج درصد این قانون ماهیتی ایجابی و متوجه وظایف نهادهاست، نه صرفاً رویکردهای سلبی. علیزاده همچنین از رشد چشمگیر سهم فرهنگ در بودجه عمومی از چهار دهم درصد به بیش از سه و چهار دهم درصد خبر داد، هرچند آن را هنوز با استانداردهای مطلوب فاصلهدار دانست. در بخش پایانی، امیرحسین ثابتی با انتقاد از تمرکز بیشازحد رسانهها بر ویترین سینما و تئاتر، خواستار توجه به لایههای مغفولماندهای چون صیانت از زبان فارسی، دیپلماسی فرهنگی و صنعت مد و پوشاک شد. او ضمن گلایه از تخریبهای یکسویه و هدفمند رسانهای که مانع شکلگیری تعامل سازنده میشود، تعریف خود از فرهنگ را فراتر از کلیشههای رایج و قطببندیها دانست. ثابتی با تأکید بر نگاه جامعنگرانه خود اظهار داشت: «من هم آثار متفاوتی را دنبال میکنم و چهرههایی از حمید نعمتالله تا حاج منصور ارضی را در یک طیف به عنوان فعال و بازیگر فرهنگی میپذیرم.» این رویکرد نشان میدهد کمیسیون فرهنگی در دوره جدید، به دنبال ترسیم نقشهای فراگیرتر برای زیستبوم فرهنگی کشور است و قصد دارد از ظرفیت تمام سلایق موجود بهره ببرد. علیاکبر علیزاده، دیگر عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، در واکاوی سرنوشت طرحهای دوره قبل، به ناکامی «طرح ساماندهی فضای مجازی» در مجلس یازدهم گریزی زد. به گفته وی، با وجود صرف زمان و انرژی کارشناسی فراوان، این طرح در ایستگاههای پایانی متوقف شد و هرگز به سرانجام نرسید. وی در ادامه با انتقاد صریح از توقف روند اجرای «قانون عفاف و حجاب»، از زوایای پنهان و کمتر شنیدهشده این مصوبه پرده برداشت. علیزاده با تأکید بر اینکه بیش از یک هزار ساعت کار تخصصی برای تدوین این قانون صرف شده است، به یک سوءتفاهم بزرگ عمومی پاسخ داد و تصریح کرد: «برخلاف تصور رایج، هشتادوپنج درصد از این قانون ماهیتی اثباتی و ایجابی دارد و تنها پانزده درصد آن سلبی است.» این نماینده مجلس توضیح داد که بخش عمده و اثباتی قانون، نه به برخوردهای قهری، بلکه به الزام نهادهای مختلف برای انجام وظایف ذاتی و فرهنگی خود اختصاص دارد و اساساً برنامه تنبیهی در آن گنجانده نشده است.